Valentina, de vrouw die nog nooit eerder iemand vertelde dat ze Joods is. | Foto: CvI

…dat overkwam ons letterlijk toen we heel onverwacht hier een Joodse vrouw Valentina leerden kennen. Wat was er namelijk gebeurd? We hadden hier vier Belgen op bezoek op zendingsreis door de Oekraïne en Moldova. Maar op hun verlanglijstje stond ook de wens om Joodse families te bezoeken en een voedselpakket af te geven. Om in de ogen van deze mensen het verlangen om alija te maken te zien, zodat ze er misschien iets van konden begrijpen.

Na een lekker ontbijtje bij ons thuis gingen ze even lopen in ons zandstraatje en daar zagen ze een wat oudere vrouw met wandelstok. Ze vroegen of ze van haar een foto mochten maken en van het een kwam het ander. Ze begon heel stilletjes te zeggen dat ze Joods was maar niemand dit mocht weten in de omgeving omdat ze bang was voor antisemitisme.
Toen werden wij erbij geroepen en Valentina vertelt nog meer. Haar Poolse vader woonde al voor de oorlog in Oekraïne. Hij kon nog net aan het begin van Tweede Wereldoorlog de paspoorten van zijn gezin veranderen: van de Joodse nationaliteit naar de Oekraïense, en zodoende was dit hun redding. Zelfs Valentina’s eigen kinderen weten nog altijd niet van die situatie.

Toen begin jaren negentig de alija uit het Noorderland goed op gang kwam, heeft Valentina wel geprobeerd om via Odessa per schip te immigreren naar Israël, maar omdat ze niet alle benodigde documenten had, moest ze haar reis staken. Haar twee kinderen waren toen nog heel klein. Een verlichting was het voor haar, nu ze eindelijk aan die ‘vreemdelingen’ kon vertellen wie ze was.
Enkele dagen later hebben mijn vrouw en ik haar nogmaals bezocht in haar klein huisje en haar een voedselpakket overhandigd, geschonken door die ‘vreemdelingen’. Zelfs het Joodse Agentschap was niet op de hoogte van haar Joods zijn en wie weet dat wij haar kunnen helpen met die ontbrekende documenten, zodat ze alsnog nog naar Israël kan. Maar dan moet ze wel haar lang bewaard geheim vertellen aan haar kinderen.