Klik voor ware grootteBetar Illit. | Foto: Wikimedia Commons

Deze week werd bekend dat de bouw van 112 appartementen in Betar Illit, een stad 2 kilometer over de groene lijn bij Tzur Hadassah, kon worden hervat. Een maatregel die in no-time tot wereldnieuws werd verheven.

De maatregel is overgekomen en werd geprensenteerd als schending van de bouwstop die Israël in november 2009 afkondigde. Het heeft er echter alle schijn van dat de stoporder op dit project onterecht was gegeven. Haim Zaken de aannemer die het project beheert, gaf direct na het afgeven van de stoporder al aan dat hij die onterecht vond en dat de kans groot was dat dit tot het faillisement van zijn bedrijf zou leiden. Na het aantekenen van protest gaf het ministerie van Defensie toestemming om werk aan een derde van de appartementen voort te zetten.

Maar voor Zaken was dit onacceptabel en waarschijnlijk ook voor de tientallen kopers die al een gedeelte hadden aanbetaald op hun nieuwe appartement, hij ging dan ook in beroep tegen de stoporder.

De achtergronden voor de beslissing van het ministerie om Zaken nu alsnog groen licht te geven werden door het ministerie van Defensie zoals gewoonlijk weer slecht uitgelegd aan de buitenwereld. Maar het feit dat de Amerikaanse regering (die was ingelicht) zich niet roerde duidt op acceptatie van de uitleg die men daar kennelijk wel kreeg.

Het lijkt daarom niet onverstandig om de achtergronden van die beslissing alsnog wereldkundig te maken. Hier zijn er een paar:

• Een project als dit is een miljoenenonderneming die een aannemer alleen kan financieren door bij de bank te lenen. Indien nu een deel van het werk al is gedaan tot aan het storten van de vloer en het project wordt gestopt, betekent dat voor de meeste aannemers in Israël onmiddelijk faillisement.
  Sinds het faillisement van de grootste bouwmaatschappij in Israël, Cheftziba, zijn potentiele kopers niet gauw meer bereid een appartement op papier te kopen. Men wacht tot het project zichtbaar is en dan kopen de meesten hun appartement. Honderen families in Israël zijn door faillisementen van bouwbedrijven de afgelopen jaren zelf failliet gegaan.
• Het is zeer aannemelijk dat Zaken al appartementen had verkocht en daar aanbetalingen op had gekregen. Deze kopers hadden met het contract in de hand Zaken juridisch kunnen vervolgen wegens niet nakomen van verplichtingen. Het contract is immers tussen de bouwer en de koper.
• Technisch gezien lijkt de stoporder op dit project een blunder van het ministerie. De bouwer kreeg immers toestemming een derde van de appartementen af te bouwen. Een dergelijk project wordt echter in serie simultaan gebouwd. Onderscheid maken tussen fase 1, 2 en 3 is technisch niet mogelijk. De gebouwen zijn qua infrastructuur bijvoorbeeld aan elkaar gekoppeld.

Waarschijnlijk is bij de planning van de bouwstop een grove fout is gemaakt en dat de beslissing om de bouwstop in te voeren niet volledig is doordacht op alle aspecten.

Iets dergelijks is in Israël in het groot eerder voorgekomen bij de ontruiming van de Joodse nederzettingen in Gaza. Alle aandacht bleek toen te zijn uitgegaan naar de ontruiming zelf maar niet naar de gevolgen ervan. Dat heeft tot gevolg gehad dat vijf jaar na dato een groot deel van de inwoners van Gush Katiff nog altijd in afwachting is van een nieuwe permanente behuizing.

In het klein komt het nog vaker voor. Bijvoorbeeld wanneer een nieuw aangelegde straat of weg kort na de opening al weer wordt opengebroken voor het aanleggen van aanvullende voorzieningen.

Door Yochanan Visser