fbpx
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    ‘Ik ben na tweeduizend jaar teruggekeerd’

    Alfred Muller - 1 juni 2013
    Filmmaker Willy Lindwer: “Nu ben ik als Jood na een omzwerving van tweeduizend jaar teruggekeerd. Ik voel me hier veilig omdat mijn belangen hier in dit land gewaarborgd zijn.” |Foto: Alfred Muller

    Filmmaker Willy Lindwer: “Nu ben ik als Jood na een omzwerving van tweeduizend jaar teruggekeerd. Ik voel me hier veilig omdat mijn belangen hier in dit land gewaarborgd zijn.” |Foto: Alfred Muller

    Van de filmmaker Willy Lindwer zijn twee collecties op de markt gebracht. Ze gaan over de onderwerpen die hem zijn leven lang hebben geboeid: de Holocaust en Israël. Hij vertelt erover op zijn kantoor in Jeruzalem.

    In zijn kantoor staan monitors en harddrives die hij nodig heeft bij het redigeren van films. De kasten bevatten stapels dvd’s die hij gemaakt heeft en op de tafels liggen stapels boeken, vooral over historische onderwerpen. “Als filmer loop je altijd met de vraag rond wat de volgende film moet zijn”, vertelt hij, als hij twee bakken koffie op tafel heeft gezet. “Ik bruis van energie en ideeën. De meeste filmers gaan door totdat ze hoogbejaard zijn.”

    Jarenlang woonde hij in Amsterdam. Maar hij reisde veel naar Israël om vanuit zijn tweede huis in Jeruzalem aan zijn documentaires te werken. In 2004 kwam hij “wat permanenter” in Jeruzalem wonen. Officieel is hij twee jaar geleden naar Israël geëmigreerd. Hij woont nu met zijn vrouw Hanna, zijn twee kinderen en zijn kleinkinderen in Jeruzalem.

    In maart werd hij 67, maar hij is nog even energiek en actief als toen ik hem vijftien jaar geleden ontmoette. “Een filmer houdt niet op als hij 65 wordt”, vertelt hij. “Het is een creatief vak. Ik heb steeds weer nieuwe ideeën. Ik loop nog steeds met het idee rond dat dé film nog niet gemaakt is.”

    Documentairemaker
    Zijn Joodse ouders vluchtten in 1930 naar Nederland voor het heersende antisemitisme in Polen en de Oekraïne. Thuis kreeg hij een Joodse opvoeding. Zijn vader had zijn familie verloren in de oorlog. Hij groeide op in de binnenstad van Amsterdam waar vóór de oorlog de Joodse buurt was. Hij interesseerde zich van jongs af aan voor de geschiedenis van de Holocaust en hij was ervan overtuigd dat Israël het land is voor het Joodse volk.

    Toen hij in 1967 met zijn studie aan de filmacademie begon, wist hij al dat hij documentairemaker wilde worden. “Ik wilde het lot van het Joodse volk laten zien door de persoonlijke ervaringen van mensen.”

    Maar hij moest nog een tijd wachten voordat hij ten volle de kans kreeg zich daaraan te wijden. Van 1973 tot 1985 werkte hij namelijk voor de afdeling televisie van de Wereldomroep. Hij maakte ondermeer een film over Amsterdam en een serie films over Afrika. “Ik had al tientallen documentaires gemaakt toen ik in 1986 bij de Wereldomroep wegging en voor mijzelf begon. Ik richtte AVA Producties op en kreeg de kans de films te maken die ik altijd had willen maken over het Joodse volk en Israël.”

    Collectie
    De belangrijkste films over de Holocaust en Israël zijn nu gebundeld. Uitgever Willem Sonnemans van Source1Media in Hilversum benaderde hem met dit idee. In de collectie over de Holocaust zitten alle belangrijke films die hij gemaakt heeft over de Shoah en Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Tot de zeventien documentaires die het doosje bevat hoort onder andere de film De laatste zeven maanden, vrouwen in het spoor van Anne Frank, waarvoor hij de Emmy Award ontving. Acht bijzondere vrouwen vertellen het indringende relaas van Anne Frank en haar familie in Westerbork en in de concentratiekampen Auschwitz-Birkenau en Bergen-Belsen. Het is het dramatische verhaal over Annes laatste maanden, dat begint waar het wereldberoemde dagboek ophoudt. Ook bevat de doos een film over Lindwer zelf, die Deborah van der Starre in 2011 maakte ter gelegenheid van zijn veertigjarig jubileum als documentairemaker.

    In het pakket vinden we ook de documentaire Kind in Twee Werelden, de Joodse pleegkinderen, waarvoor hij het Gouden Kalf won, en die over het kamp van Westerbork. “Ook zit de film Gered voor het leven in de doos”, vertelt hij. “Deze film gaat over de samenwerking tussen de niet-Joodse Arnold Douwes en de Joodse Max Léons. Samen hebben ze tientallen kinderen gered door ze in Drenthe onder te brengen. Douwes is later getrouwd met een Joodse vrouw, die ondergedoken zat bij zijn familie. Zijn kinderen wonen nog steeds in Israël.”

    In de verzameling Israël met tien documentaires – waaronder series – zitten onder meer de film Leven met het Zwaard, een driedelige serie over het Israëlische leger, een documentaire over de vroegere burgemeester van Jeruzalem Teddy Kollek, de Tempelberg, de in 1995 vermoorde premier Yitzhak Rabin, 100 jaar zionisme en het chassidisme.

    Voor het oprapen
    Na twintig jaar documentaires te hebben gemaakt over Israël, concludeert hij dat in Israël de geschiedenis van de Bijbel en het Joodse volk samen komen. “Geschiedenis en religie liggen hier voor het oprapen. Dat maakt dit land zo bijzonder en uniek. Ik ervoer dat al bij mijn allereerste bezoek in 1966, toen ik bij een tante logeerde. Er is hier een unieke energie aan het werk. Deze ervaring heb ik nu nog steeds, ondanks de oorlogen, controverses en politieke gebeurtenissen hier. Jeruzalem met zijn Oude Stad blijft net zo bijzonder als ze altijd geweest is.”

    “Mijn liefde voor het heilige land is niet afhankelijk van wie hier aan wel of niet aan de macht is. Ik steun Israël onvoorwaardelijk. In wind me op over de politici, met name de Europese, en intellectuelen die een boycot van Israël willen. Ik ben ook tegen het apart labelen van producten uit de Westoever. Daarmee isoleer je Israël en blokkeer je het vredesproces. Natuurlijk wil iedereen vrede. Maar in Europa hebben ze er geen idee van welk belang Israël hecht aan de veiligheid. Dit land wordt omringd door giga-vijanden en moslimfundamentalisten. Israël is continu bezig zijn veiligheid te waarborgen. Ik bewonder Israël, omdat het veel heeft bereikt op het gebied van wetenschap, technologie en cultuur, terwijl het tegenover vijanden staat als Hezbollah, Iran, en Hamas.”

    “Nu ben ik als Jood na een omzwerving van tweeduizend jaar teruggekeerd. Ik voel me hier veilig omdat mijn belangen hier in dit land gewaarborgd zijn. Dit land is ook de bakermat van het christendom. We mogen nooit vergeten dat Jezus en Paulus Joden waren. Het land is niet alleen voor Joden van groot belang, maar ook voor christenen.”

    Thema

    film

    Over de auteur