Klik voor ware grootteAbu Tor, een Arabische wijk, ten zuiden van de Oude Stad van Jeruzalem. In de verte de veiligheidsbarrière.

De Nederlandse pers schetst een negatief beeld over het Israëlische beleid ten aanzien van Oost-Jeruzalem. Arabische of Palestijnse bewoners zouden dagelijks hun huizen worden uitgezet. Dat is een verkeerd beeld.

Met de komst van burgemeester Nir Barkat (sinds december 2008) is er een ander beleid ingezet ten aanzien van het oostelijke deel van Jeruzalem. Dat levert succes op.

Uitgangspunt bij het beleid van de nieuwe burgemeester is dat hij alles doet om het oostelijke deel van Jeruzalem op gelijke voet te behandelen als het westelijk deel. Ook het budget voor de oostelijke wijken is verhoogd. Burgemeester Barkat zoek contact met de leiders in Oost-Jeruzalem. Hij probeert met hen afspraken te maken. Dat lukte in het verleden niet of nauwelijks, maar nu wel.

Toerisme
De verandering van het beleid van het gemeentebestuur komt tot uiting in de economische ontwikkeling (met name het toerisme). Het gemeentebestuur van Jeruzalem verhoogt het budget voor het toerisme enorm. Het budget wordt voor het jaar 2010 met maar liefst 166% verhoogd: van 3 miljoen sjekel (€ 600.000) in 2009 tot 8 miljoen sjekel (€ 1,6 miljoen) in 2010.

Naast deze verhoging geeft de Israëlische regering ook een extra financiële injectie voor 2010 van 10 miljoen sjekel. Deze financiële verhogingen zullen ongetwijfeld een positieve invloed hebben op Oost-Jeruzalem. Dat gebeurt door het toerisme verder te bevorderen. Veel toeristen bezoeken immers de heilige plaatsen in dit gebied.

Gemeentelijk beleid
Ook bestuurlijk is er een verandering van het gemeentelijk beleid. Burgemeester Barkat wil de meer invloedrijke Arabische inwoners betrekken bij het toeristisch beleid. Zo is er door zijn inspanningen een subcommissie toerisme in de gemeenteraad gevormd. Hierin zitten zowel Arabische als Joodse bewoners van Jeruzalem. Dit is voor het eerst. Deze subcommissie functioneert met succes.

Woningbouw
Om de economie in Jeruzalem te bevorderen heeft Barkat een nieuw masterplan opgesteld. Dit plan gaat uit van een aanzienlijke bouw in de meeste Arabische wijken, behalve in de Oude Stad. Het gemeentebestuur van Jeruzalem is van plan om meer dan vijfduizend nieuwe woningen te bouwen voor de Arabische bewoners in Jeruzalem. Bijvoorbeeld in de wijk Tel Edasa in het noordelijke gedeelte. Daarnaast komen er woningen in het Arab-Aswaharagebied.

Er komen woningen in de volgende districten:

• 2.000 in Tel Edasa in het noorden van Jeruzalem
• 2.500 in Arab-Aswahara
• 500 in Dir Al-Amud en Al-Muntargebieden in Beit Tsafafa

Bouwvergunningen
De media wekken vaak de indruk dat Israël slechts bouwvergunningen verstrekt aan ‘Joodse’ projecten in Oost-Jeruzalem. Uit een inventarisatie van de laatste jaren blijkt echter dat de gemeente Jeruzalem ieder jaar een vastgesteld aantal bouwvergunningen afgeeft voor bouw in Arabische wijken in Oost-Jeruzalem. Het gaat dan over wijken die werden gebouwd over de groene lijn. Deze lijn staat bekend als de voormalige wapenstilstandslijn van 1967.

Cijfers over de laatste negen jaar laten zien dat de afgegeven bouwvergunningen voor Arabieren in Oost-Jeruzalem een kwart van het totaal van Jeruzalem vormen. 4424 op een totaal van 17.890 afgegeven vergunningen, dat is dus exclusief gemengde wijken.

Arabische investeringen in West-Jeruzalem
Daarnaast komen er Arabische investeringen in West-Jeruzalem voor. Te denken valt aan  Munib al-Masri, een Palestijnse miljonair uit Nabloes (Sichem) met de Amerikaanse nationaliteit. Al-Masri realiseert een project van 150 woningen bij Beit Safafa, dat vóór 1967 verdeeld was tussen Israël en Jordanië. Verder verhuizen Arabische inwoners van Oost-Jeruzalem in toenemende mate naar voorheen ‘Joodse’ wijken zoals Neve Ya’acov, Pisqat Ze’ev en French Hill.

Doodstraf
De Palestijnse Autoriteit voerde vanaf het begin van haar bestaan een actief beleid om de verkoop van onroerend goed aan Joden te verbieden. Tegenwoordig staat de doodstraf op de verkoop van onroerend goed aan Joden. Een Arabier uit Oost-Jeruzalem werd drie jaar geleden vermoord aangetroffen in de buurt van Jericho na de verkoop van een huis aan Joden.

Het gemeentebestuur van Jeruzalem stelt zich daarentegen op het standpunt dat vestiging mogelijk is in elk deel van de stad, zowel voor Arabische als Joodse inwoners. Arabische inwoners kunnen zich dus vrij vestigen in West-Jeruzalem. Dat geldt ook voor Arabische jongeren. Zij mogen zich in het westen van Jeruzalem vestigen. “We werken eraan om te kunnen voldoen aan de wensen van alle inwoners. We maken daarbij geen onderscheid”, zegt burgemeester Barkat. Onder zijn bestuur zit Oost-Jeruzalem dus in de lift.

Willem Schneider is beleidsonderzoeker. Hij was onder andere beleidsmedewerker Buitenlandse Zaken van de toenmalige RPF-Tweede Kamerfractie.