fbpx
  • Uitzicht over het Vaticaan in Rome. - Foto: Benson Kua / CC2.0 Flickr.com
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Het lijden van de kerk

    Ds. Henk Poot - 6 januari 2016

    De scheiding van Israël en de infiltratie van het heidendom zou de kerk niet onberoerd laten. God zou haar door de eeuwen heen weliswaar in zijn geduld zegenen maar de kwalijke gevolgen van haar vervormde geloofsleer niet afwenden.

    Om een paar voorbeelden te noemen: Het beeld van de toekomst zou vervagen en hierbij zou de aarde uit beeld raken. De mens zoals hij door God geschapen en bedoeld was zou worden vervangen door een geestelijk wezen. Dat bracht in het verlangen naar het leven na dit leven een vreemde dubbelheid.

    Aan de ene kant was er het uitzien naar de ontmoeting met God en het zien van Jezus, maar aan de andere kant ook een heimelijke onvrede met de manier waarop het leven in de toekomst vorm zou krijgen. Niemand zei dat natuurlijk, maar men dacht het des te meer. En natuurlijk was dat logisch: De bestemming van de mens is niet zuiver spiritueel. Zo had de Griekse filosofie het bedacht, maar de profeten van Israël hadden zo nooit gesproken.

    “Daarbij speelde een belangrijke rol dat vertrouwde Bijbelse woorden door de breuk met Israël een nieuwe betekenis moesten krijgen.”

    Persoonlijke redding
    Een ander voorbeeld was de versmalling van het heil tot de persoonlijke redding van een individueel mens. Dat was natuurlijk wel het eerste dat heidenen hadden begrepen van het evangelie, maar daar was de boodschap van het evangelie niet mee uitgeput.

    De beloften van God, gesproken door profeten en apostelen, omvatten immers veel meer dan dat alleen. Daarin ging het om het herstel van Jeruzalem en de terugkeer van de stammen van Israël naar het beloofde land en om een herstel van de schepping. Eeuwenlang zou de spits van de prediking in de kerk echter gericht blijven op het behoud van de enkeling. Kwalijke bijwerking was dat ook het profetische woord steeds meer zou verstommen.

    Daarbij speelde een belangrijke rol dat vertrouwde Bijbelse woorden door de breuk met Israël een nieuwe betekenis moesten krijgen. Zo zou de in de profeten en de psalmen gebruikte benaming voor de kinderen van Israël: ‘de uitverkorenen’, een nieuwe lading krijgen.

    De gedachte zou zelfs ontwikkeld worden dat God slechts voor sommigen het eeuwige leven in gedachten had. Natuurlijk kon men een dergelijke zienswijze wel verdedigen met een beroep op de alwetendheid van God en het simpele feit dat niet alle mensen geloofden, maar inmiddels sprak men zo bijna filosofisch over God en niet met de taal van de apostelen en de profeten.

    In de prediking zouden teksten uit het eerste testament toch vooral toegepast worden op het vrome leven van de christen in de kerk en in later tijd in liberale en vrijzinnige kerken zouden de woorden van God verlaagd worden tot metaforen en zou men op de klank af, associatief met de Bijbel aan de haal gaan.

    Verscheurdheid
    Los van Jeruzalem kwam natuurlijk ook de vraag naar voren wie nu wel leiding zou geven aan het volk van God en van waaruit nu dan wel het Woord van God het uiterste der aarde bereikt zou worden: Rome was aanvankelijk als hoofdstad van het Romeinse rijk de eerste kandidaat om het over te nemen van Sion, maar andere zouden haar naar de kroon steken: Constantinopel en Genève om maar een paar belangrijke namen te noemen. Uiteindelijk zou de breuk met Israël de kiem leggen voor de verscheurdheid van het Lichaam van Christus.

    Lofprijzing
    Ook de lofprijzing, het hart van de eredienst, zou in de gemeente van de gelovigen uit de volkeren verbleken. De eredienst van Israël had door haar psalmen eeuwenlang al gezongen over de Messias, over de komst van zijn rijk, over de rijkdom van de verlossing en over de majesteit van God.

    De kerken zouden prachtige muziek voortbrengen en even mooie hymnen die nu nog steeds – ook door ongelovigen!- met bewondering beluisterd worden, maar waar de taal van psalmen ontbrak of werd versmald of vergeestelijkt bleef nog slechts een gloed over van de lofprijzing in de tempel in Jeruzalem en in het hart van de eerste Joods-christelijke gemeente.

    De weg van Jeruzalem vandaan zou echter niet alleen voor de kerk lijden betekenen. Het zou ook het Joodse volk immens veel leed berokkenen.

    BEKIJK ALLE ARTIKELEN IN DEZE SERIE

    Over de auteur