• Winterwonderland in Oekraïne. - Foto: CvI
Steun Israël

Winterwonderland met Chanoeka in Oekraïne

29 december 2017

Wie zou er in december naar Oekraïne komen, vroeg ik me af terwijl ik m’n koffers pakte om voor Kerst weer naar Kiev te vliegen? Ik zat er niet helemaal naast wat betreft de weersomstandigheden, maar ze hielden zeven Nederlandse en vier Duitse deelnemers niet tegen richting Oekraïne te gaan.

Het was de laatste ‘werkreis’ van dit jaar om Joodse mensen daar te helpen en om iets begrijpen van de ervaringen waar ze doorheen gegaan zijn. Zelfs een Israëli wilde graag mee. Hij trotseerde wind, regen en sneeuw om erachter te komen dat de vroegere Tjechische stad Khust – waar zijn moeder geboren was die Auschwitz overleefde – vandaag de dag in West-Oekraïne ligt. Het was voor hem een trip met veel intensieve en emotionele momenten.

Nadat we als groep oog in oog hadden gestaan met de donkerste momenten van het land in Babi Yar – een kloof waar de Joodse bevolking van Kiev binnen twee dagen in september 1941 was uitgemoord – ontmoetten we rabbi Pinkhas Vishnetsky. Rabbijn Vishnetsky leidde 21 jaar de Joodse gemeenschap van Donetsk totdat in 2014 de oorlog uitbrak en hij en zijn familie moesten vluchten met alleen wat ze konden dragen. Ondertussen zijn velen naar Israël gegaan; anderen bleven in Kiev wachten op betere tijden, terwijl ze ondertussen afhankelijk waren van hulp van buitenaf.

“God is goed in het tegelijkertijd uitwerken van meerdere dingen in verschillende mensen!”

Een week na het bezoek was Christenen voor Israël in staat 150 voedselpakketten uit te delen aan gezinnen van vluchtelingen in Kiev als geschenk voor Chanoeka! Terwijl de groep nog aan het luisteren was naar Kiryll, Sasha en Ksenia – die binnenkort met een jeugdprogramma vanuit de stad Bila Tserka naar Israël vertrekken – begon het te sneeuwen. Tegen de tijd dat we aankwamen in Vinnitsa, onze belangrijkste bestemming, was Oekraïne veranderd in een ‘winterwonderland’.

De deelnemers kwamen er echter heel snel achter dat zelfs met winterweer de jassen vlug uit gaan als de taak om 2000 voedselpakketten klaar te maken, op je ligt te wachten. De voorraden bevonden zich in de opslagplaats van de Baptistenkerk in Vinnitsa. Tijdens de rest van de week trok de groep er op uit naar verschillende delen van centraal Oekraïne om de voedselpakketten uit te delen aan de Joodse gemeenschappen. (Het waren letterlijk zakken met levensmiddelen.)

Rita Schweibes (82) houdt nog steeds de kleine Joodse gemeenschap van Tulchin bij elkaar. Als de vrijwilligers de kostbare lading uit de bus gehaald hebben, gaat zij een lijst na met namen van mensen die in aanmerking komen. Zij zorgt ervoor dat de meest behoeftigen de hulp ontvangen. Daar komt bij dat Rita aan iedere groep die komt, haar eigen overlevingsverhaal vertelt, vanaf het moment dat ze uit hun huizen gehaald waren en 40 kilometer moesten lopen richting het Pechora doodskamp tot het moment dat de bevrijding kwam en zij als achtjarig meisje de enige overgeblevene van haar familie was.

Op een gegeven moment in het kamp had ze aan God iets toegezegd: ‘Als ik hier levend uitkom, dan beloof ik mijn verhaal aan de wereld te vertellen.’ Tot op vandaag houdt ze nog steeds haar belofte, hoe moeilijk het ook lijkt dat iemand de verschrikkingen die ze doormaakte, zich nog kan herinneren.

Chanoeka is een tijd van wonderen. Dit Joodse geloof gaat terug naar de tijd toen de stad Jeruzalem bevrijd werd van de vreemde Griekse overheersing en de tempel opnieuw werd ingewijd. De op rituele wijze vervaardigde olie voor de menora in de tempel bleef op bovennatuurlijke manier acht dagen branden, precies de tijd die nodig was om nieuwe olie te vervaardigen. En daar in de bossen van Pechora die groeiden waar duizenden Holocaustslachtoffers de dood vonden, ontstak een groep Joden en heidenen het eerste Chanoekalicht in de sneeuw. Een teken voor de wereld: Am Israël chai – het volk van Israël leeft!

Elke keer gebeuren er wonderen wanneer een eenzaam Joods hart door liefde wordt aangeraakt, hetzij door een voedselpakket, een omhelzing of een bemoedigend woord. In Mogilov-Podolsky hielden vele Joodse ogen het niet droog toen een lid van de groep haar familieverhaal vertelde: vader geboren in Oekraïne, als een Duitser onder Stalin gedeporteerd naar Kazachstan, in de jaren ’90 van de vorige eeuw naar Duitsland geëmigreerd … om als familie er na zijn dood achter te komen dat hij Joods was. Een Chanoekawonder van herontdekking en genezing van familiewortels.

Een ander lid van het team zong tijdens elk bezoek aan een Joods huis of gemeenschapsgebouw het mooie lied ‘Jeruzalem van goud’. Wat de groep niet wist tot de laatste bijeenkomst, was dat deze jonge vrouw tien jaar geleden gestopt was met zingen. Maar iets gebeurde met haar toen zij op Oekraïense grond haar hart opende voor Holocaustoverlevenden: haar zangtalent kwam terug, mooier dan ooit tevoren.

Dit is het wat met elke groep gebeurt die naar Oekraïne reist: de deelnemers komen terug met een hart om het Joodse volk te dienen; en ze komen erachter dat God iets wil doen in hun eigen levens. God is goed in het tegelijkertijd uitwerken van meerdere dingen in verschillende mensen!

Programma Werkreizen Oekraïne 2018

Reis Vertrek Terug Prijs*
Werkreis 27 januari 3 februari € 790,-
Werkreis 17 maart 24 maart € 790,-
Werkreis voor herhalers 2 juni 9 juni € 790,-
Isrealityreis (gecombineerd met Duits/Engels sprekenden) 5 juli 14 juli € 790,-
Internationale Isrealityreis (Engelstalig) 25 augustus 1 september € 790,-

Ook in het najaar van 2018 worden waarschijnlijk nog enkele werkreizen georganiseerd. Deze worden nog bekendgemaakt.

Informatie en aanmelding: reizen@cvi.nl of vanderhoff@cvi.nl

logo breng de joden thuisDeze winter delen we nog meer voedselpakketten uit onder arme Joden in Oekraïne. Steun deze actie.

Over de auteur