De meeste toeristen die de Westelijke Muur bezoeken houden het bij een kijkje bij het gebedsgedeelte. Dit gedeelte, ook wel Klaagmuur genoemd, is inderdaad zeer de moeite waard. Hier proeft de bezoeker iets van de spiritualiteit van het Jodendom. Maar wie zich voor historie en archeologie interesseert, moet de muur ook op andere plekken bezichtigen.

Talmoed
“Dit is de Westelijke Muur van de tempel, die nooit is verwoest omdat de shekinah (de goddelijke aanwezigheid) in het westen is.” Met deze woorden geeft de Talmoed kort en krachtig het belang van de Westelijke Muur weer. De tempel mag dan verwoest zijn, de steunmuur is blijven staan. De muur trekt dagelijks duizenden bezoekers. Tijdens de Joodse feesten bereikt de drukte een toppunt.

Klaagmuur
Herodes de Grote (37 tot 4 v.Chr.) bouwde de Westelijke Muur om een platform te creëren rondom de bergtop. Op deze manier creëerde hij een groot plein rondom de tweede tempel. De Klaagmuur (zo’n 50 meter) is maar een stuk van een muur die 487 meter lang is.

Steenlagen
Wie voor de Klaagmuur staat, ziet maar een beperkt gedeelte van de lengte en de hoogte. Er zijn nog zesentwintig steenlagen van Herodes’ tempelmuur over. Daarvan zijn er zeven zichtbaar, en negentien bevinden zich onder de grond. Boven de steenblokken van Herodes bevinden zich nog vier stenenrijen van de Omajjaden en daarboven vijftien rijen van de Ottomanen.

In de toekomst zal mogelijk meer te zien zijn van de tweeduizend jaar oude muur, want er zijn plannen nog een gedeelte op te graven.

Archeologisch park
Langs de muur liep een Herodiaanse straat. Het duidelijkste is dat te zien aan de zuidzijde van de Westelijke Muur, waar een archeologisch park is aangelegd. Op de straat liggen grote stenen die de Romeinen bij de verwoesting van de tempel naar beneden wierpen.

Tunnel
Tussen 1968 en 1985 werd een tunnel blootgelegd die ten noorden van de Klaagmuur langs de Westelijke Muur loopt. Wie de tunnel wil betreden, moet een afspraak maken. De tunnel en onderaardse hallen zijn te smal om veel bezoekers tegelijkertijd te hebben.

In het onderaardse complex is veel te zien en er komen steeds nieuwe ontdekkingen bij, want het onderzoek gaat voort.
We zijn hier opnieuw getuige van Herodes’ bouwkunst. De grootste steen die we hier tegenkomen is 12,5 meter lang, ongeveer 4 meter breed en 3,5 meter hoog. Het gewicht van de kolos is meer dan 500 ton.

Archeologe Eilat Mazar schrijft in haar boek over de opgravingen bij de muur dat in de tijd van koning Herodes hijskranen werden gebruikt. De hefwerking ontstond met behulp van katrollen, die met het gewicht van mensen in beweging werden gezet.

Biddende vrouwen in de buurt van het vroegere heilige der heiligen in de tunnel die langs de muur loopt.

Gebedsplek
Niet alleen toeristen en Israëlische groepen bezoeken de tunnel. Vlakbij de Warrenboog is een gebedsplek. Deze plek is het dichtste bij waar het heilige der heiligen vermoedelijk was. Hier vinden we vrouwen in diep gebed.

Zie voor een kijkje in de tunnel zie http://www.youtube.com/user/AlfredMullerNews en klik op ‘In the Western Wall tunnels’.