In Oekraïne gaat de voedselpakkettenactie voort. Dit onderdeel van onze hulp aan Joden in Oekraïne in het kader van Breng de Joden Thuis is hard nodig, want de nood bij velen is hoog. Bij deze foto-impressie vindt u ook het verslag van Jaap Willemstein die onlangs enkele dagen ging helpen bij de voedselpakkettenactie.

Klik voor ware grootteJaap Willemstein, vrijwillige hulp bij de voedselpakkettenactie, is blij dat hij Joden in Oekraïne heeft mogen helpen in hun nood. | Foto: CvI

Klik voor ware grootteKees Fontijn in een busje onderweg om voedselpakketten uit te delen. | Foto: CvI Klik voor ware grootteDankbaar is deze vrouw met de voedselpakketten die ze ontving. | Foto: CvI Klik voor ware grootteDe eenvoudige flatjes in Oekraïne waar deze mensen leven zijn niet zo goed geïsoleerd als we in Nederland gewend zijn. | Foto: CvI Klik voor ware grootteOp weg om voedselpakketten thuis te bezorgen. | Foto: CvI Klik voor ware grootteEen Joodse vrouw thuis met haar voedselpakketten | Foto: CvI Klik voor ware grootteOok dit oudere Joodse echtpaar is blij met de voedselhulp die ze ontvangen. | Foto: CvI Klik voor ware grootteDe sneeuw ligt soms in hoge bergen tegen de huizen opgewaaid. | Foto: CvI Klik voor ware grootteIn zulke kou met zoveel sneeuw heeft het ook geen zin meer om je straatje schoon te houden. | Foto: CvI Klik voor ware grootteEen huis in Oekraïne. | Foto: CvI Klik voor ware grootteDankbaar en gastvrij worden we ontvangen waar we voedselpakketten komen uitdelen. | Foto: CvI Klik voor ware grootteHet konvooi busjes waarmee de voedselpakketten worden vervoerd. | Foto: CvI Zaterdag 11 februari - Kiev, zonnig, -20ºC
Op het vliegveld werd ik opgehaald door Koen Carlier, een Belg die werkt in Oekraïne voor de stichting Christen voor Israël (CvI), hij is hier samen met zijn Oekraïense vrouw Ira en twee kinderen van zes en twee jaar oud. Met mij in het vliegtuig zat Kees Fontijn een 67-jarige man die elk jaar een aantal weken gaat assisteren bij hen.

We reden vier uur over gladde, besneeuwde wegen naar Vinnitsa. Op de tweede bank van de bus is het bitter koud. Ik ben dan ook totaal versteend als we eindelijk aankomen, maar dat is niets vergeleken met wat nog komen gaat. We bespreken onderweg hoe een en ander in zijn werk gaat. Het hoofddoel is en blijft om Joden naar Israël laten emigreren. Ze helpen hen dan met het contact leggen met het Joods Agentschap en verzorgen gratis het vervoer naar de ambassade van Israël en het vliegveld:
- 2 x naar de ambassade en terug en 1 keer naar het vliegveld heen voor de daadwerkelijke emigratie.
Israël zelf betaald de tickets, de opvang in Israël en de verdere begeleiding daar.

Taken van Koen Carlier en Ira zijn momenteel:

• Joodse mensen ondersteunen met emigreren naar Israël.
• Ondersteuning diverse Joodse gemeenschapen.
• Kleding verstrekken waar nodig bij kou.
• Voedselhulp aan Joodse gemeenschappen bij noodsituaties.
• Joodse scholen ondersteunen en bezoeken.
• Joodse weeshuizen ondersteunen en bezoeken.
• Christelijke kerken bezoeken en aanspreken over hun opdracht naar de Joden toe.
• Zieke Joden bezoeken thuis en in het ziekenhuis.
• Monumenten verzorgen en laten plaatsen op massagraven.
• Reizen begeleiden vanuit Nederland en België naar Holocaustoverlevenden.
• Etc.etc.

Zondag 12 februari zonnig, -25ºC overdag, -32ºC 's nachts
In de morgen rijden we naar een Baptistenkerk met ongeveer vijftig mensen in een klein dorp op 100 km afstand. Daar heb ik gesproken over mijn leven, mijn liefde voor het Joodse volk en mijn voetreis. Ook vertelde ik waarom ik hier was.

Koen richt zich tot de Christenen met het verzoek zich te bekommeren om een oude Joodse vrouw in het kleine ziekenhuisje tegenover de woning van de predikant. Het hele gezicht van deze vrouw is werkelijk weggerot door een foute Röntgenbehandeling van voor de oorlog. Na de dienst gaan we bij haar op bezoek, de predikant en zijn vrouw en een aantal andere vrouwen gaan met ons mee.

Wat we hier aantreffen is te walgelijk voor woorden, inderdaad is het gezicht volledig weg, het stinkt hier vreselijk, de poep en het bloed zit aan de muren. De vrouw is door haar dronken neef tegen de grond geslagen en heeft haar heup gebroken, ze wacht nu op de dood. Dit is een overlevende van de Holocaust, de ergste dingen heeft ze doorstaan, en nu moet ze dit weer meemaken, begrijp jij het? Ik niet.

Verzorging is er amper, tegen steekpenningen wil de zuster het hoognodige doen, eten moet ze zelf verzorgen maar kan ze natuurlijk niet. Geen familie, geen eten, geen hulp, dan sterf je snel. Dit is ook Europa. Ik bidt met alle vrouwtjes op de zaal en kus de vrouw zonder gezicht op haar voorhoofd. 24 uur later heb ik nog de verrottingslucht in mijn neus. Gelukkig is er nu een stroom van hulp op gang gekomen, dit is de bedoeling. Christenen moeten hun Grote Broer (het Joodse volk) helpen.

Hierna gaan we best aangeslagen maar ook blij om de blijdschap van de Joodse vrouw naar het huis van de predikant om te eten. Plassen is buiten in een houten hok met een gat in de grond. Door een halve meter sneeuw waad ik er heen, het is -25ºC, als je op de grond plast, is het direct ijs. Je neusgaten bevriezen direct aan de binnenkant, in de auto is het ver onder nul.

Die avond als we op de terugweg zijn, gaan we nog langs bij het Joods Agentschap, deze mensen zorgen voor de begeleiding in het papierwerk voor Joden die naar Israël willen emigreren. We krijgen weer een mooie uitleg over hoe het gaat, Israël wil iedereen hebben, ziek, oud, jong, capabel om te leren of niet, alles willen ze hebben, iedereen willen ze helpen.

De man van het echtpaar, Leonid, laat ons het Holocaustmuseum zien wat hij hier heeft. Het is een enorme opsomming van slachtpartijen door de Duitsers, ze hadden maar 1 kogel over per persoon, anders kostte het teveel. Als ik de getallen zie die hier in de bossen zijn afgeslacht, ril ik van ellende. Wat moet hier een onbeschrijfelijke angst en verdriet geweest zijn, hoe kan je nu zoiets doen?

Maandag 13 februari, -20ºC, sneeuw en onbegaanbare wegen

Vandaag voedselpakkettendag. Alles wordt zo scherp mogelijk in het groot ingekocht, Ira voert de onderhandelingen spijkerhard uit en de manager die ook Ira heet, werkt goed mee. Ze zegt zelfs dat bepaalde artikelen in bepaalde weken goedkoper zijn vanwege kortingsacties.

Er is een afspraak gemaakt dat we (voor het eerst) in de supermarkt zelf de pakketten in mogen pakken. Dit heeft veel voeten in aarde, de plek die aangewezen wordt, is veel te klein, dit gaat niet werken. Na stugge onderhandelingen krijgen we een koelcel bij de laaddocs, gelukkig lekker fris, grapje. Niets en niemand van het personeel van de supermarkt werkt hier echt mee, waarom zou je ook meer doen dan je opgedragen is?

Ons inpakteam bestaat uit twee opa’s, een Joodse weesjongen, de Joodse jongen van de gaarkeuken, Igor en zijn zoon, Kees, Koen en Ira en ik. Een perfect team! De pallets met voedzame producten zoals macaroni, rijst, bloem, olie, chocola etc. etc. staan in de rondte opgesteld. Iedere gast staat bij twee pallets en een aantal loopt hier langs met een plastic zak van CvI of de winkel en laat hem vullen. Het gaat razendsnel.

Tussen de middag gaan we eten in de Joodse gaarkeuken van Vinnitsa, hier krijgen de Joden van de stad vijf keer per week een gratis maaltijd. Sponsoren en CvI helpen hier aan mee, de directeur schuift aan, iedereen is hier dik gekleed, het is ijskoud in dit lokaal. CvI heeft daarom drie kacheltjes gekocht om het hier te verwarmen, het is tevens een ontmoetingsplaats van deze mensen, goed voor de geest om niet alleen te staan, maar samen te kunnen praten over de moeilijke tijd, dat is toch halve smart!

Aan het eind van de middag gaan we de eerste vracht afleveren in Tulchin bij de Joodse gemeenschap. Igor rijdt met een overbeladen busje met 400.000 km. op de teller. Door bergen sneeuw ploegt de auto voort, 80 km moeten we heen en ook weer terug. Als we aankomen bij het totaal vervallen paleis van graaf Podolski uit het verleden, staat daar de Joodse gemeenschap al te wachten, ze helpen met lossen.

Een oude vrouw die op miraculeuze wijze de moordpartijen overleefde doet haar verhaal. Ze ging als kind onder het hek door als het moorden begon en terug naar haar moeder als de beesten ’s avonds stopten. Tot ze op een avond haar moeder niet meer kon vinden … Begrijpt u hem? Walgelijk. Vergeef me als ik kleine details verkeerd vermeld heb, maar ik heb zoveel van deze trieste verhalen gehoord, het is onbegrijpelijk hoe ze nu nog overleven.

Maar deze vrouw heeft zo’n grote geest. Ze is optimistisch, neemt de leiding en lacht soms blij, heerlijk. Het is de Duitsers en al die anderen in het verleden niet gelukt om dit volk (Gods oogappel) uitgeroeid te krijgen. En met zo’n spirit zal dit ook nooit lukken.

We vangen de terugreis aan door de dikke sneeuw, een gemiddelde snelheid van 40 km/u is prachtig, we glijden soms links en rechts, maar Igor is een topchauffeur die ons veilig thuis brengt. ’s Avonds pakken we drie bussen in, dan zetten we deze overbeladen bussen in een stalling waar het niet zo hard vriest, enkele euro’s worden hier voor betaald. Elke stap door de sneeuw kost energie, het is zo vreselijk koud dat ik het idee heb nooit meer warm te worden.

Je zal maar in een huis wonen zonder goede verwarming en met kapotte ramen, bah. Ira zegt heel treffend: "De tijd op de klok staat een uur verder als in Nederland, maar we leven 50 jaar terug".

Dinsdag 14 februari – 10ºC en zoveel sneeuw, gewoon niet normaal

Vandaag opnieuw voedselpakketten rijden. Kees is ziek. Hij heeft de hele nacht overgegeven en besluit niet mee te gaan deze lange dag. Hierdoor ben ik plots gebombardeerd tot chauffeur van de tweede bus in het konvooi, wel te verstaan een zwaar overbeladen bus. Maar ik heb helemaal geen ervaring met deze beestachtige omstandigheden op deze superslechte wegen! Toch laat ik niets merken, God zal met ons gaan vandaag, en inderdaad alles komt goed. Weliswaar heb ik soms de deuken in het stuur geknepen als we bijvoorbeeld afdaalden en mijn bus steeds meer in snelheid toenam waardoor ik inliep op mijn voorganger Koen. Ik schreeuwde soms: "Gas, Koen!! ik kan niet remmen, anders vlieg ik van de berg af!" Maar ik zei het al: God was met ons op deze missie.

Wat een sneeuw, de ruiten vriezen dicht, in de auto is het koud, maar ik wilde toch zelf? Natuurlijk is dit niets vergeleken bij de Joodse mensen hier, die hebben het pas slecht. Bij het eerste losadres, de Synagoge in een klein dorp lossen we met hulp van de Joodse gemeenschap razendsnel de auto. Hier moet ik weer tot ze spreken over mijzelf. Ik spreek over het verdriet van het verleden, de ellende van het heden, maar de enorme hoop op de toekomst, volgend jaar in Jeruzalem, dat is het motto.

Een man gaat staan en stelt een vraag: "Mijnheer, wilt u alstublieft een ambassadeur zijn voor ons in het Westen? Wilt u vragen of de mensen willen stoppen met ons te haten omdat we Joden zijn, alleen maar omdat we Joden zijn." Ik krijg hier ernstig natte ogen van, wat een verdriet spreekt er uit deze vraag, altijd het kind van de rekening, al duizenden jaren lang! Een man spreekt Ira aan, hij is uitzichtloos, arm, een vrouw met een hersentumor, een gehandicapt kind en zonder hulp. "Wat moet ik nou", vraagt hij zich hardop af.

Ira geeft hem een folder met info over het Joods Agentschap en de mogelijkheid om naar Israël te emigreren, daar wordt je vrouw geopereerd, je dochter opgevangen en zelf kan je misschien aan het werk. De man is er klaar voor, ik ben benieuwd waar hij volgend jaar is.

De vrouw van de Synagoge nodigt ons uit in haar simpele betonnen hok boven in een blokflat. We zeggen dat we maximaal vijftien Europese minuten blijven, geen Oekraïense, die duren veeeeel langer.

De auto rijdt zich behoorlijk vast in de sneeuw en na enig graafwerk komen we weer los, paniek? Welnee, zo is het leven hier nu eenmaal en van het graven krijg je het iets minder koud. Mijn voeten zijn zowat afgevroren voor mijn gevoel, maar ach … Het weer is nog steeds heftig, de sneeuw wordt alsmaar dikker maar we ploegen voort.

Voort naar het volgende en laatste adres. Eindelijk komen we aan in Mogolov Podolski op een paar meter van de Moldavische grens in de bergen. We ploeteren door de smalle straatjes naar ons adres en komen bij een grotere Joodse gemeenschap in een lokaal waar het ijskoud is. Ze hebben hier een soort museum gemaakt van de Holocaust.

Honderden pasfoto’s in zwart wit staren me aan, allen omgekomen in de bossen van de stad door één kogel uit een Duits pistool, nogmaals: onbegrijpelijk. Ook de kinderen werden niet gespaard, die gingen net zo makkelijk dood onder luid gelach van de Duitsers bij het geschreeuw van de stervenden …

Ik slik wel erg vaak een traantje weg bij al deze verhalen en ben dan ook dankbaar dat ik de boodschap van hoop over mag brengen, "Wees niet bang, de Messias komt". De mensen klappen en zijn blij dat er Christenen zijn die hun wél zien zitten. De groep vertrekt blij met de voedselpakketten naar huis, sommigen strompelen, sommigen hebben sleetjes bij zich, sommigen vragen of ze mee kunnen rijden. De sfeer is goed, ook bij ons, het is gelukt, alles is uitgedeeld.

We gaan met de Rabbijn mee naar de gaarkeuken bij de Synagoge en eten daar soep met aardappel en een stukje vis, uiteraard alles Koosjer. Koen en Ira genieten zichtbaar, het werk is gelukt en we danken de God van Abraham, Isaak en Jacob, onze God. Dan eindelijk gaan we de terugweg beginnen, het wordt langzaam donker, stress over de sneeuw heb ik allang niet meer, ik begin er aan te wennen en het eigenlijk ook wel stoer te vinden om hier doorheen te ploeteren met de bus.

Uren later komen we aan bij het huis van Koen en Ira, onderweg maakt Koen nog foto’s, hij is uitgelaten en we drinken koffie uit de meegebrachte thermosflessen. Koen is een bijzondere man, wat een energie heeft hij, bizar. Doodop maar gelukkig zitten we in huis, om elf uur die avond komt de directrice van de Joodse school in deze stad nog vertellen over het wel en wee van de school. Ik ben doodop, maar ik stel zoveel mogelijk vragen, is er armoe, is er een businessplan, hoe loopt het enz. enz. Dan eindelijk dankbaar slapen, met Kees gaat het gelukkig goed.

Woensdag 15 februari, -10ºC en glashelder, een hittegolf volgens Ira
Vanmorgen na het afscheid van Ira hebben we de Joodse school bezocht hier in het dorp, de weg is redelijk begaanbaar gemaakt. We genieten van de oude stad met de rivieren met hun vissers op het ijs. Dit zijn die gasten die een gat in het ijs boren en dan met een draadje erdoorheen vissen, het ijs is erg dik onder de sneeuw. Een gaaf gezicht is het.

Dan gaan we op weg naar Zhitomir om het Joodse weeshuis te bezoeken. Eén van de opperrabbijnen van Oekraïne zal ook hierheen komen, het is een serieuze aangelegenheid. Ook de belangrijkste rabbijn van West-Oekraïne is erbij alsmede de directeur van het weeshuis. We krijgen uitleg over de uitzichtloze financiële situatie door de recessie. De Amerikaanse sponsors hebben zich teruggetrokken en de gasprijs is dezelfde als die door West-Europese bedrijven betaald dient te worden.

"De Joden hebben toch geld zat", aldus de regering. Er is niet meer geld dan alleen voor vijftig kinderen. Er zou plaats zijn voor 200 maar er is gewoon niet voldoende lesmateriaal, geld voor eten en alle andere bijkomende kosten. De Joodse wezen die niet opgenomen worden, verdwijnen eigenlijk als ratten in het riool.

Na een Koosjere maaltijd is het tijd voor afscheid van Koen en Kees. Vanmiddag om 17.30 uur gaat het vliegtuig. De opperrabbijn zal me op het vliegveld brengen. Onderweg praten we een hoop over de toestand in de wereld, hij ziet het positief in. Hij zegt me: "Jaacov, wees niet bang, de Messias komt!" Heerlijk dit positieve uit de mond van een Joodse man. Zelf was hij rijk, maar hij kwam terug naar Oekraïne om de kinderen van zijn volk te redden. Is er niet een Joods gezegde dat zegt: "’Als je één mens redt, dan redt je de hele wereld"?

De rabbijn heeft geen haast totdat ik zeg dat het nu wel tijd wordt om op het vliegveld aan te komen wil ik mijn vliegtuig nog halen. Hierop gaat het gaspedaal van de oude Mitsubishi tot op de bodem, alles en iedereen wordt van de weg gedrukt en getoeterd, met onverantwoorde snelheden vliegen we door de sneeuw en met piepende remmen kom ik net op tijd op het vliegveld aan.

Het einde van een onverwachte maar zeer intense trip, ik kon iets doen mensen voor onze 'oude' broer, het Joodse volk.

Nooit meer zal ik de massagraven vergeten, de dodenweg die ik zag, de open putten met Joods bloed in de sneeuw, nooit mag ik de hoop op de toekomst voor dit zo taaie Joodse volk vergeten! Prachtig was de blijdschap om de liefde die ik mocht geven aan mijn Joodse broeders en zussen.

Koen en Ira bedankt voor wat jullie in onze naam daar doen. Jullie laten God glimlachen in de Hemel met jullie liefde voor hen. Mensen, laten wij niet achterblijven en bidt voor hen.

Steun de voedselpakkettenactie, doneer online.