• Premier Benjamin Netanyahu applaudisseert na de toespraak van president Donald Trump in het Israël Museum in Jeruzalem. - Foto: Flash90
Nieuws

Wat heeft Trumps bezoek opgeleverd?

Yochanan Visser - 24 mei 2017

President Donald Trump van de Verenigde Staten heeft zijn bezoek aan Israël en het Midden-Oosten beëindigd en nu rest de vraag wat zijn trip naar Saoedi-Arabië en Israël heeft opgeleverd.

Zoals we eerder berichtten op deze site kwam Trump niet naar het Midden-Oosten om direct een nieuw proces te lanceren dat zal moeten uitmonden in vrede tussen de Palestijnse Arabieren en Israël. Het voornaamste doel was om een coalitie te vormen die beoogt om de agressieve Iraanse imperialistische opmars in landen als Irak, Jemen en Syrië te stoppen. In die opzet lijkt de Amerikaanse president geslaagd, want tijdens zijn tweedaagse verblijf in Riyadh werd een nieuwe organisatie opgericht die zich gaat bezighouden met het bestrijden van ‘extremistische ideologie’ en Trump maakte duidelijk dat hij ISIS en Iran ziet als de drijvende krachten achter het verspreiden van die ideologie

Deze organisatie, Global Center for Combating Extremist Ideology, is in Riyadh gevestigd en moet een verandering in de Islamitische wereld tot stand gaan brengen die een einde zal moeten maken aan de golf van moslimterreur die het Midden-Oosten en de wereld teistert. Trump ziet Saoedi-Arabië, dat zelf de originele voedingsbodem was voor die ideologie, als een centrale speler in de zich ontwikkelende nieuwe strategie. Die strategie heeft ten doel om te voorkomen dat Iran een corridor creëert van de Iraanse grens in de Nineve-provincie in Irak tot de Middellandse Zee en de Israëlische grens op de Golanhoogvlakte.

Bovendien zal de coalitie de Iraanse agressie in andere delen van het Midden-Oosten moeten gaan indammen en daarbij gaat het voornamelijk om Jemen, waar de door Iran gesteunde Ansar Allah (Houthi) militia nu bijna dagelijks Saoedi-Arabië aanvalt, en om Israël. Trump noemde Hezbollah en Hamas in één adem toen hij het had over door Iran gesteunde terreurorganisaties die Israël bedreigen met raketten en andere wapens. Dezelfde coalitie zou ook behulpzaam kunnen zijn bij het nieuwe vredesinitiatief voor het Palestijns-Israëlische conflict dat de Amerikaanse regering binnenkort wil gaan lanceren.

Normalisatie betrekkingen

De Arabische landen, en dan met name Egypte, Saoedi-Arabië en Jordanië zijn belangrijk wanneer het om het bereiken van een vredesakkoord gaat en Israël heeft zich positief uitgelaten over een regionale aanpak. De regering in Jeruzalem onderhoudt al geruime tijd grotendeels verborgen relaties met Saoedi-Arabië en de Golfstaten en heeft de samenwerking met Egypte en Jordanië op het gebied van terreurbestrijding geïntensiveerd.

Alle bovengenoemde partijen hebben ook direct belang bij het vestigen van genormaliseerde betrekkingen, omdat Israël de Arabische wereld veel te bieden heeft op het gebied van hightech en andere technologie zoals irrigatie en waterwinning en -besparing etc. Voor Israël zou normalisering van de betrekkingen met Arabische landen een einde aan het al 70 jarige isolement in het Midden-Oosten betekenen en de weg openen voor economische relaties.

Oplossing conflict

Voor de Arabische – en andere moslimlanden leidt de weg tot normale relaties met Israël echter via een oplossing van het Palestijns-Israelische conflict. En dus opende Trump een parallel traject. Het verklaart ook waarom de president tijdens zijn bezoek aan Israël officieel geen afstand nam van de lang bestaande officiële Amerikaanse posities over Israëlische soevereiniteit over Jeruzalem en de Tempelberg.

Aan de andere kant zei Trump ook niets over de zogenaamde ‘nederzettingen’ de Joodse dorpen en steden in Judea en Samaria en zweeg hij over de ‘tweestatenoplossing’. Dat had allemaal te maken met de Arabische landen en de nieuw gevormde coalitie die tegen Israëlische soevereiniteit over de Tempelberg en Oost-Jeruzalem zijn en de ‘nederzettingen’ constant aanmerken als het grootste obstakel voor vrede.

Het enige hete hangijzer dat de Amerikaanse president wel openlijk ter sprake bracht was de PA-steun voor terreur tegen Israël en de betaling van Palestijnse gevangenen in Israëlische gevangenissen. Dat deed hij in Bethlehem na afloop van zijn uur durende gesprek met PA-leider Mahmoud Abbas. “Vrede zal nooit een kans krijgen in een milieu waar geweld wordt getolereerd, gefundeerd en zelfs beloond,” vertelde Trump een verzameling PA-functionarissen.

Gebaren

Voor de rest kwamen Trump’s standpunten over Israël en dan vooral Jeruzalem tot uiting in de gebaren die hij wel duidelijk maakte en uit de uitspraken die hij deed. Hij was de eerste zittende Amerikaanse president die de zogenaamde Klaagmuur (Kotel HaMa’aravi in het Hebreeuws) bezocht. Later legde hij veel nadruk op de lange Joodse geschiedenis in Jeruzalem en verbondenheid van het Joodse volk met het land Israel.

Trump prees verder Israëls belangrijke bijdragen aan het vooruit helpen van de wereld en zwoer dat zijn regering altijd Israël ter zijde zou staan. Het leverde Trump een staande ovatie op in het Israël Museum waar hij zijn belangrijkste toespraak hield voordat hij naar Rome vloog. De Amerikaanse president slaagde er echter niet in om de scepsis over zijn nieuwe initiatieven onder Israëli’s en met name de Palestijnse Arabieren weg te nemen.

Het was dan ook niet toevallig dat op de laatste dag van zijn bezoek aan Israël een raket landde in het Eshkolgebied in Zuid-Israël en een politieagent werd neergestoken door een Palestijnse terrorist in Netanya. “De weg naar vrede is niet makkelijk dat weten we allemaal” zei Trump.

Over de auteur