fbpx
  • Moslimleerlingen van het nabijgelegen ROC bezoeken het programma 'Leer je buren kennen' in de Liberaal Joodse Synagoge in Amsterdam. - Foto: LJG
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Positief ‘breaking news’

    Joanne Nihom - 17 november 2017

    ‘Leer je buren kennen’, een project van de Liberaal Joodse Gemeente (LJG) in Amsterdam, is wederom in de prijzen gevallen. Dit keer is aan de LJG de Brouwerprijs van de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHMW) toegekend. Deze prijs is bedoeld voor projecten die de samenhang in de maatschappij bevorderen en maatschappelijk onderbouwd zijn. De 100.000 euro die bij de prijs hoort, kan gebruikt worden om het winnende project verder uit te breiden en onderzoek te doen.

    “We vinden het fantastisch en de prijs is een stimulans om extra hard door te gaan met de ontmoetingen”, aldus Madelon Bino-Meijers, directeur van de LJG, in een eerste reactie.

    “Laatst zei één van de leerlingen bij het weggaan zelfs: “Ik wist niet dat Joden zo leuk waren, mag ik een keer een dienst bijwonen?”

    Ik schreef al eerder over dit project, maar wat mij betreft kan ik er niet vaak genoeg over schrijven.

    Toen een aantal jaren geleden de nieuwe synagoge van de Liberaal Joodse Gemeente (LJG) in Amsterdam werd ingewijd, waren er al tijdens de bouw zorgen over het ROC (Regionaal Opleidings Centrum) dat op vijftig meter afstand van de synagoge staat. Madelon Bino-Meijers, directeur van de LJG: “Een gedeelte van de jongeren op het ROC heeft een niet-westerse achtergrond en staat niet altijd vriendelijk tegenover Joden en Israël.

    Even hebben we gedacht een hek om ons gebouw te zetten, als bescherming, geen vriendelijke oplossing. Het geeft ook niet weer waar we voor staan. Als Liberaal Joodse Gemeente zijn we maatschappelijk betrokken, onze deuren staan open voor iedereen, dus ook voor jongeren van het ROC. Zo ontstond het idee ‘Leer je buren kennen’, een anderhalf uur durend programma dat inmiddels al een paar jaar succesvol loopt.”

    Onder begeleiding van twee LJG leden met een theater- en een docentenachtergrond, worden klassen van het ROC ontvangen en rondgeleid in de synagoge. Al meer dan 3.000 leerlingen zijn op bezoek geweest. Onderdeel van het programma is een korte film waarin alle bestaande vooroordelen over Joden voorkomen. Fragmenten uit bijvoorbeeld South Park. Maar ook teksten van cabaretiers of uit televisieseries. Vervolgens wordt de jongeren gevraagd wat zij over Joden weten en wat ze over ze denken.

    Bino: “Het zijn vaak dezelfde dingen die terugkomen zoals: Ajax, rijk, zwarte kleding, Anne Frank en de Tweede Wereldoorlog. Hier gaan we dan met elkaar over praten, zonder taboes, ze mogen alles vragen en zeggen. Wij leggen uit dat Joden niet per definitie rijk zijn en dat er voor de Tweede Wereldoorlog zelfs heel veel arme Joden waren. Dat Joden vroeger niet in de gildes werden opgenomen en dat ze daardoor geen timmerman of bakker konden worden. Christenen mochten geen geld uitlenen, Joden wel, en daarom werden sommige Joden bankiers.

    Ook gevoelige onderwerpen zoals Israël en de Palestijnen worden besproken. We vertellen waarom het land zo belangrijk voor ons is, maar dat dat niet betekent dat we het altijd eens zijn met de politiek.” Als afsluiting is er een rondleiding in de synagoge met wat te eten en te drinken. “Opvallend is dat de groepen vaak binnenkomen met het idee van ‘wat moet ik hier’, maar dat ze uiteindelijk enthousiast de deur uit gaan. Vaak willen ze ook niet weg, omdat ze nog zo veel vragen hebben”, vertelt Bino.

    Twee wetenschappers hebben recentelijk een onderzoek gedaan naar de effecten van het project, waarbij ze driehonderd ROC-leerlingen vragen hebben gesteld. Uit het onderzoek blijkt dat het programma, vooral de persoonlijke ontmoeting en de open atmosfeer, opvallend positief uitpakt. 35 % van de studenten, die voor het bezoek aan de synagoge aangeeft ‘niet bij Joden te gaan eten wanneer hij/zij wordt uitgenodigd’, wil dat na het bezoek wel doen.

    Belangrijk is de verandering van associatie: voor de kennismaking is de eerste associatie met Jodendom: oorlog en antisemitisme, na het bezoek is de eerste associatie met Jodendom: religie. Bino: “Laatst zei één van de leerlingen bij het weggaan zelfs: “Ik wist niet dat Joden zo leuk waren, mag ik een keer een dienst bijwonen”! Kijk, daar doen we het voor!”


    In plaats van angst is door de LJG naar een praktijkoplossing gezocht. In plaats van een muur om de synagoge te bouwen, is er een dialoog aangegaan. De deur is opengezet! Een voorbeeld voor de wereld. Een voorbeeld voor een ieder van ons. Ga de dialoog aan, loop niet weg, veroordeel niet, maar ga in gesprek. Dit geldt voor u en mij. Maar ook voor de Israëlische en Palestijnse politici, ik zou het wel naar ze uit willen gillen! ‘Leer je buren kennen’, wat een symbolische benaming. Pas als je elkaar begrijpt, is er een basis voor ‘samen’.

    Over de auteur