Nieuws

Opdat het nooit meer zal gebeuren

Joanne Nihom - 11 juni 2018

Witness Theater (het Theater van de getuigenissen) is een schoolproject dat al een aantal jaren in Israël bestaat. Overlevenden van de Tweede Wereldoorlog vertellen hun ervaringen uit die tijd aan eindexamenklassen van de middelbare school. 

De broers Max (1937) en Lex (1942) Nathans waren dit jaar twee van de ‘overlevenden’ die vertelden. Lex: “Een bijzondere ervaring en nogal een opgave. Een aantal maanden waren er wekelijks ontmoetingen met de kinderen. Het was voor hen een van de opdrachten voor hun eindexamen en onderdeel van de toneelles.” Tijdens de ontmoetingen schreven de leerlingen de verhalen die ze hoorden op. Max: “Elke week bespraken we een ander onderwerp. Zoals bijvoorbeeld: wat is onderduiken, hoe is het om bij een pleeggezin te wonen en om jarenlang niet buiten te komen. Of zomaar afscheid te moeten nemen van je ouders en ze nooit meer terug te zien. Voor sommigen van de overlevenden waren de gesprekken traumatisch. Voor velen is dat boek in 1945 dichtgeslagen en nooit meer opengemaakt. Voor ons was dat anders. We hebben altijd met onze kinderen over die tijd gesproken. Ook vertel ik er al jaren over op scholen en in het leger.”

Samen met de leraren werden de teksten bewerkt tot toneelstukjes. Afgelopen week werden die opgevoerd, door de leerlingen en de overlevenden voor familie, vrienden en geïnteresseerden. Het viel Max op dat de kinderen tijdens ‘het vertellen’ weinig emotie toonden. “Alsof het niet echt tot ze doordrong. Pas toen het toneelstukjes werden, kwamen gevoelens als verdriet en pijn naar boven.” Ondanks het feit dat het enerverende en vermoeiende maanden waren, zijn de broers dankbaar dat ze eraan mee mochten doen. “Het verhaal van ‘toen’ moet blijven leven. Opdat het nooit meer zal gebeuren.”

Een kleine impressie van het Witness Theater:

Over de auteur