Klik voor ware grootte

Klik hier voor de volledige Infographic

Aan de wieg van het restauratieproject van de molen van Montefiore in Jeruzalem staat de Nederlandse molenexpert Gerrit Keunen. Na 35 jaar te hebben gewerkt als molenspecialist bij de toenmalige Rijksdienst voor de Monumentenzorg en als fervent liefhebber van Israël, vroeg hij zich af of het niet mogelijk zou zijn om de molen in Jeruzalem, die zo’n belangrijk historisch monument is, in zijn oude glorie te herstellen.

Zoals in Nederland de molens worden gekoesterd als nationaal symbool en historisch erfgoed, zou het zo ook niet met deze molen in Jeruzalem moeten zijn?

Het idee voor de restauratie rijpte en werd voorgelegd bij Christenen voor Israël. Het kwam tot bloei toen de staat Israël in 2008 haar zestigjarig bestaan vierde. Zou het niet fantastisch zijn om Israël als blijvend teken van solidariteit en liefde de restauratie van de molen aan te bieden?

De molen is immers een prachtig Hollands symbool. Hoe mooi zou het zijn als namens duizenden Nederlandse christenen aan Jeruzalem een gerestaureerde molen kon worden aangeboden? Het besluit werd genomen: we restaureren de molen.

Prachtig symbool
Niet alleen is de molen een prachtig Hollands symbool van solidariteit, de geschiedenis van de molen en het herstel ervan is ook een symbool van de Joodse droom om zich in Israël te vestigen. De molen werd immers gebouwd in het prille begin van de alija, vóórdat het woord ‘zionisme’ werd uitgevonden.

De toewijding van Sir Moses Montefiore, die de molen liet bouwen, ondanks alle tegenstand en moeilijkheden, symboliseert de toewijding van het Joodse volk aan het land Israël.

Opgave
Maar de molen restaureren, is een behoorlijke opgave. De oorspronkelijke kap en mogelijk ook het binnenwerk zijn tijdens de Britse mandaatperiode (1917-48) verloren gegaan. Een zoektocht naar aanwijzingen over hoe de molen moest worden gerestaureerd begon. Archieven werden geopend, experts werden geraadpleegd.

Een van deze experts is de Jeruzalemse professor Shaul Sapir, een historisch geograaf aan de Hebreeuwse Universiteit, die zich heeft toegelegd op het Jodendom in Israël vóór de oprichting van de staat Israël. Sapir was laaiend enthousiast over de restauratie van de molen en wist veel nuttige informatie aan te dragen.

Bouwtekeningen
Aan de hand van ondermeer de schaarse oude foto’s en het dagboek van de door Montefiore ingehuurde molenbouwer Thomas Richard Holman bepaalde Keunen en zijn experts hoe ze de molen kunnen restaureren. Bouwtekeningen werden gemaakt. Hierbij riep Keunen de hulp in van de Britse molenbouwer Vincent Pargeter en een Israëlische architect.

De uiteindelijke plannen werden in nauwe samenwerking besproken met de Jerusalem Foundation die eigenaar is van de molen en het omliggende park.

Eerste fase
De Jerusalem Foundation kreeg vergunningen voor het restaureren van de kap en een eerste deel van de verticale as in de molen. Je kan met deze eerste bouwvergunningen nog geen tussenvloeren in de molen aanbrengen voor de daadwerkelijke maalinstallatie. We verwachten dat de bouwlieden in oktober beginnen met deze eerste fase van de restauratie.

In een later stadium hopen we vergunningen te verkrijgen voor de volledige restauratie van de molen en het aanbrengen van een maalinstallatie met molenstenen.

Park en museum
De Jerusalem Foundation ontwikkelt ook plannen om het omliggende park en het bij de molen gelegen museum grondig aan te pakken. De stichting wil het museum uitbreiden tot een prachtige multimediale ervaring over het leven en het werk van Sir Moses Montefiore. Een prachtig filmpje over deze plannen kunt u al bekijken op christenenvoorisrael.nl/molen.

Wind en brood
De vraag is of de molen, eens gerestaureerd, wel wil draaien op de wind. In zijn gloriedagen waren er nog weinig bomen en geen huizen gebouwd ten westen van de molen en kon de Middellandse Zeewind de molen aandrijven. Vandaag de dag staat de molen tussen weelderige begroeiing en zijn er grote woonwijken omheen gebouwd.

“Mijn idee is dat we ook een elektromotor installeren die de molen draaiende houdt wanneer er onvoldoende wind is”, zegt professor Shaul Sapir. “Op die manier kan de molen permanent meel malen en kunnen de bezoekers bijvoorbeeld zakjes meel kopen met een lekker broodrecept.” Maar voor dit idee zijn nog geen concrete plannen, hoewel het niet ondenkbaar is dat Jeruzalemse bakkers over een paar jaar origineel molenbrood verkopen...

Steun dit project, doneer online of koop een stuk Jeruzalemsteen of een of meer bouwplaten van de molen.