fbpx
  • Een Saoedisch gevechtstoestel stijgt op. - Foto: RA.AZ /CC 2.0 Flickr.com
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Oorlog in het Midden-Oosten

    Yochanan Visser - 27 maart 2015

    De afgelopen week vonden een aantal dramatische gebeurtenissen plaats in het Midden-Oosten die grote gevolgen kunnen hebben voor de toekomst van de hele regio.

    Het begon met de onverwachte grote overwinning van premier Benjamin Netanyahu in de Israëlische parlementsverkiezingen. Tegen de verwachtingen in behaalde de Likoed partij 30 zetels in de Knesset en werd daarmee veruit de grootste partij.

    De Amerikaanse regering was duidelijk niet gelukkig met deze ontwikkeling. Het Witte Huis had voorafgaand aan de verkiezingen op verschillende manieren geprobeerd om de uitslag te beïnvloeden.

    Dus de VS zouden bijvoorbeeld anti-Israel resoluties in de VN Veiligheidsraad voortaan niet meer met hun veto treffen.

    Dit gebeurde onder andere door financiële steun te verlenen (via het State Department en de NGO One Voice)) aan de organisatie V15 die in Israël een campagne voerde die gericht was op de vervanging van premier Netanyahu. Jeremy Bird, Obama’s campagneadviseur was nauw betrokken bij de acties van V15 in Israël. Hij vloog in januari naar Israël om daar persoonlijk de activiteiten van de V15 campagne te overzien.

    Nu deze aanpak niet resulteerde in het gewenste resultaat zag de Amerikaanse president zich geconfronteerd met een probleem. Het idee was immers geweest om direct na de Israëlische verkiezingen een nieuw initiatief te lanceren om het volledig vastgelopen vredesproces met de Palestijnen vlot te trekken. Ook hoopte Obama verlost te zijn van de Israëlische lobby tegen een akkoord met Iran over het nucleaire programma van het regime.

    Nieuwe campagne
    Nu het duidelijk was dat Netanyahu opnieuw premier van Israël zou worden besloot de Amerikaanse regering om een nieuwe campagne tegen de Israëlische premier te beginnen.

    Eerst eiste het Witte Huis via haar woordvoerders opheldering over opmerkingen die Netanyahu in de laatste dagen van de campagne had gemaakt over de zogenaamde tweestatenoplossing. Ook bekritiseerde de Amerikaanse regering een opmerking over het bouwen van een wijk in Jeruzalem om uitbreiding van Bethlehem in de richting van de Israëlische hoofdstad te voorkomen.

    Netanyahu had gezegd dat de oprichting van een Palestijnse staat op dit moment onmogelijk is omdat het Islamistische terreurbewegingen in het hart van Israël zou brengen.

    De andere opmerking ging over de aanleg van de wijk Har Homa in Jeruzalem aan het eind van het vorige decennium. De bouw van die wijk werd door Netanyahu begonnen en onder het bewind van ex-premier Sharon afgerond. De wijk werd gebouwd om de illegale Arabische bouw in het gebied tot stilstand te brengen en om Jeruzalem aan de zuidzijde te beschermen tegen de Palestijnse aspiraties.

    Het Witte Huis liet nu weten dat Netanyahu’s opmerking over Har Homa liet zien dat Israël verantwoordelijk was voor het mislukken van de meest recente Amerikaanse bemiddeling die tot een vredesakkoord tussen de PA en Israël had moeten leiden.

    Toen Obama uiteindelijk vorige week donderdagavond Netanyahu belde om hem te feliciteren met zijn overwinning waren de uitspraken van Netanyahu het belangrijkste onderwerp van gesprek. Israëlische media berichtten dat het om een ‘moeilijk gesprek’ ging. Ook liet de Amerikaanse president weten dat er nu een heroverweging van de Amerikaanse politiek ten opzichte van Israël zou plaatsvinden. Die heroverweging zou kunnen resulteren in het intrekken van Amerikaanse steun voor Israël in de Verenigde Naties. Dus de VS zouden bijvoorbeeld anti-Israel resoluties in de VN Veiligheidsraad voortaan niet meer met hun veto treffen.

    Aan het begin van de deze week liet de regering Obama uitlekken dat Israël was betrapt op spionage in Amerika tijdens de onderhandelingen met Iran. Ook dit bleek later een bewuste poging te zijn om de positie van Netanyahu te ondermijnen en om de samenstelling van de nieuwe Israëlische regering te beïnvloeden. In feite hadden de inlichtingendiensten van de VS Israëlische politici afgeluisterd en was men er zo achter gekomen dat Israël geheime details wist over de lopende besprekingen met Iran. Israëlische analisten verklaarden echter dat Israël haar informatie via spionage op Iran verkreeg.

    Drama in Midden-Oosten
    Het is duidelijk dat verhoudingen tussen de Amerikaanse- en Israëlische regering op een ongekend dieptepunt zijn aangeland. Dit gebeurt op een moment dat elders in het Midden-Oosten een aantal andere dramatische gebeurtenissen plaatsvonden. Ten eerste is het duidelijk dat Iran langzamerhand Irak aan het overnemen is en dat de strijd tegen de Islamitische Staat (IS) minder goed verloopt dan werd verwacht. De stad Tikrit is bijvoorbeeld nog altijd niet ingenomen en de Sjiitische milities die Islamitische Staat bevechten blijken zich aan hetzelfde soort gruwelijkheden schuldig te maken als IS.

    Overal waar de Sjiiten terrein terugwinnen op IS, blijkt Iran het bewind over te nemen. Iraanse officials nemen bestuurstaken over of adviseren de plaatselijke sjiitische milities. Iran wil uiteindelijk ook Bagdad overnemen omdat de stad ooit de hoofdstad was van het Perzische rijk. Dit alles gebeurt met de steun van de Amerikaanse regering die Iran ziet als een partner in de strijd tegen IS.

    Dus in Jemen steunt de regering van de VS de soennieten in de strijd tegen de sji’ieten en in Irak is het precies andersom

    In Jemen veranderde de burgeroorlog tussen door Iran gesteunde Houthirebellen en soennitische strijdkrachten – waaronder Al-Qaida en Islamitische Staat – op woensdag in een totale oorlog tussen Iran en de soennieten. Saoedi-Arabië en andere soennitische landen besloten in te grijpen nadat Houthirebellen op weg waren naar de stad Aden in het zuiden van Jemen.

    Een coalitie van 10 Soennitische landen lanceerde een militaire campagne om de opmars van de Houthimilities tot staan te brengen. Saoedi-Arabië heeft 100 gevechtsvliegtuigen ingezet; de Verenigde Arabische Emiraten 30, Jordanië en Marokko ieder 6 en Soedan 3 vliegtuigen. Pakistan en Egypte hebben aangeboden om eventueel deel te nemen aan een grondoperatie tegen de Houthi’s.

    De Amerikaanse regering liet bij monde van John Kerry weten achter de soennitische actie tegen de Houthi’s te staan en liet weten dat men assistentie verleent op logistiek gebied en op het gebied van inlichtingen.

    Dus in Jemen steunt de regering van de VS de soennieten in de strijd tegen de sji’ieten en in Irak is het precies andersom. In beide landen is de ontstane situatie bovendien het gevolg van de nieuwe Amerikaanse politiek van minimale betrokkenheid.

    Foto: Een Saoedisch gevechtstoestel stijgt op. | Foto: RA.AZ/ CC 2.0 Flickr

    Over de auteur