• Foto: ellisenbernie.nl
Nieuws

Het liefdesdrama van Ellis & Bernie

Joanne Nihom - 26 april 2018

De bijzondere zin die op een van de muren van het Diasporamuseum in Tel Aviv staat: ‘Herinner het verleden, leef in het nu en vertrouw op de toekomst’, is op het volgende verhaal bijzonder van toepassing.

In het Nieuw Israelitisch Weekblad (NIW) van 14 augustus 2009 deed Ellis Lehman-Cohen Paraira een oproep waarin ze aangaf mensen te zoeken die haar grote eerste liefde Bernie Spier hebben gekend. Het was het begin van een speurtocht die later werd verfilmd. De documentaire ‘The Lost Love Diaries’ ging in juli van dat jaar in première tijdens het filmfestival in Jeruzalem en in Nederland werd in 2011 het boek ‘De dagboeken van Bernie & Ellis’ uitgegeven. Ik interviewde Ellis toen, een krachtige en moedige vrouw met een bijzonder verhaal.

Ellis Cohen Paraira en Bernie Spier ontmoeten elkaar in januari 1942 en worden verliefd. Het is een innige en hevige liefde die na een half jaar ruw wordt onderbroken als Ellis van de Duitsers moet gaan “werken” in het oosten.  Ellis: “Bernie en ik spraken af een dagboek bij te houden en elkaar na afloop van de oorlog op een bepaalde plaats te ontmoeten.” Maar na de bevrijding wachtte Ellis daar maandenlang iedere week tevergeefs; Bernie kwam niet terug. Hij blijkt op 8 januari 1944 in Auschwitz te zijn vermoord. Ellis moet en wil verder en ontmoet een soldaat van de Joodse Brigade uit Palestina die in Nederland is gestationeerd. Zij trouwen en verhuizen naar Israël. Op hun trouwdag krijgt Ellis een pakje, het blijkt het dagboek van Bernie te zijn.

Bijzonder detail is dat zowel mijn vader, Harry Nihom, als mijn oom Rolf Nihom (overleden in 2015) in zijn dagboek voorkomen. 
Het bijzondere en tragische liefdesverhaal van Ellis en Bernie werd opgepakt door Sep Schaffers en Malou Landré. Samen maakten zij een lespakket over discriminatie en Jodenvervolging voor de onderbouw van het VMBO. Het lespakket bestaat uit een korte film, een serie filmclips, zes lessen, een docentenhandleiding en een werkboekje.  Schaffers: “Jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog kan een lastig te bespreken onderwerp zijn in de klas. Leerlingen koppelen het nogal eens aan het Midden-Oostenconflict (Arabieren tegenover Joden). Het liefdesdrama van Ellis & Bernie haalt dit moeilijke thema naar de belevingswereld van de leerlingen. Daardoor kunnen ze zich beter voorstellen hoe het voelt om niet in vrijheid te leven, te moeten onderduiken en vervolgd te worden. Aan de hand van dit waargebeurde verhaal wordt meer inzicht gegeven in de gevolgen van discriminatie en Jodenvervolging.”

Een prachtig initiatief van Schaffers en Landré waarbij het verhaal van Ellis en Bernie voor altijd zal voortleven.

Ellis & Bernie is een non-profitproject waar alle vmbo-scholen (en ook andere scholen) kosteloos gebruik van kunnen maken. Voor meer informatie: www.ellisenbernie.nl, info@ellisenbernie.nl.

Foto’s: ellisenbernie.nl

Over de auteur