• Kunstenaar Amiran Djanashvili aan het werk aan de sokkel voor het Joods monument Utrecht. - Foto: Iris Tasseron
Nieuws

Joods monument Utrecht

1 mei 2015

Onder dit kopje staat in het mei-nummer van ons maandblad Israël Aktueel een kort bericht over de vergevorderde plannen voor een monument in Utrecht ter nagedachtenis aan de ruim 1.200 Joden uit die stad die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen.

Het monument komt in de Johan van Oldenbarneveltlaan te staan, de toegangsweg naar het Spoorwegmuseum, vroeger Maliebaanstation genaamd. Daar vandaan werden in de jaren 1942 en ’43 de meeste Utrechtse Joden naar het voormalige kamp Westerbork overgebracht, om nooit weer terug te keren.

Vijf jaar eerder, in 1937, was de Maliebaan trouwens door de NSB al uitverkoren om er op nummer 37 zijn hoofdkwartier te vestigen. Het was een klein imperium dat daarna tot een hele rij panden zou uitdijen. Utrecht is een stad met een beschamend anti-Joods verleden dat al eeuwenlang heel negatief uitviel wat betreft de behandeling van Joden.

Bijna overal in Nederland staat wel ergens een oorlogsmonument. Maar in Utrecht staat zo’n gedenkteken er nog steeds niet.

Een rabbijn heeft eens gezegd: “Gedenken is de ademhaling van de ziel”. Bijna overal in Nederland staat wel ergens een oorlogsmonument dat herinnert aan de Joodse slachtoffers. Maar in Utrecht, de vierde grote stad van Nederland, staat zo’n gedenkteken er nog steeds niet.

Er wordt wel hard aan gewerkt. Zomer 2012 is de Stichting Joods Monument Utrecht opgericht. Voorzitter van de stichting is dominee Wim Rietkerk, die als oud-gemeenteraadslid van de ChristenUnie velen bereid vond zitting te nemen in het Comité van Aanbeveling met veel bekende namen.

Het streven is om nog dit jaar, 70 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog en van de Holocaust, het monument te onthullen. Gedacht wordt aan komend najaar. Eerst was 4 mei nog de bedoeling, maar om financiële redenen bleek die datum niet haalbaar.

Volgens een schatting op grond van de huidige kostenraming is voor het monument ruim € 180.000,- nodig. Daarvoor zijn al behoorlijk wat giften binnengekomen, en onder meer de gemeente Utrecht en de Nederlandse Spoorwegen hebben financiële medewerking toegezegd, maar volgens Wim Rietkerk is nog veel geld nodig.

Daarom heeft de stichting zich inmiddels tot de hele Utrechtse bevolking gewend met de mogelijkheid, namen van omgekomen Joden te ‘adopteren’. Door 50 euro te doneren kan iedereen (dus eigenlijk ook iedereen in Nederland) symbolisch een van de ruim 1.200 namen voor plaatsing op de gedenksteen overnemen.

Het monument is ontworpen door de in Utrecht wonende Joods-Georgische kunstenaar Amiran Djanashvili. Tegenover een gedenkmuur met alle namen komt een grote sjofar te staan, als symbool van hoop.

Voor wie steun wil verlenen: ga naar joodsmonumentutrecht.nl. Giften zijn welkom op banknummer NL26RABO0113842570 ten name van de gelijknamige stichting met ANBI-erkenning.

Dit artikel werd geschreven door Jaap de Wit, lid van de werkgroep van de stichting Joods Monument Utrecht.

Foto: Kunstenaar Amiran Djanashvili aan het werk aan de sokkel voor het Joods monument Utrecht. | Foto: Iris Tasseron

Plaats een reactie