fbpx
  • Plato
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    De brug naar de wereld

    Ds. Henk Poot - 12 november 2015

    Wij kennen de Griekse godsdienst vooral via de bekende goden die rondhangen op de Olympus: Zeus, Aphrodite, Apollo en Athene. Maar in werkelijkheid was er in het begin van het christendom een heel andere Griekse-Romeinse religie.

    Immens populair was het zogenaamde Neoplatonisme. Zoals de naam al zegt, een moderne variant van de leer van de Atheense filosoof Plato. Het neoplatonisme verdeelde de werkelijkheid in twee delen.

    Boven ons strekte de hemel zich uit. Een geestelijke en volmaakte wereld, vol rust en sereniteit, waar slechts een God aanwezig was, een onveranderlijke bron van spirituele energie.

    “In dit christelijke geloof speelt Jeruzalem geen rol meer”

    Hier beneden zag het er heel anders uit: Lijden en pijn en ziekte en oorlog en dood en ellende. In dit ondermaanse jammerdal huisden andere goden en een van hen was de god van Israël die deze baaierd geschapen had. Waar het in deze filosofie om draaide was de mogelijkheid om deze wereld beneden te verlaten en de hemelse gelukzaligheid te bereiken.

    Theologen uit de Vroege kerk waren eigenlijk best gecharmeerd van dit idee en met enige aanpassingen was het goed te combineren met het christelijke geloof: Jezus was gekomen om ons te bevrijden uit deze wereld en ons een nieuw leven te schenken in de hemel.

    Befaamde kerkleiders zoals Augustinus, die bekeerd waren van het heidendom en die prachtig en intiem spraken over hun geloof in Christus, namen ondertussen dit Griekse wereldbeeld geruisloos mee. Voordat we het wisten, bepaalde dit het toekomstbeeld van de theologie.

    Maar wat was er gebeurd? Het volgende:
    In dit christelijke geloof speelt Jeruzalem geen rol meer en de laatste vraag van de discipelen lijkt de plank volkomen mis te slaan. Hier verdwijnt het Oude Testament en de beloften van de profeten. Hier doet het er niet meer toe dat Jezus een Jood was en is hier gaat het niet meer om verlossing van de wereld maar om verlossing uit de wereld. En het is dit geloof wat langzamerhand ging behoren tot het DNA van het christendom.

    Het is begrijpelijk om met je geloof de wereld te willen bereiken en een brug te slaan naar de overkant. En ik zou zo een handvol christelijke organisaties kunnen noemen die dat geprobeerd hebben de laatste eeuw. Rein en zuiver en met de allerbeste bedoelingen hebben zij aansluiting gezocht bij de wereld.

    Alleen ze vergaten dat het geen eenrichtingsverkeer is en dat de wereld, als je niet oppast, bij jou naar binnen loopt. En zo verzoende het vroege christendom zich met haar heidense omgeving. Het leek zo goed te passen, maar het betekende dat de breuk met Israël alleen nog maar groter zou worden.

    BEKIJK ALLE ARTIKELEN IN DEZE SERIE

    Over de auteur