Video

‘Het is bijna niet uit te leggen’

Joanne Nihom - 10 augustus 2018

Donderdagmiddag 9 augustus – Al twee dagen is het allesbehalve feest in het zuiden van Israël, de bevolking wordt al dagen geteisterd door een regen aan raketten vanuit Gaza. Non stop.

Nachal Oz

Oud-Nederlanders Mirjam en Raymond Reijnen wonen in kibboets Nachal Oz, nog geen kilometer van de grens met Gaza. Raymond werkt in de koeienstal en ziet van daaruit duidelijk Gaza liggen. “Een vreemde ervaring, dat het zo dicht bij is.” Mirjam werkt bij de kinderopvang. “Die laten we gewoon doorgaan, een goede afleiding voor de kinderen.”

Mirjam en Raymond wonen pas vier maanden in Nachal Oz. “Het is af en toe een paar dagen rustig geweest, maar verder is het sinds wij hier wonen continu raak. Van tevoren probeer je je een voorstelling te maken van hoe het er zal zijn, maar toch is het behoorlijk schrikken als je voor het eerst een luchtalarm meemaakt.”

“Je gaat rennen naar de schuilkelderkamer en daarna realiseer je je wat er gebeurt: iemand aan de andere kant van de grens probeert je te doden.”

“De avond ervoor hadden we, alsof een stemmetje ons dat had verteld, de kinderen (acht, zeven en drie jaar) uitgelegd wat ze moeten doen als we ‘mamad’ (schuilkelderkamer) roepen. Inmiddels weten ze (helaas) precies hoe dat gaat. Het is en blijft een rare ervaring. Het alarm gaat af, je gaat rennen naar de schuilkelderkamer en daarna realiseer je je wat er gebeurt: iemand aan de andere kant van de grens probeert je te doden.”

“Het is nu afwachten. Als het echt uit de hand loopt en er breekt een oorlog uit, dan wordt de hele kibboets geëvacueerd, dat is al helemaal geregeld. Ik loop al de hele dag te denken: moet ik mijn koffers gaan pakken, wat doen we met onze kat en hoe gaat zo’n evacuatie?. Onze zoon van zeven zei vandaag: ‘Mama, ik begrijp het niet. Er is toch een staakt-het-vuren, waarom zijn ze dan nog aan het schieten?’ Ja, wat moet je daar op antwoorden, hoe leg je dat uit?”

Be’er Sheva

Mijn oud klasgenoot, Gita Zaks – Platvoet, woont in Be’er Sheva. We hebben niet veel contact, maar in tijden als deze moet ik altijd aan haar denken. Ik stuur haar een berichtje om te vragen hoe het is. Ze reageert wat laconiek met: “Hier is niets aan de hand hoor.” … maar een uur later is er ook in Beer Sheva luchtalarm, voor het eerst sinds 2014.

“We hebben geen schuilkelder in onze flat, Iedere keer als er een alarm is, rennen we naar het trapportaal”, vertelde me ze vier jaar geleden voor het blog dat ik toen schreef over de situatie. En nu hebben we precies hetzelfde gesprek. “Je raakt er wel en niet aan gewend”, vertelt ze me. “We zijn naar het trapportaal gerend, hebben daar even gewacht en zijn toen weer terug naar huis gegaan. Gisteren waren we naar een groot lichtfestival dat hier in de buurt plaatsvindt. Veertigduizend mensen waren daar aanwezig. Vandaag zal dat niet door zijn gegaan, dat is een veel te groot risico. ”

Ashdod

Stand up comedian Smadar Esther Morag, oorspronkelijk uit Hattem, woont in Ashdod. “Het is hier rustig, dat wil zeggen de raketten zijn nog niet tot Ashdod gekomen. Maar eigenlijk is het helemaal niet rustig, want de situatie beheerst ons leven. Er aan wennen doen je nooit.” Smadar heeft al dagen geleden de nodige voorzorgsmaatregelen getroffen. “Voor je weet maar nooit”.

“Er staat water en wat te eten in de schuilkelderkamer, de lampjes zijn er continu aan en de bedden zijn opgemaakt. “In periodes als deze laat ik de kinderen er al slapen, zodat ik ze, als er ’s nachts een alarm is, niet wakker hoef te maken. We zijn allemaal gespannen en onrustig. Je weet dat het alarm zomaar kan afgaan, daar ben je op voorbereid in je hoofd en je lichaam. We staan continu op ‘gespannen’.”

“Als de wind onze kant op staat, horen we de raketten ook neerkomen. Enorme klappen zijn het.” Tijdens ons gesprek gaat een paar keer de App ‘Red Alert’ af die aangeeft dat er een raket- of mortieraanval is. Hij geeft de tijd aan en de plaats waar het gebeurt. “Ik heb die applicatie altijd aanstaan, ook als ik voor mijn werk door het land reis. Zodat, als er iets aan de hand is, ik mijn kinderen instructies kan geven wat ze moeten doen.”

Smadar is ook vrijwilligster in het nieuwe ziekenhuis in Ashod. “Het ziekenhuis is een grote bunker, en dat moet helaas ook wel. Vanmorgen was ik er even en zag dat de ijzeren ramen van de kamers allemaal half open staan, zodat ze, als er wat gebeurt, snel dicht kunnen. Voor de patiënten is dat prettig, die kunnen tijdens een alarm gewoon in hun kamer blijven en hoeven niet naar de schuilkelders. Is het niet bizar dat je met de bouw van een ziekenhuis daar rekening mee moet houden?”

“Het is een bijna niet uit te leggen situatie en ik kan me voorstellen dat het voor mensen in Nederland moeilijk te begrijpen is. Zelfs hier in Israël is het bijna niet te bevatten. Mijn familie woont in het centrum van het land. Ik had net een neef aan de telefoon die vertelde dat hij naar een bierfestival in Netanya ging. Hij noemde het zuiden niet eens. Het zijn verschillende werelden, terwijl het nog geen uur in de auto van elkaar vandaan is.”

“Misschien is dat wel het overlevingsmechanisme van de mens. Vooral niet nadenken en doorgaan met je eigen leven.” We stoppen het gesprek, Smadar moet naar haar kinderen toe. “Ook hun leven staat weer even op zijn kop. Naar buiten mogen ze niet van me, ik wil dat ze dicht bij huis blijven. Ze zijn onrustig en weten wat er kan gebeuren. Laten we hopen dat het snel weer rustig wordt. Ik stuur je nog twee filmpjes uit Sderot. Ze zijn van vanmorgen, ik kreeg ze van een vriendin. Wil je die er bij posten? Als mensen op de hoogte willen blijven van de situatie, kunnen ze naar mijn Facebookpagina gaan, Shalom uit Israël, waar ik dagelijks post, ook over de huidige situatie.”

Thema

Gazahamas

Over de auteur