Klik voor ware grootte

Albert Einstein definieerde krankzinnigheid als volgt: “Hetzelfde (principe) keer op keer herhalen en toch verschillende resultaten verwachten”. Deze definitie lijkt volledig van toepassing op de deze week begonnen indirecte besprekingen tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit onder auspiciën van de Obama regering.

Zeventien jaar na het begin van het Oslo proces zijn de partijen weer terug bij af. De formule uit de tijd van de Madridconferentie moet de Oslosfeer terugbrengen. Toen maakte euforie over vrede nog deel uit van het rationele denken over dit conflict.

Het rationele denken in 2010, houdt voornamelijk in dat iedereen verwacht dat de besprekingen op niets zullen uitlopen. Dat is begrijpelijk, alle essentiële factoren die nodig zijn om tot vrede te komen ontbreken op dit moment. Obama is er echter van overtuigd dat het Israëlisch-Arabisch conflict de basis vormt van alle problemen die er in dit deel van de wereld bestaan. Dus wordt er weer koortsachtig heen en weer gependeld tussen Jeruzalem en Ramallah.

De Amerikaanse president die gekozen werd onder het motto “Yes we can” heeft inmiddels al wel ervaren dat in het Midden Oosten “No we can not” het motto is.

Illegale besprekingen
Mahmoud Abbas, de president van de Palestijnse Autoriteit heeft zich alvast ingedekt tegen het laten mislukken van de besprekingen. Tot twee keer toe nam hij de ongebruikelijke stap om de Arabische Liga te laten beslissen over het hervatten van de besprekingen met Israël.

Daarna moest een speciale zitting van de PLO definitief het groene licht geven. Dat was ietwat problematisch vanwege het ontbreken van voldoende leden om de beslissing goed te keuren.De Internationale Arabische krant Al Quds Al Arabi berichtte dat Abbas daar een oplossing voor bedacht. Hij voegde tijdelijke leden toe aan het uitvoerend orgaan binnen de PLO.

Op het moment dat er eventueel een principeakkoord op tafel zou liggen zal hierdoor ongetwijfeld gewezen gaan worden op de onrechtmatigheid van de besprekingen op zich. Eerder gebeurde iets dergelijks met de Osloakkoorden. Bovendien is Abbas een president zonder mandaat omdat de verkiezingen voor het presidentschap van de PA voor onbepaalde tijd zijn uitgesteld en zijn termijn in januari verstreek.

Kern van het conflict
De Israëlische regering lijkt al evenmin overtuigd van de mogelijkheid dat deze besprekingen tot een oplossing van het conflict gaan leiden. De afgelopen week gaven diverse ministers op sleutelposities in de regering blijk van diep pessimisme. Dat heeft alles te maken met het verschil in visie op de grondoorzaak van het conflict tussen buitenlandse- en de Israëlische leiders.

Voor de VS en de EU lijkt het conflict nog altijd te gaan over grenzen en het bouwen van huizen voor Joden op plaatsen waar men de Palestijnse staat wil zien. De vorige- en de huidige Israëlische regering hebben echter het conflict anders gedefinieerd. De kern van het conflict is de Arabische weigering om Israël als Joodse staat in het Midden Oosten te erkennen, zegt de Israëlische regering en met haar vele Midden Oosten experts.

Terwijl alle aandacht wereldwijd uitgaat naar de huizen die Israël wel of niet bouwt, wijst de Israëlische regering bijvoorbeeld op het fundamentele probleem van de Palestijnse ophitsingcampagnes tegen Israël. Een recent rapport van Palestinian Media Watch bracht dit probleem opnieuw treffend in beeld.

Maar het simpel bekijken van een recente film van Hamas TV waarin een oud bloedsprookje over Joden nieuw leven ingeblazen wordt zegt feitelijk genoeg.

De regering Netanyahu heeft nu besloten om een monitormechanisme in te stellen dat de ophitsing in beeld moet brengen. Na Israëlisch aandringen besloot Obama de zaak ook bij Abbas aan te kaarten. In een recent telefoongesprek werd Abbas opgeroepen maatregelen te nemen tegen dit diepgewortelde fenomeen.

Jeruzalem
Afgezien van het probleem van de ophitsing tegen Joden en Israël lijkt de kwestie Jeruzalem nu in de eerste fase van de besprekingen al het breekijzer te worden. De Palestijnen willen tijdens de besprekingen een bouwstop in Jeruzalem, Israël zal niet aan deze eis voldoen. Inwilliging van deze eis zou een feitelijke erkenning inhouden van de Palestijnse claim op Jeruzalem als hoofdstad van een Palestijnse staat. Jeruzalem werd om die reden tijdens het Oslo proces buiten de besprekingen en de akkoorden gelaten.

Deling van de Israëlische hoofdstad lijkt alleen bespreekbaar voor zover het de nieuwere Arabische wijken betreft. In geen geval wil Israël terug naar de situatie tussen 1948 en 1967, toen oostelijk Jeruzalem onder Jordaans bestuur viel. De Oude Stad was toen ontoegankelijk voor Joden en Christenen en Joodse wijken werden gesloopt door Jordanië. Door deze de facto etnische zuivering kwam een eind aan de grote Joodse aanwezigheid in oostelijk Jeruzalem.>/p>

Positieve ontwikkelingen
De positieve ontwikkelingen in de Westelijke Jordaanoever, zoals de opheffing van beperkende maatregelen voor de Palestijnse bevolking door Israël en het werken aan de opbouw van staatsinrichting en economische vooruitgang door premier Salam Fayyad moeten niet opnieuw verkeerd worden beoordeeld.

Voor en tijdens het Osloproces was er ook sprake van ongekende vrijheden en een economische boom, dat weerhield de Palestijnen er niet van de tweede Intifada te lanceren. De acties van Fayyad ten opzichte van de beperking van de vrije handel in de Westelijke Jordaanoever en de poging om het OECD lidmaatschap van Israël te saboteren staan haaks op de goodwill gebaren die Israël het afgelopen jaar maakte.

Bovendien laat het zien dat de inhoud van het begrip 'vrede' nog altijd niet is doorgedrongen tot Abbas en Fayyad. De al bestaande coëxistentie tussen Palestijnen en Joden op de West Bank is aan hen niet besteed. Palestijnen die handel drijven met Joden, maakten deze week dan ook het vingergebaar toen hen om een mening over de boycot politiek van de PA werd gevraagd.

Acceptatie Israël
Het probleem dat terecht door de Israëlische regering wordt gezien als het struikelblok voor een eventuele oplossing van het honderdjarige conflict is de Arabische weigering om een Joodse staat in het Midden Oosten te accepteren.

Een recent onderzoek onder Arabieren in diverse Arabische landen bracht dit kernprobleem haarscherp in beeld. De deelnemers aan het onderzoek werd de volgende vraag voorgelegd: Islam definieert uw staat, zou u -onder de juiste omstandigheden – bereid zijn een Joodse staat Israël te accepteren?

Slechts 20 procent van de ondervraagden antwoordde dat men daartoe bereid was. In Egypte was 26 procent van de ondervraagden daartoe bereid in Jordanië slechts 9 procent. Maar 20 procent is nog altijd beter dan de 0 procent score onder de Arabische leiders inclusief Abbas en Fayad.

De Palestijnse leiders blijven in het Arabisch vasthouden aan de droom van een Groot Palestina op het grondgebied van Israël. In schoolboeken en in de media in de PA wordt de Palestijnen nog altijd voorgehouden dat Israël feitelijk niet bestaat.

Einstein’s definitie
Uit de gegevens van de Pechter poll blijkt duidelijk dat zelfs in staten waarmee Israël een vredesakkoord heeft (Jordanië en Egypte) de bevolking nog altijd de Joodse buurstaat niet heeft geaccepteerd. Dit is de kern van het conflict en daarom zal de land voor vrede formule opnieuw tot mislukken gedoemd zijn. De enige juiste formule zal gebaseerd moeten zijn op acceptatie van een Joodse staat die in vrede leeft met de Moslimstaten in het Midden Oosten, vrede voor vrede dus.

De buitenlandse bemiddelaars doen er goed aan dit kernprobleem eindelijk te erkennen en op tafel te leggen. Het zal hen helpen de Einstein definitie niet opnieuw toe te passen op het zoveelste vredesproces.

Yochanan Visser is onderzoeker van Missing Peace Info en manager van de Israël Facts Group