Klik voor ware grootteEen massagraf waar honderden Joodse mensen werden begraven nadat ze in een nabijgelegen schuur omgekomen waren van honger en ziekten. Deze plaats wordt tegenwoordig door de plaatselijke bevolking gebruikt als vuilnisbelt. | Foto: CvI

Onlangs was ik van 's ochtends zes uur tot middernacht op stap om plaatsen te bezoeken waar Joodse massagraven liggen zonder monument.

Een van die plaatsen is Berschad, een plaatsje op zo'n tweehonderd kilometer vanaf Vinnitsa. In dit plaatsje staat waarschijnlijk de oudste nog werkende synagoge van klei.

Na zo'n dag lijkt het wel of Oekraïne één grote Joodse begraafplaats is. Zelfs in de kleinste, moeilijk bereikbare dorpjes zijn massagraven. 2400 mensen in een graf hier, 1200 in een ander dorpje…

In de omgeving van Berschad zijn meer dan 26.000 Joden vermoord. De Joodse gemeenschap ter plaatse telt nu nog 80 mensen. De meeste overlevenden hebben sinds de val van de Sovjet-Unie alija gemaakt.

Leonid Trachtenberg (zie ook het meinummer van Israël Aktueel) en de vader van Larissa Vaisburd,  de 100.000ste Jood die wij met Breng de Joden Thuis mochten thuisbrengen, waren deze reis ook mee.

We keken ook samen met hem de dvd van de alija van zijn dochter. Een emotioneel moment voor de vader. Met zijn dochter en haar man Ruslan gaat het overigens heel goed. Zij zijn druk met het leren van het Hebreeuws en werken wanneer zij de kans krijgen.