fbpx
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Hand in hand

    Joanne Nihom - 22 augustus 2013
    Op de Hand in Hand scholen in Jeruzalem krijgen Joodse en Arabische leerlingen in twee talen les. | Foto: handinhandk12.org

    Op de Hand in Hand scholen in Jeruzalem krijgen Joodse en Arabische leerlingen in twee talen les. | Foto: handinhandk12.org

    Onenigheden tussen Arabieren en Joden staan maar al te vaak in de belangstelling. Dit in tegenstelling tot de vele projecten waar samen wordt gewerkt.

    Het is pauze en buiten zijn kinderen aan het spelen, maar als de bel gaat holt iedereen naar binnen. Zo op het eerste oog lijkt de school in kiboets Eshbal in het noorden van Israel op iedere andere school. De twee vriendinnen Leehe en Jawan, beiden dertien jaar, hebben computerles. Dan wordt duidelijk dat hier iets bijzonders gebeurt.

    Twee juffen, de één spreekt Arabisch en de ander het Ivriet, leggen samen de opdracht van de les uit. In groepjes van twee gaan de kinderen aan de slag. Leehe en Jawan lezen samen de vragen door en bespreken het antwoord waarna Leehe het eerst in het Ivriet intypt en Jawan vervolgens in het Arabisch, terwijl ze steeds samen het toetsenbord aanpassen.

    Werken aan vrede, ieder uur van de dag
    Het was revolutionair in 1998 wat de stichters van ‘Hand in Hand’ wilden bereiken; een alternatief schoolnetwerk voor Arabieren en Joden gebaseerd op integratie, twee talen, multiculturalisme en gelijkheid. Ira Kerem, PR man van de scholen: “Het initiatief kwam van een groep enthousiaste ouders. Inmiddels zijn er vier lagere scholen waar aan meer dan negenhonderd Arabische en Joodse leerlingen les wordt gegeven in zowel het Arabisch als het Ivriet.

    Alleen in Jeruzalem is op dit moment ook een middelbare school.” We zouden meer lagere scholen willen, maar ook vooral middelbare scholen, want voor de meeste leerlingen houdt het nu na zes jaar op. Over een jaar of vijf kunnen we zien of we het goed hebben gedaan. Dan komen onze eerste leerlingen uit het leger of hebben ze een studie afgemaakt en wordt het duidelijk hoe ze hun weg in het leven vinden.”

    Eigen identiteit
    Nahid, Arabier, voorzitter van de oudercommissie en één van de ouders van het eerste uur, heeft twee zonen op de school. “De filosofie van ‘Hand in Hand’ is luisteren en proberen te begrijpen wat de ander zegt ook al ben je het er niet mee eens. De kinderen leren hun eigen identiteit te waarderen zonder een andere mening te veroordelen. Zo ontwikkelen ze het vermogen om in de complexe Israëlische maatschappij te leven en de tweespalt in de samenleving te overwinnen.”

    Voor Nahid was er nog een andere reden om voor een speciale school te kiezen.“Het Ministerie van Onderwijs erkent ‘Hand in Hand’ als een Joodse school (in Israël bestaat het schoolsysteem uit Joodse – en Arabische scholen) en dat betekent meer budget, dus beter onderwijs en meer uren les dan op de Arabische scholen.” De subsidie is echter maar voor één leraar per klas, terwijl er altijd twee leraren zijn.

    “Die extra leerkracht wordt betaald van giften en bijdragen van de ouders”, legt Ira uit. “Zij zijn altijd gemotiveerd en betrokken bij de school van hun kinderen maar ik heb het gevoel dat dat bij ons sterker is. Kiezen ouders voor ons systeem dan is dat een bewuste keuze en spelen facetten zoals een buurtschool die op fiets- of loopafstand is, niet mee. Ook weten de ouders dat financiële steun verlangd wordt en zij zijn bereid mee te helpen.”

    Niet altijd eenvoudig
    Shafiq, Arabier, heeft een zoon van dertien op school: ”Op Arabische scholen in Israël is het verboden om over politiek te praten. Maar genuanceerd praten over de politiek is ook een leerproces. Daarom hebben wij heel bewust gekozen voor een gemengde school. Het is niet altijd simpel, de controverses tussen ons zijn groot en we leven in twee werelden. Maar ik ben trots dat mijn kinderen leren een dialoog niet uit de weg te gaan en ik hoop dat ze deel gaan uitmaken van een nieuwe generatie die vrede gaat brengen.”

    Sigalit, Joodse, heeft twee dochters op de school. Ze is het met Shafiq eens maar vindt de dialoog niet altijd eenvoudig. “Mijn kinderen zitten met kleinkinderen in de klas van grootouders die tegen ons gevochten hebben in de verschillende oorlogen. Vanuit die pijnlijke wetenschap besef ik mij dat niets simpel is maar wel alles mogelijk.”

    Niet alleen lessen, ook de feestdagen worden samen gevierd. Soms lijkt dat een moment voor problemen, zoals bijvoorbeeld de herdenking van 14 mei 1948: de Joden vieren hun Onafhankelijkheidsdag, voor de Arabieren is het een nationale treurdag.

    “Kinderen zijn niet geïnteresseerd in de politieke lading van dit soort dagen. Zij vinden het leuk om feestelijke kleding naar school te dragen en verheugen zich op de festiviteiten”, vertelt Jacobine, een niet-Joodse, oorspronkelijk uit Nederland. Ze heeft een zoon van tien en een dochter van zeventien op de ‘Hand in Hand’ school.

    Maar hoe is het op dat soort dagen met de gevoelens van de ouders? Jacobine:”We respecteren elkaar en gaan niet met elkaar in discussie over dit soort dagen. Als ouders het niet prettig vinden dat hun kinderen op deze dag op school zijn dan houden ze ze thuis. Ik heb de leraren daar wel eens over horen klagen. Maar dat komt dan niet door de kinderen, maar door de ouders.”

    Toch worden de ouders soms tegen wil en dank beïnvloed door hun kinderen. ”Via de kinderen maak je kennis met andere ouders, Voor ons is dat een absolute verrijking van ons leven. Niet dat we het altijd met elkaar zijn, dat hoeft ook niet. Maar we leren over elkaars culturen, praten met elkaar en we weten dat we er voor elkaar zijn”, aldus Jacobine.

    Moeilijke gesprekken worden nooit uit de weg gegaan, ook niet met de kinderen vertelt Juf Ayelet:”Het is op school vrijwel altijd rustig maar dat verandert als er in het land wat aan de hand is, zoals een aanslag. We praten daarover met de kinderen. Joodse kinderen zijn dan vaak boos op de Arabieren. Dan laten we ze kijken naar hun Arabische vriendjes en leggen uit dat die vriendjes er niets aan kunnen doen maar wel Arabieren zijn. Het leert de kinderen het conflict anders zien.”

    Andere cultuur
    Er zijn verschillen die onoplosbaar lijken. Juf Jasmin, Arabische: “Een Arabisch kind leert sneller Ivriet dan een Joods kind Arabisch. Dat komt omdat ze gemotiveerd zijn die taal te spreken, omdat ze wat willen bereiken in de Israëlische maatschappij. In de meeste gevallen spreken hun ouders ook Ivriet. Maar als een Joods kind met Arabisch huiswerk thuiskomt dan kunnen de ouders vaak niet helpen, omdat ze dat niet spreken.”

    Voor moslimouders is de manier van omgang van hun kinderen vooral wennen. Jacobine:” Vriendschappen vinden bij Arabieren vaak alleen binnen de familie plaats. Dus was het voor de ouders van de moslimvriend van mijn dochter heel erg wennen dat onze kinderen zoveel samen zijn, zonder dat er overigens sprake is van een relatie. Zijn vader belde ons onlangs met de vraag of ze zich nu niet moeten gaan verloven. Ik heb hem toen voorzichtig uitgelegd dat met elkaar uitgaan en elkaar omhelzen onderdeel is van de jongerencultuur en dat dat niet betekent dat ze de rest van hun leven samen moeten zijn. Het was niet gemakkelijk voor hem om dat te begrijpen.”

    Nahid vult haar aan: “Het is een ingewikkeld onderwerp. Een paar jaar geleden is het samen uitgaan van onze kinderen een discussie geweest tussen de ouders. We hadden geen idee hoe we dat moesten oplossen. Inmiddels hebben we geleerd dat de kinderen heel goed hun eigen grenzen kennen. Ze zijn opgegroeid met een open geest en respect voor elkaar maar een echte liefdesrelatie ontstaat alleen met, tenminste dat is onze ervaring tot nu toe, vrienden van hun eigen religie.”

    Peace Women

    peacewomenBovenstaand verhaal is een voorbeeld van verhalen die te vinden zijn in het boek Peace Women, een verzameling verhalen over moedige Israëlische en Arabische vrouwen die zich op allerlei manieren inzetten om vrede in Israël op kleine schaal te bevorderen. De verhalen bij elkaar zijn een bemoedigend getuigenis van het feit dat het verlangen naar vrede ook nu al in het klein gestalte krijgt.

    Het is de droom van de auteur van het boek om van Peace Women een platform te maken, waar anderen in Israël die ditzelfde verlangen naar vrede koesteren met elkaar in contact kunnen komen en van waaruit nieuwe initiatieven voor samenwerking kunnen ontstaan. Om dit project van de grond te krijgen, is een crowdfundinginitiatief opgezet om dit platform van de grond te krijgen.

    Meer informatie

    Over de auteur