Woestijn en geheimen? Soms denk ik dat het woord woestijn synoniem staat voor geheim. Het zuidelijke gedeelte van het land Israël heeft de vorm van een uitgerekte driehoek, is spaarzaam bewoonde woestijn en eindigt in Eilat. De meeste mensen weten vaak niet meer dan deze drie droge feiten. Droog is dit gedeelte zeker. Maar in deze woestijn betekent droog niet: onbewoonbaar of levenloos.
Als je vanaf het stedelijke midden van Israël naar het zuiden rijdt, verandert naast de autoramen het uitzicht langzaam van groen naar geelbruin. Van druk en snel naar glooiende leegte. Niet veel mensen hebben tijd om het verborgen leven te ontdekken wat zich in dit landschap verbergt en welke centrale rol het heeft gespeeld in de achterliggende eeuwen. Daar moet tijd voor zijn; een ander soort tijd dan in 't midden van het land gebruikt wordt.
Die tijd heb ik. En heel graag deel ik in deze columns iets met u van de rijke historie van eeuwen woestijn; generatie's die in deze zandwereld geleefd hebben. Om recht te doen aan allen wiens namen verwaaid zijn in de warme wind. Ook nu nog baseren de woestijnbewoners hun gebruiken op de overgeleverde leefwijzen van hun voorvaderen. Ook het volk Israël werd in de woestijn geboren, toch?
In het typerende tempo van hete landstreken schrijf ik u iets van welke geheimen de woestijn laat zien aan wie luistert naar de stilte. En oren open voor de Schepper van valleien na heuvels, van stofstormen en zonsopgangsstilte. Ik hoop dat deze onbekende, verre en daardoor onbeminde wereld u langzaam en ademloos laat luisteren... en begrijpen.
Fraidzjah ('woestijnvrouw')
Goede morgen
Van die heel stille, vroege morgens. Zo vroeg dat het lijkt of de morgen nog ontwaken moet; kent u die nog? Pas geleden heb ik er nog zo een ontmoet. En hij was me zo kostbaar dat ik hem graag met u delen wil.
Om het verschil te kunnen proeven, zal ik een ‘normale’ morgen in stedelijk Israël beschrijven. Misschien …
Dat hebben wij weer …
Met vloeiende bewegingen liepen de kamelen de laatste heuvel op. Vergenoegd draaide ik me om in het zadel om de gezichtsuitdrukking van de vrienden die achter me redden, te zien. Verbaasd kregen zij de eerste verre bergtoppen in de Hoge Negev in de gaten. Ook …
Reisdoel terrasakkers - deel 3
Foto: Jan RamrothNadat de jongen zich ervan had verzekerd dat de voorpoten van de kameel naast hem op de juiste manier bijeengebonden waren, richte hij zich op. Om hem heen waren zijn vrienden met hetzelfde bezig. Ze hadden een ongeduldige uitroep van een van de leiders over …
Reisdoel terrasakkers - deel 2
Foto: Jan RamrothOngeduldig stonden hij en zijn vrienden te wachten naast de groep kamelen. De vroege zon speelde met de dauwdruppels. Gelukkig was het nog helemaal niet warm. Waarschijnlijk zou hij niet op de zonnehitte gelet hebben, gezien zijn opwinding. Innerlijk gespannen en blij stond hij …
Reisdoel terrasakkers - deel 1
Hij kon nauwelijks wachten tot zijn vader zich van de groep mannen losmaakte. Hij drentelde wat heen en weer, bekeek zijn voetafdrukken in het nog warme zand, schopte een steentje weg dat lawaaierig wegrolde; maar de oudere mannen keken er niet van op.
Zouden …
De jakhals
Net na zonsondergang liep ze nog even met haar jongere zusje naar de gestapelde stenen omheining toe. Ze wilde de kudde geiten nog even controleren voor de nacht. Vader was al een paar dagen weg met een groep mannen, ze wist niet waarheen. Moeder was …
Gesuis
Juist toen ze met de leren zak melk de omheining van de kudde geiten uitkwam en heel even stilstond, hoorde ze het. Ze bleef doodstil staan en veroerde zich niet. Ze was gewend om alle geluiden die ze hoorde in de vallei waar ze woonden, …
Gestekel
Daar stond hij dan, midden tussen de kniehoge vegetatie in de vallei, en wist even niet wat te doen. Hij zette z'n voet voorzichtig neer en trok 'm bliksemsnel weer omhoog, zodat 'ie op een ooievaar leek. Het zweet brak hem uit. Auw! En moest …
Geitengrut
Wat eerst een groene waas was geweest, was daarna een groene deken geworden, op de bodem van de vallei. De regens van een maand geleden hadden de rivier laten stromen en al het zaad was ontkiemd in de natte zandlaag. Ze waadden nu tot hun …
Woestijnspinazie
Gezamenlijk klauterden de Nabateese jongens de heuvel op en boven aangekomen overzagen zij de vallei. Over de uitgestrekte vallei lag een groene deken, wat vorige week nog een groene waas was geweest. Het was zo raar en mooi tegelijk, dat ze opgewonden lachten. Moet je …
Waterreservoir
Met een vaart schoven de dikke witte wolken boven hen langs. De zon straalde soms ineens in een blauwe opening, en dan blonk het water plotseling fel op, dat achter de dammen was blijven staan.
Gedrieën glibberden en gleden ze langs de dammen. Hij was er …
Nachtelijk gestapel
Het had hen verrast, bij zonsondergang. Zonder dat er regen was gevallen, was de rivierbedding veranderd in een woeste stroom. Een van de jongens was plotseling opgewonden schreeuwend aan komen draven. Ernstig knikkend hadden de oude mannen gemompeld dat dit heel veel regen van heel …
Van hogerop
De droge rivierZe waren vandaag vroeger dan op andere dagen teruggekomen met de kudde geiten. Hij had staan kijken hoe de oudere jongens hen de van stenen gestapelde omheining binnenlieten. De geiten konden in de valleien toch niet zoveel groen meer vinden. Er was nog helemaal geen …
Woestijnvloed
Al bij de eerste doffe druppels die in het stof vielen, was hij wakker geworden. Hij lag het dichtst bij de ingang en was stil over het zand de nacht ingeschoven. Het waren grote, langzame druppels geweest, de eersten uit de wolken boven de Negev. …
Dammen in de woestijn
Vanaf het einde van de winter tot nu, eind oktober, waren ze in de langgerekte vallei bezig geweest. Zelfs de hordes kleine kinderen hadden het leuk gevonden alle stenen die ze dragen konden te verzamelen. De stenen werden uit de vallei geraapt zodat de zandbodem …
Vooruit met de geit
Telkens stonden de geiten eventjes stil, als ze een smalle wadi overstaken. Ze schnabbelden aan de lage struikjes die er uit zagen alsof ze dorst hadden. Dat was ook zo, bedacht hij logisch; de geiten likten de dauw van de piepkleine blaadjes af. Ze graasden …
