fbpx
  • Een Menora geprojecteerd op de muren van Jeruzalem tijdens Chanoeka. - Foto: Flash90
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Chanoeka

    Rabbijn mr. drs. R. Evers - 22 december 2016

    Dit jaar vieren wij Chanoeka, het Inwijdingsfeest, met de acht kaarsen aan de Menora vanaf zaterdag 23 december ’s avonds. Chanoeka associëren we altijd met knusse huiskamers, verlicht door de lieflijke kaarsjes of olielampjes, met soefganiot (Joodse oliebollen) en latkes (aardappelkoekjes gebraden in olie). Maar alleen voor de gezelligheid doen we het niet.

    In de cyclus van de jaarlijks terugkerende feestdagen vroeg ik mij af waar het Jodendom nu eigenlijk zijn kracht vandaan haalt?

    Rosj Hasjana (Joods Nieuwjaar) is de scheppingsdag van de wereld en de mens. Met Joods Nieuwjaar kronen we G’d tot Koning over het geschapen universum.

    Op Jom Kippoer (Grote Verzoendag) draait het om onze spirituele zuiverheid, reiniging en verzoening.

    Soekot (Loofhuttenfeest) gaat over G’ds bescherming en simcha, onze levensvreugde.

    Op Pesach (Pasen) vieren we de bevrijding uit `het begin van alle ellende’, de slavernij in Egypte,

    Met Sjawoe’ot (het Wekenfeest) kregen we de Thora.

    Met Poeriem (Lotenfeest) werden we uit de klauwen van Haman gered.

    Volgens de Maharal van Praag (een Joodse geleerde uit de 16e eeuw) krijgt ieder individu elk opvolgend jaar weer een hogere inspiratie tijdens de feestdagen.

    Chanoeka
    Met Chanoeka (Inwijdingsfeest) vieren we het wonder van het kruikje olie. Maar was dit wel zo bijzonder? In de Tempel en omgeving gebeurden iedere dag tien wonderen, zoals in de Spreuken der Vaderen (5:7) staat. Ik noem er enkele:

    1. nooit bedierf het offervlees
    2. nooit bluste de regen het vuur van de brandstapel op het altaar
    3. nooit dreef de wind de wierookkolom uiteen
    4. men stond heel dicht op elkaar maar kon ruim knielen
    5. nooit richtte een slang of schorpioen schade aan in Jeroesjalajiem
    6. en niemand hoefde ooit te zeggen: er is geen plek voor mij om in Jeroesjalajiem te overnachten

    Wat is het specifieke karakter van Chanoeka? Chanoeka is het feest van de chizoek – de versterking van ons religieuze bewustzijn. Chizoek komt van het woord chazak (sterk) en betekent, dat we ons ergens ‘sterk voor maken’ en ons ergens totaal voor inzetten. Als we inderdaad alles op alles gezet hebben om geestelijke perfectie te bereiken, mogen we rekenen op een wonder van Boven. Dan is het wonder het sluitstuk van onze spirituele inspanning.

    Dit zien we ook bij de Exodus uit Egypte. Pas toen Nachsjon ben Aminadav in de Rietzee sprong in de overtuiging dat deze zou splijten, spleet de zee ook inderdaad. Als we ergens helemaal voor gaan, lukt het meestal wel.

    In de tijd van de Makkabeeën (2e eeuw voor) waren de kohaniem, de priesters, wat laks in de Tempeldienst. G’d liet hen zien waarin ze faalden door de Tempeldienst te laten verbieden door de Grieksgezinde, hellenistische Syriërs. Een groep kohaniem, de Makkabeeën, was bereid om hun leven te wagen om deze Tempeldienst weer terug te krijgen. De respons van Boven was, dat de Tempeldienst weer mogelijk werd door de verdrijving van de afgodendienaren en het wonder van het kruikje olie, dat het mogelijk maakte om deze (inmiddels weer) felbegeerde Tempeldienst opnieuw zuiver en rein op te starten.

    Chizoek betekent versterking na een flauwte en een depressie. Iedereen heeft zijn ‘dipje’ in het (religieuze) leven, allen kennen wij een midlife crisis waarin we het weer even niet zien zitten. De winter heeft iets neerdrukkends, de natuur is in de min. Juist nu is het de tijd om de Godsdienst weer extra centraal te stellen en er volledig voor te gaan …

    Chanoeka staat voor de stijgende lijn. Het steeds meer, steeds beter en steeds mooier in spirituele zin. We moeten alleen de inspiratie vinden om tegen het steeds meer, steeds beter en steeds mooier in materiële zin op te boksen.

    Chanoeka sameach! Een vrolijke Chanoeka!

    Over de auteur