fbpx
  • Opperrabbijn Binyomin Jacobs in gesprek met Arie Slob tijdens diens afscheid als lijsttrekker voor de ChristenUnie. Achter hem staat Cees van der Staaij van de SGP.
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Poerimgrap: opperrabbijn in de christelijke politiek

    Ruben Ridderhof - 7 maart 2017

    Vorige week kwam opperrabbijn Binyomin Jacobs met het idee om gezamenlijk een Poerimgrap uit te halen. We zouden een artikel plaatsen met het nieuws dat hij door zowel de SGP als de ChristenUnie zou zijn gevraagd op hun kieslijst te staan. Het resultaat was het nieuwsbericht van gisteren.

    We hadden natuurlijk wel enige reactie verwacht. Natuurlijk kwam al snel uit dat het een grap betrof, maar veel mensen werden toch even op het verkeerde been gezet. De gedachte van een rabbijn in de christelijk-politieke gelederen riep zowel in Joodse als christelijke kringen natuurlijk gemengde reacties op, hoewel overwegend positief.

    “Opperrabbijn Jacobs wilde met deze grap vooral laten zien hoe goed de onderlinge relaties zijn.”

    Zowel het Nederlands Dagblad als het Reformatorisch Dagblad pikten de grap op, evenals de Joodse nieuwssite Jonet. Verder reageerden veel mensen via de site en via sociale media.

    Maar vanwaar deze practical joke? Opperrabbijn Jacobs wilde met deze grap vooral laten zien hoe goed de onderlinge relaties zijn. Daar zijn we dankbaar voor. Rabbijn Jacobs legt uit:

    Op zondag 12 maart, viert Israël Poerim, het Lotenfeest. Overal in de Joodse wereld verkleedden de kinderen zich. En ook volwassenen voelen zich op deze dag vaak nog kind. Of carnaval een afgeleide is van Poerim, kunt u het best aan uw dominee vragen. Maar of dat wel of niet zo is doet niet af aan het gegeven dat Poerim de vrolijkste feestdag is op de Joodse kalender. Joden sturen elkaar versnaperingen, aan de armen wordt geld gegeven, een feestelijk Poerim maaltijd wordt gehouden en de Rol van Ester wordt voorgelezen.

    In het grote Perzische rijk waar koning Achasjwerosj de scepter voerde, werd onder leiding van de snode Haman een poging gedaan om het Joodse volk te vernietigen: mannen, vrouwen en kinderen. Dankzij de inzet van Mordechaj en zijn nicht koningin Ester, werd Haman verslagen en werden Haman en zijn tien zonen opgehangen aan de galg die Haman zelf had voorbereid voor de Joden. De hele geschiedenis is vastgelegd in de Rol van Ester, onderdeel van Tenach, de Heilige Geschriften, en wordt zowel aan de vooravond van Poerim, dit jaar dus op zaterdagavond na de uitgang van de Sjabbat, alsook op Poerim overdag, zondag as., voorgelezen in de synagoge.

    Het feest wordt Lotenfeest genoemd, omdat Haman middels het lot had bepaald op welke dag hij de pogrom zou laten plaatsvinden. Maar het tij keerde ten goede en het werd de ondergang van de snode Haman, een nazaat van Amalek. Jaarlijks wordt deze overwinning op uitbundige wijze gevierd. Vandaar de practical joke … maar toch?

    Er zit meer diepgang in. In de hele Rol van Ester wordt niet een keer de Eeuwige vermeld! Terwijl de overwinning toch echt van Boven is gekomen. Rationeel bezien hadden de Joden geen enkele overlevingskans. Waarom wordt deze overwinning blijvend herdacht. Ook op vele andere plaatsen in de geschiedenis zullen er ongetwijfeld dit soort overwinningen door de eeuwen heen hebben plaatsgevonden, terwijl die niet gevierd worden.

    De reden is omdat de strijd tussen de goede Mordechaj en de snode Haman een strijd is die zich dagelijks afspeelt, toen, nu en morgen in het leven van alledag. Ieder mens heeft in zich een Mordechaj, goede eigenschappen. Maar ook Haman, de slechte neigingen, vormen een onderdeel van ons ‘mens-zijn’. Er heerst een voortdurende strijd tussen goed en kwaad, in de brede samenleving en in ieder mens als individu.

    De Rol van Ester is een handboek dat aangeeft hoe wij allen het goede moeten en kunnen laten heersen over het kwaad. Het kwaad kan op twee manieren verslagen worden. Allereerst door het kwaad te negeren, niet te luisteren naar slechte neigingen. Maar nog beter is om het kwaad te veranderen in goed!

    Stel ik wil altijd en ten koste van alles de beste zijn. Aan een dergelijke slechte neiging mag ik niet toegeven. Die neiging dien ik te negeren. Maar nog mooier is het als ik de neiging om de beste te willen zijn, ten goede aanwend. Ik wil de beste worden in bescheidenheid, in naastenliefde, in liefdadigheid …

    Het ultieme doel is om de Haman te transformeren tot een Mordechaj. Dan lopen goed en kwaad volledig door elkaar, want het kwaad is geen kwaad meer en heeft zich geschaard aan de kant van het goede: Daarom het verkleden en daarom de Poerim grappen.

    Opperrabbijn Binyomin Jacobs, politiek ongebonden.

    De strijd tussen Haman en Mordechai lijkt zich in de geschiedenis vaak herhaald te hebben in de vijandschap tussen de kerk en het Jodendom. Hoeveel pogroms zijn er wel niet uitgeroepen tegen Joden door christenen? Was het niet in het ‘christelijke’ Europa dat het iets meer dan zeventig jaar geleden bijna lukte om Hamans plannen alsnog uit te voeren?

    “Nog altijd lijkt het niet vanzelfsprekend dat christenen Israël zegenen …”

    Daarvan moeten we ons als christenen altijd bewust blijven. Dat een rabbijn ons als christenen vraagt om mee te grappen met Poerim ervaren we in dat opzicht niet zozeer als verdienste, maar vooral als genade. Want nog altijd lijkt het niet vanzelfsprekend dat christenen Israël zegenen …

    Wij wensen de Joodse gemeenschap een vrolijk Poerim. We hopen dat onze deelname aan deze Poerimgrap een bemoediging mag zijn. En we bidden dat God de vijandschap tussen Haman en Mordechai spoedig geheel zal hebben tenietgedaan.

    Over de auteur