• V.l.n.r.: Klaas de Jong, opperrabbijn Jacobs, Joop Slager en Rob Zwartendijk.
Nieuws

‘We zwegen en protesteerden niet’

Binyomin Jacobs, opperrabbijn - 22 september 2017

Op 11 september overhandigde auteur Klaas de Jong in perscentrum Nieuwspoort zijn nieuwe boek Kristallnacht en Kamp Westerbork aan opperrabbijn Jacobs. Een indringend boek over wat de Nederlander vóór de Tweede Wereldoorlog al wist over de Jodenvervolging in nazi-Duitsland.

De Jong schreef het boek aan de hand van de digitale krantenarchieven van de Koninklijke Bibliotheek. De gemiddelde Nederlander wist al vóór 1940 heel veel over het lot van de Joden in Hitlers Derde Rijk, concludeerde De Jong. Zowel de neutrale als christelijke en socialistische kranten schreven over de rassenwetten van Neurenberg in 1935, de Joodse vluchtelingen na de annexatie van Oostenrijk en vooral na de Kristallnacht. Maar de kabinetten van Colijn en De Geer zwegen en ook de kerkleiders protesteerden niet. De Jong voelde na het schrijven schuld en sprak die openlijk uit voor Jacobs en andere Joodse aanwezigen.

Leerzaam

Jacobs stelde dat het heel belangrijk is dat die onbelichte vooroorlogse geschiedenis nu in een boek beschikbaar is: “We kunnen er van leren. Voor de oorlog stelden we ons gerust met de gedachte dat het wel mee zou vallen. We houden immers van positief denken. Doemdenken is verkeerd, maar we moeten de bedreigingen wel onder ogen zien en tijdig maatregelen nemen. Het is heel goed dat we op scholen nu onmiddellijk in actie komen bij mogelijk seksueel misbruik, maar hebben de scholen ook een protocol voor antisemitisme?”

Antizionisme

Ds. Kees Kant liet in zijn toespraak bij de boekpresentatie zien hoe nauw verwant de theologie van de Duitse Lutherse Kerk was met het tegenwoordige antizionisme van de Palestijnse bevrijdingstheologie. Antizionisme is in feite hetzelfde als antisemitisme.
In Kristallnacht en Kamp Westerbork staan ook de geschiedenissen van mensen die vanuit persoonlijke overtuiging in actie kwamen. Een voorbeeld is Jan Zwartendijk, viceconsul in Litouwen in 1940. Zijn zoon Rob vertelde hoe zijn vader in twee weken 2350 nepvisa voor Curaçao uitschreef om gevluchte Poolse Joden verder te helpen.

Kristallnacht en Kamp Westerbork; Klaas de Jong; Uitgeverij Toetssteen; verkrijgbaar als soft- en hardcover v.a. € 14,95. Bestel op toetssteen-boeken.nl

Over de auteur