Vrijwilligers in de gaarkeuken van Hazon Yeshaya.

Jeruzalem tijdens Yom Kippoer.

Topdrukte vandaag in de gaarkeuken van Hazon Yeshaya. Een groep vrijwilligers uit Nederland en andere landen is hard aan het werk met het schillen van aubergines en aardappelen. Ze lopen met grote pannen naar het vertrek waar het voedsel in bakjes wordt gedaan.

De 4000 maaltijden die ze hier vandaag klaarmaken zijn bestemd voor de Jeruzalemmers die onvoldoende sjekels hebben om eten te kunnen kopen. Het betreft vooral oudere immigranten. Velen van hen zullen de ene maaltijd nuttigen voordat vanmiddag om even voor vijf uur Yom Kippoer begint. De tweede maaltijd is bestemd voor zaterdagavond, als de grote vastendag ten einde is gekomen.

Waardering

Directeur en oprichter van Hazon Yeshaya, rabbijn Avraham Israel, vertelt dat niet alleen Joden, maar ook Palestijnen hulp ontvangen. Aan een muur tegenover zijn bureau hangt een bordje waarop een Arabische school in de Oude Stad van Jeruzalem de waardering uitspreekt voor de maaltijden die worden bezorgd.

De sociaal-economische problemen, hebben veel aandacht gekregen in de Israëlische media de afgelopen zomer. In diverse steden verschenen tentenkampen, die bevolkt werden door burgers die problemen hebben de hoge huurkosten op te brengen. Ook gingen honderdduizenden de straat op om te protesteren tegen de hoge kosten van levensmiddelen.

Geen tanden

Avraham Israel gelooft niet dat de protestbeweging de armsten in de samenleving helpt. “De mensen in de tentsteden demonstreerden niet voor de rechten van de laagste klasse. Ik neem ze het niet kwalijk. Ze hebben moeite de 3000 of 4000 sjekel (600 tot 800 euro) aan huur op te brengen. Maar de mensen die hier komen krijgen maar 1200 sjekel (240 euro)per maand. Ze kunnen helemaal geen huur betalen en ze hebben geen tanden in hun mond.”

Als ik het kantoor van de rabbijn uitloop, zie ik dat Hazon Yeshaya zich al opgevuld heeft met mensen die maaltijden komen halen. Er is vandaag enige haast geboden. Vanmiddag om twee uur houden de bussen op te rijden. Net voor vijf uur vanmiddag, begint in Israël de meest heilige dag in het joodse jaar: Yom Kippoer of Grote Verzoendag.

Zelfonderzoek

De meest heilige dag van het jaar is de laatste dag van de tien dagen van tesjoeva (bekering) die vorige week is begonnen met Rosh Hashana (het Joodse Nieuwjaar). Yom Kippoer wordt doorgebracht met zelfonderzoek en het hebben van spijt over zonden en het voornemen het beter te doen. Volgens een traditie schrijft God het lot van een persoon op Rosh Hashanah en bezegelt dit op Yom Kippoer.

Tijdens deze vastendag gaan honderdduizenden naar de synagogen om te bidden. Ook vele niet-religieuzen besluiten te vasten en gebedsbijeenkomsten bij te wonen. De gebeden worden opgezegd in het meervoud, waarbij de gemeenschap als een eenheid bidt.

Anderen proberen het vasten door te komen door naar video’s te kijken. Kinderen rijden met fietsen op de wegen. Niet iedereen gedraagt zich even ‘heilig’ op deze dag. Soms komen er vormen van vandalisme voor of het bekogelen van ambulances.

Voor meer over Hazon Yeshaya, zie hier.

Wie meer wil weten over de Joodse feestdagen, zie het boek van dr. Geert Cohen Stuart: Joodse feesten en vasten.