fbpx
  • - Foto: Ben White
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Ik zat zo te denken

    Ds. Henk Poot - 16 januari 2018

    Een van de kamers van ons huis staat vol met boekenkasten van de vorige bewoners. Daar heb ik de boeken neergezet die ik al jaren niet meer lees. We noemen die kamer de bibliotheek en we komen er zelden.

    Er staat ook nog een oud en zwaar biljart, waar niemand iets meer mee doet. Maar kortgeleden hebben we de kamer aangepakt, zoals dat heet. Er is centrale verwarming gekomen, het biljart is eruit en in de plaats daarvan staat een oude mooie tafel. En wat wil nu het geval? Ik zie me daar steeds vaker zitten en af en pak ik dan een stoffig en vergeten boek en begin te bladeren. En weet u, ik kan er van genieten, van die theologieën en dogmatieken. En zo zit ik daar dan wat te denken.

    “Door de focus naar de hemel te verleggen, kon je Jeruzalem, Israël en de lastige Joden achter je laten.”

    Maar dat is ook de valkuil van elke predikant: genieten van theologie en zomaar wat te zitten denken. Laat ik het anders zeggen: Het duurde hooguit honderd jaar of de jonge kerk was van kleur verschoten. Nu was er ook nogal wat gebeurd: Jeruzalem was verwoest, de Joods-christelijke moedergemeente was zo goed als verdwenen, inmiddels waren alle apostelen gestorven en het zwaartepunt lag bij de gelovigen uit de heidenen die ademden in de Grieks-Romeinse wereld.

    De Griekse filosofie zei dat ergens ver weg in het universum de echte wereld was, geestelijk, zuiver en goed. Daar was geen lijden, geen kwaad en de geesten daar werden niet meegezogen door aardse en vleselijke wellusten. Daarin begonnen veel christenen mee te voelen. Het ging erom om uit dit aardse jammerdal verlost te worden en die andere wereld binnen te gaan.

    Was dat fout om zo te denken? Het was in elk geval niet goed. Maar zo gingen de dingen toen. Voor veel heidenen liepen religies in elkaar over en schuilde er geen kwaad in om het ‘goede’van andere geloven over te nemen. Bovendien was het aantrekkelijk. Door de focus naar de hemel te verleggen, kon je Jeruzalem, Israël en de lastige Joden achter je laten. Om in die andere wereld te komen, zeiden de filosofen moest je verlicht worden en die verlichting bereikte je door de ware kennis te verkrijgen over de dingen, over de wereld en vooral over de goden.

    Een manier van denken

    Iedereen weet dat het christendom beïnvloed is door het Griekse denken en vaak valt dan de naam van keizer Constantijn en het onderwerp van de Sjabbat en de zondag. Maar het gaat veel dieper. Het gaat om een manier van denken en van weten. Ineens worden er vragen gesteld die je in de Bijbel niet tegenkomt: Heeft de mens een vrije wil? Heeft God voor, tijdens of na de zondeval besloten tot de verzoening in Christus? Waarin is God uniek, wat zijn de mededeelbaren en onmededeelbare eigenschappen van God? Hoe zit de Drieënheid in elkaar? Wat is echt geloof, wat is het verschil tussen wedergeboorte en bekering? God wordt onderwerp van onderzoek en wetenschap. Je kunt zelfs op God promoveren!

    Nu is het een hele toer om daar weer van terug te komen. En misschien hebben we de theologie daarvoor ook wel nodig. Om ons te helpen de goede vragen te stellen en de goede houding te vinden. Om weer te leren dat kennis in de Bijbel iets heel anders is dan weten en doorgronden en dat het beginsel van wijsheid de vreze des Heren is.

    Ik geloof dat God ons niet alles verteld heeft. Hij heeft ons alleen dat verteld wat nodig is om met Hem om te gaan. In de Bijbel openbaart God ons de weg om met Hem te leven. We worden door Hem aangesproken en uitgedaagd om Hem te vertrouwen en Jezus te volgen in ons leven. Kennis in de Bijbel is iets anders dan wetenschap.

    Een van mijn hoogleraren placht ook te spreken van ‘kennisse’. En Hij bedoelde daarmee vertrouwelijke en verborgen omgang met God. Nu is de valkuil daar weer van dat we zouden denken dat het daar alléén om gaat. Dat het draait om mijn verlossing, mijn leven met God, mijn ziel, hoe ik getroost, bemoedigd en gewaarschuwd wordt, hoe ik maandag en dinsdag en de rest van de week christelijk leven kan enz.

    Het is allemaal veel groter. De Bijbel onstijgt vaak mijn persoonlijke bestaan. Het gaat om de grote daden van Gód, van de schepping tot aan de komst van het Koninkrijk. En mij wordt gevraagd Hem daarin te zegenen en te lofprijzen. Ik wordt gevraagd om op te staan en mee te doen. Zoals nu, nu we de hand van God zien in de terugkeer van de kinderen van Israël, nu we de voetstappen zien van de Messias in het herstel van Jeruzalem, in het kantelen van de geschiedenis van het Joodse natie, Gods uitverkoren volk, de bedding van de heilsgeschiedenis.

    Ik geniet van theologie en ik wil graag weten hoe het allemaal zit. Maar zitten is niet altijd goed. Waar het om gaat, is dat we in beweging komen om te knielen, om te bidden, om te zegenen, om te geven en om te wandelen in de wegen die God nu gaat.

    Over de auteur