• Foto: Jorge Lascar/CC Flickr
Nieuws

Amerikaans-evangelische Israëlsteun onder druk

7 januari 2015

Amerikaanse evangelische christenen vormen het meest recente doelwit van een agressieve en misleidende pro-Palestijnse anti-Israëlcampagne met het specifieke doel deze traditionele supporters van Israël weg te trekken van die steun ten gunste van de Palestijns-christelijke zaak. Het gehoor waar men op doelt, is gevoelig voor deze antizionistische agenda vanwege een ontstellend gebrek aan historische en theologische kennis.

Het gevolg hiervan is dat de evangelische steun voor het recht van Israël om te bestaan als een Joodse staat, een onzekere toekomst tegemoet ziet.

Hoewel de noden van de Palestijnse christenen oprecht zijn, is de verdediging ten behoeve van hen voor het grootste gedeelte oneerlijk en overduidelijk anti-Israël van opzet. Degenen achter de huidige campagne maken gebruik van feitelijke onjuistheden en valse beschuldigingen in een kennelijke poging de Joodse staat te demoniseren. Deze kruistocht wordt aangevoerd door Palestijnse christenen en door christelijke leiders in Amerika bevorderd.

De aanhangers van deze campagne rechtvaardigen zich door een aangepaste vervangingstheologie die z’n wortels heeft in historisch anti-Joodse theologie. De vervangingstheologie verklaart dat de kerk Joden (en hun godsdienst) vervangen heeft in de bedoelingen van God. Met andere woorden, er bestaat niet langer meer een goddelijke reden voor het bestaan van Joden als een volk. De oorsprong van deze leerstelling wordt gevonden in het theologisch anti-judaïsme van de vroege kerkvaders aan het begin van de christelijke jaartelling – een dogma dat bestaat ten koste van het onwettig verklaren en demoniseren van Joden en hun godsdienst.

Zoals twee millennia geschiedenis hebben aangetoond, leidt christelijk anti-judaïsme tot openlijk antisemitisme. Dit is antipathie tegen Joden gebaseerd op godsdienst of etniciteit. Antisemitisme gaat over in antizionisme wanneer de negatieve eigenschappen die aan Joden en/of hun godsdienst worden toegeschreven, aan Israël worden toegekend, de ‘collectieve Jood’. Dit oeroude verschijnsel speelt vandaag een duidelijke rol in de Palestijns christelijke benadering.

Palestijns christelijk antizionisme is een nieuwe manifestatie van historisch anti-judaïsme. Hoe? Daarin dat het bestaansrecht van Joden op het punt van het eigen zelfverstaan hun wordt ontzegd. Een van de wezenlijke identificerende kenmerken van het Jodendom, zoals het zichzelf verstaat, is het belang van het land Israël. Het tegengaan van het bestaan van een Joodse staat – en dus het ontzeggen van het land – laat ook een hernieuwde uiting van historisch antisemitisme zien: namelijk dat Joden op grond van hun etniciteit er niet toe doen.

Herkenning
Het directe verband tussen historisch christelijk anti-judaïsme en het huidige christelijke antizionisme met betrekking tot Israëls recht om als een Joodse staat te bestaan, zou vandaag door de evangelische kerken herkend moeten worden. Om als onderdeel van de wereldwijde kerk niet te vervallen in de tweeduizend jaar oude traditie van christelijk antisemitisme.

Dit verband zou moeten worden erkend, toegegeven. Met de bedoeling om aan te tonen hoe uitspraken van leiders in de huidige antizionistische ‘kruistocht’ foute theologie naar voren brengen die uit de tijd van de vroege kerk stamt. En om te begrijpen hoe deze vervangingsleer de benadering die Palestijnse christenen voorstaan, steunt. En dat met de hulp van evangelische leiders in Amerika.

Het Bethlehem Bible College (BBC), een interconfessioneel college in Bethlehem, werd in 1979 opgericht door plaatselijke Arabische pastors onder leiding van Bishara Awad. Het BBC is de sponsor van de tweejaarlijkse ‘Christ at the Checkpoint’ (CATC) conferentie, die voor het eerst in 2010 gehouden werd. Zowel de naam van deze conferenties als het logo – dat een kerk laat zien achter een veiligheidsmuur door Israël gebouwd om zelfmoordterroristen te weerhouden Israëlische burgers te doden – brengen in beeld waar het over gaat tijdens de bijeenkomsten.

Artikel 9 van het CATC-manifest luidt: “Voor Palestijnse christenen is de bezetting het hart van het conflict.” Door de controleposten, de veiligheidsmuur en de ‘bezetting’ te verbinden aan de betekenis van Bethlehem voor christenen, is de boodschap van deze conferenties duidelijk. Volgens de Palestijnse, christelijke benadering zou Jezus, als Hij vandaag in Bethlehem woonde, door de controleposten moeten en onder Israëlische ‘bezetting’ leven, net als de Palestijnen.

Door inhoud en beeldspraak houdt CATC het millennia oude christelijke leerstuk in stand dat Joden – en daarom Israëli’s – een obstakel zijn voor Gods bedoelingen. De leiders van CATC hangen een aangepaste vervangingstheologie aan waarin Palestijnen Joden vervangen als het oorspronkelijke volk van het Land van Israël. Zowel Jezus en de eerste christenen – allen Joden – waren Palestijnen. Joden zijn geherdefinieerd als recente immigranten en om die reden heeft de Joodse staat geen bestaansrecht.

Omdat evangelische kerkleiders uit de VS deelnemen aan deze conferenties, spelen het BBC en de CATC-conferenties een belangrijke rol in het aanvoeren van de antizionistische beweging. Amerikaanse evangelische kerken en bovenkerkelijke organisaties bevorderen in feite deze antizionistische beweging.

Telos groep
Een van de belangrijke motoren achter deze beweging in de evangelische wereld is de Telos groep. Deze organisatie heeft z’n hoofdkwartier in Washington DC, en werd in 2009 mede opgericht door een in California geboren advocaat van Palestijns-christelijke afkomst, Gregory Khalil, samen met de evangelische christen en voormalig ambtenaar op het ministerie van Buitenlandse Zaken, Todd Deatherage.

De groep biedt trainingseminars aan en landelijke bijeenkomsten om evangelische christenen onderwijs te geven over het conflict. Ook halen ze speciaal uitgekozen Israëlische en Palestijnse leiders naar de VS om spreekbeurten te komen houden. Het meest veelzeggend is het feit dat Telos strategische leiders in de Amerikaanse kerken uitnodigt om deel te nemen aan volledig betaalde educatieve pelgrimsreizen naar het Heilige Land, waar de deelnemers aan de reis een eenzijdig verhaal voorgeschoteld krijgen dat de Palestijnen als slachtoffers aanmerkt, en de Israëli’s als onderdrukkers.

Kernzaken in het conflict – zoals de Palestijnse weigering Israël als een Joodse staat te erkennen, en het gebruik van terreur tegen Israëlische burgers – worden genegeerd. Deze bevooroordeelde benadering is echter niet verrassend in het licht van de sprekers die de evangelische leiders ontmoeten als ze deelnemen aan Telos reizen.

Deelnemers aan de pelgrimsreizen luisteren naar prominente Palestijnen zoals dominee Mitri Raheb, pastor van de Evangelical Lutheran Christmas Church in Bethlehem. Raheb staat bekend als iemand met een lange geschiedenis van anti-Israëlactivisme. Door o.a. het Simon Wiesenthal Centrum is hij bekritiseerd vanwege “zijn inspanningen om het bestaan van de Joodse staat te delegitimeren.”
Toen hij in 2010 op de Christ at the Checkpoint conferentie in Bethlehem sprak, gebruikte Raheb een rassentheorie om zijn geloof dat de Joden niet de ware inwoners van het Land van Israël zijn, te onderbouwen.

Hij zei: “Israël vertegenwoordigt het Rome van de Bijbel, niet het volk van het land. En dit is niet alleen zo omdat ik een Palestijn ben. Als we een DNA-test zouden doen tussen David, die uit Bethlehem kwam, en Jezus die in Bethlehem geboren is, en Mitri, die geboren werd net om de hoek van de straat waar Jezus ter wereld kwam, dan ben ik er zeker van dat het DNA zal sporen met elkaar. Terwijl als je het DNA van koning David, Jezus en Netanyahu zou vergelijken, je dan niets zou vinden. Omdat Netanyahu afstamt van een Oost-Europese stam die tot het Jodendom overging in de Middeleeuwen.”

Deze opmerking geeft een scherp beeld van hoe Palestijnse christenen Joden delegitimeren en in het verlengde daarvan, het bestaan van de Joodse staat. Het laat ook hun specifieke vorm van vervangingstheologie zien, waarin de Palestijnen de Joden hebben vervangen als de autochtone bevolking van het land. Jezus en de vroege christenen waren niet Joods, maar in plaats daarvan ‘Palestijns’, een naam die pas in de 20ste eeuw bedacht is.

Telos reisdeelnemers krijgen ook aartsbisschop Elias Chacour te horen, de plaatsvervangende directeur van het Sabeel Oecumenisch Bevrijdingstheologie Centrum dat door Naim Ateek, een Palestijnse Anglicaanse priester, werd opgericht. De theologie van Sabeel bepleit de bevrijding van Palestijnen uit de Israëlische ‘bezetting’ in naam van werken voor gerechtigheid en vrede.

In samenhang met zijn bevrijdingstheologie gelooft Ateek dat de kerk de Joden vervangen heeft in de bedoelingen van God. Het resultaat daarvan is dat het zich voortzettende bestaan van elke vorm van Joodse soevereiniteit een belediging vertegenwoordigt van zijn vervangingstheologie en die van Chacour. Binnen dit concept hebben Joden geen recht op een soevereine staat voor henzelf, omdat hun identiteit als volk van God plaats heeft gemaakt voor de kerk.

Het consequent inzetten van Palestijnse leiders als Raheb en Chacour door Telos, geeft aan dat de organisatie geen bezwaar heeft tegen de vervangingstheologie die deze beide mannen bevorderen. Hoewel Telos zijn theologische standpunten niet openbaar heeft gemaakt, maakt de relatie met deze sprekers de organisatie medeschuldig aan hun foute theologie, en aan de algehele poging het bestaan van de Joodse staat te delegitimeren.

Beïnvloeding
De Palestijnse antizionistische agenda heeft eveneens andere Amerikaanse evangelische christenen beïnvloed. Ieder heeft een aanmerkelijk eigen impact. Lynne Hybels is bijvoorbeeld lid van de Presidentiële Adviesraad van Telos, en medeoprichter van de Willow Creek Gemeenschapskerk in Chicago, Illinois. Zij is goed bekend in de evangelische wereld en was een hoofdspreker op de Christ at the Checkpoint conferentie in 2012.

Zij voegt een meelevende en moederlijke dimensie toe aan de weergave (van het conflict) als ze het heeft over haar ontmoetingen met Israëlische en Palestijnse moeders die kinderen in het conflict verloren hebben. Het lijkt er echter op dat de allergrootste motivatie achter deze ogenschijnlijk empathische benadering haar bedoeling verraadt evangelische steun voor Israël te neutraliseren. Waarom? Omdat ze steeds benadrukt dat Israël voortdurend verplicht is concessies te doen aan vijanden die uit zijn op vernietiging van de Joodse staat.

Naast de kracht van haar emotionele appel, is Hybels een effectieve stem voor de christelijke Palestijnse beweging omdat ze via de Willow Creek kerk een groot bereik heeft. De kerk heeft zeven ‘campussen’, met elk een volledig functionerende kerkgemeenschap. De WC kerk beheert een internationale organisatie die hulpbronnen en trainingen biedt aan meer dan 18.000 kerken in 90 landen. Dit maakt Willow Creek – en daardoor ook Lynne Hybels – een van de meest invloedrijke stemmen in de evangelische wereld van vandaag. En Hybels gebruikt deze positie om de pro Palestijnse benadering – die per definitie anti Israël is – aan te bevelen.

Willow Creek biedt ook podium aan de prediking van Dr. Gary Burge, een bevestigde predikant in de Presbyteriaanse Kerk van Amerika en professor Nieuwe Testament aan het Wheaton College in Chicago. Deze kerk promoot het boek van Burge, Whose land? Whose Promise? – What Christians are Not Being Told about Israel and the Palestinians, dat de lezer een uitgesproken pro Palestijns anti-Israëlverhaal biedt.

Terwijl Burge in het boek een beroep doet op passages uit het Nieuwe Testament die gaan over Gods verbond met Abraham dat afgedaan zou hebben, schrijft hij dat christenen de beloften aan Abraham verkrijgen door hun geloof in Christus. Dit is een ontstellende demonstratie van Burge’s eigen vervangingstheologie waarin christenen Joden vervangen als de ontvangers van de verbondsbeloften – beloften die ook de plechtige toezegging van land binnen bepaalde grenzen tot inhoud hebben.

Naast de invloed die Burge heeft op zijn evangelische studenten, heeft hij ook aanzienlijk effect gehad op anti-Israëlacties die door zijn denominatie, de Presbyteriaanse Kerk van Amerika (PCUSA) in gang gezet zijn. Zijn geschriften hadden een opmerkelijke uitwerking op de beslissing van de Algemene Vergadering van de kerk om afstand te doen van drie ondernemingen die zaken met Israël doen. Burge’s werk was onderdeel van het zevende hoofdstuk van de anti-Israël-studiegids van de Presbyteriaanse kerk van Amerika die in januari 2014 uitkwam en als titel heeft: Zionism Unsettled: A Congregational Study Guide.

Ongemakkelijke waarheid
In het propageren van hun pro Palestijnse/anti Israël verhaal negeren al deze mensen, zowel Palestijnen als Amerikanen, consequent een zeer ongemakkelijke waarheid. Zij zijn niet in staat te erkennen dat de kleine Joodse staat omringd is door 22 Arabische- en moslimstaten, waarvan vele onomwonden hebben verklaard alle Joden te willen uitroeien.

Als zij feitelijke onjuistheden en valse beschuldigingen tegen Israël naar voren brengen in hun campagne om steun voor Palestijnse christenen binnen te halen, verzuimen ze de existentiële dreiging voor Israëls overleving te noemen die in de volgende verklaringen aangetoond is:

  1. Het Hamas handvest, artikel 7, verklaart: “De Oordeelsdag zal niet eerder aanbreken totdat moslim de Joden bestrijden en doden, wanneer de Jood zich achter stenen en bomen zal verbergen. De stenen en de bomen zullen zeggen: O moslims, er staat een Jood achter me, kom en dood hem.”
  2. Artikel 19 van de Fatah (PLO) grondwet verzekert: “Deze strijd zal niet ophouden tenzij de zionistische staat is verwoest en Palestina volkomen bevrijd.”
  3. Op 30 juli 2013 proclameerde president Mahmoud Abbas van de PA: “In een uiteindelijke overeenkomst willen we geen enkele Israëli – burger of soldaat – op ons grondgebied zien.”

In het licht van deze werkelijkheid is het inderdaad alarmerend dat onder het mom van betrokkenheid bij Palestijnen elk willekeurig deel van de kerk van vandaag zou zwichten voor de millennia oude praktijk van delegitimeren en demoniseren van het Joodse volk en hun recht van bestaan in hun eeuwenoude thuisland.

De toekomst van evangelische steun voor Israëls recht om als een Joodse staat te bestaan, staat nog te bezien. Zal de kerk zwichten voor de agressieve en misleidende antizionistische agenda? Of zal de kerk de dwaalleer van deze vervangingstheologie ontmaskeren, en de nieuwste kruistocht tegen het Joodse volk tegengaan? Als zij dat niet doet, zal de evangelische kerk medeschuldig zijn aan het toenemende gevaar dat zowel de Joodse staat als Joden wereldwijd bedreigt.

Dit artikel is geschreven door Tricia Miller, en verscheen in het januarinummer 2015 van The Jerusalem Post Christian Edition. | Vertaling: Evelien van Dis.

De auteur is research analist voor CAMERA (Committee for Accuracy in Middle East Reporting).

1 Reacties

  • ErikT -  08 januari 2015 Het betoog haalt twee zaken fundamenteel door elkaar: de joodse religie en de joodse ethniciteit. Daarmee is het betoog drijfzand. Het Palestijnse volk heeft de staat Israel al meer dan 20 jaar geleden erkend. Andersom is dat nooit gebeurd. Dat van Palestijnse kant geweigerd wordt om Israel als Joodse staat te erkennen is logisch. Het ontkent immers de aanwezigheid van een grote niet-joodse gemeenschap in Israel. Die weigering heeft echter niets te maken met een delegitimisering van Israel. Het beroep van Palestijnse Christenen om verlost te worden van het bezettingsjuk is iets heel anders dan het propageren van een vervangingstheologie. Vanuit Joodse of Israelische hoek wordt graag teruggegrepen op de wereld van meer dan tweeduizend jaar geleden. Ik wil daar twee voorbeelden uit halen, die de drang van het Palestijnse volk om zijn vrijheid te krijgen verklaren: de bevrijding uit Egypte en de slavernij in Babel.

Plaats een reactie