• Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Schepping, zonde en berouw

    Rabbijn mr. drs. R. Evers - 17 september 2018

    Op Rosj Hasjana (Joods Nieuwjaar, dit jaar 10 en 11 september) vierden we de schepping van de mensen. Na iedere reeks sjofartonen zingen we “hajom harat olam” – vandaag ontstond de wereld. Maar in feite werd de mens op Rosj Hasjana gecreëerd. De Schepping van het universum was al vijf dagen eerder begonnen. Rosj Hasjana was de zesde scheppingsdag. We vieren dus de schepping van het universum door de verjaardag van de eerste mensen. Want de mens met zijn vrije keus vormt het brandpunt van de totale creatie.

    De mens was van begin af aan bestemd voor hogere doelen. Daarom werd de aarde waarmee G’d de mens schiep uit de grond genomen, waar later de Tempel te Jeruzalem zou staan. De mens werd met extra zorg geschapen. Terwijl alle andere schepselen met één hand van Hasjeem (G’d) zijn geschapen, heeft Hij de mens met beide handen geschapen. Naast Adam kwam Chava (Eva).

    Bij de schepping van de vrouw gebeurde het voor het eerst in de geschiedenis, dat het ene menselijke wezen uit het andere menselijke wezen werd geschapen (volgens de mening dat Eva uit de rib van Adam werd geschapen). De vrouw is dus het meest menselijke wezen op aarde. Toch ging het mis!

    “Juist om ons in staat te stellen om op ieder moment met Hem in contact te komen op iedere plaats heeft G’d ons in de Bijbel zoveel mitswot (opdrachten) gegeven.”

    Alle ingredienten van Rosj Hasjana (Joods nieuwjaar), Jom Kippoer (Grote Verzoendag) en de tussenliggende bekeringsdagen zien wij terug in het Scheppingsverhaal. Na de Schepping was er direct zonde (cheet) en berouw (tesjoewa). De Midrasj (achtergrondinformatie) stelt, dat bij de schepping van Adam en Eva alle belangrijke onderwerpen van Rosj Hasjana en Jom Kippoer de revu passeerden

    1. vlucht voor heiligheid
    2. ondankbaarheid voor al het goeds
    3. hoogmoed
    4. gebrek aan precisie
    5. verdeeldheid
    6. begeerte
    7. jaloezie
    8. zondeval
    9. spijt en berouw
    10. tesjoeva, inkeer en terugkeer

    Adam en Eva waren door G’d Zelf geschapen en daarom perfecte mensen. Adam werd geschapen op vrijdag. Het eerste uur van de dag verzamelde G’d de aarde van de Tempelberg, de plaats van ’s mensens verzoening. Het tweede uur mengde G’d de verzamelde aarde. Gedurende het derde uur vormde Hij de eerste mens in alle details. Volgens een mening waren man en vrouw, Adam en Eva, bij hun schepping in een enkel lichaam verstrengeld.

    Het vierde uur van deze fatale eerste vrijdag blies G’d adem in Adams en Eva’s neuzen. Het vijfde uur stonden de primordiale Adam en Eva – nog steeds een geheel – rechtop met hun hoofden richting de Hemel. Het zesde uur liet G’d hen in slaap vallen. Dit werd de eerste operatie onder narcose in de geschiedenis van de mensheid. Gedurende het zevende uur scheidde G’d Adam van Eva en maakte Hij haar als een bruid op. Adam en Eva werden geschapen als volwassenen van twintig jaar. Zij leefden als man en vrouw ongegeneerd samen omdat schaamte nog niet bestond waardoor de slang – die toen nog een soort mensengedaante had – jaloers werd. Adam moest uit de weg geruimd worden. De slang zou Eva ophitsen om de ‘appel’ (het was overigens geen appel volgens de Talmoed maar een druif, vijg, graan of een etrog (citrusvrucht)) aan Adam te geven waardoor hij zou sterven.

    Gedurende het achtste uur bracht Hij hen in Gan Eden (Paradijs) en verbood Hij hen te eten van de boom van kennis van goed en kwaad. Gedurende het negende uur kwam de slang met zijn list tot Eva. Tijdens het tiende uur begingen Adam en Chava (Eva) hun zonde. Adam weigerde de ‘appel’ te eten als Eva niet ook zou eten. Zij stierven niet ter plekke maar werden sterfelijk (een euvel waar we tot op de dag van vandaag mee opgescheept zitten). In het elfde uur werden zij veroordeeld en tijdens het twaalfde uur langzamerhand uit Gan Eden verdreven.

    We leven in een tijd, waarin er veel discussie is over de vraag hoe we religie aantrekkelijker kunnen maken. Moeten we de eisen opschroeven of moeten we alles maar goedkeuren? Optimaliseren we de religie door zoveel mogelijk religieuze dingen en gedachten te doen of uit te dragen of moeten we de G’dsdienst reduceren in de hoop de religie dan toegankelijker te maken voor zoveel mogelijk mensen. Sommigen vinden dat er te veel mitsvot (voorschriften) zijn. Vereenvoudiging zou de aantrekkelijkheid van de religie verhogen.

    Maar we leren uit de episode van de schepping van Adam en Eva, dat het onjuist is te menen dat wij door het verminderen van de voorschriften mensen dichter bij de religie brengen. Ga dit zelf na. De Bijbel spreekt klare taal. Adam en Eva waren door G’d Zelf geschapen. Ze waren dus perfecte mensen, die niet verpest waren door een slechte opvoeding. Zij hadden slechts een enkel verbod, dat ongeveer 3 uur geldig was, van vrijdagmiddag 15.00 uur tot Sjabbat, omstreeks 18.00 uur.
    Toch is het zelfs hen niet gelukt deze ene mitswa (opdracht) te houden.

    Hoeveel te meer geldt dit dan voor ons tegenwoordig. Juist om ons in staat te stellen om op ieder moment met Hem in contact te komen op iedere plaats heeft G’d ons in de Bijbel zoveel mitswot (opdrachten) gegeven. Vermindering van de geboden en verboden leidt tot reductie van onze contactpunten met het Opperwezen.

    Laten wij die niet reduceren om de religie aan te passen aan elk wat wils! De Hoge Feestdagen, Rosj Hasjana en Jom Kippoer, leren ons juist er zo veel mogelijk aan te doen. Op Rosj Hasjana was er de zondeval. Maar met Jom Kippoer (dit jaar 18 september ’s avonds en 19 september overdag) vieren we berouw, inkeer en terugkeer naar onze Oorsprong, vergeving. Afbraak en opbouw.

    In al onze levensaspecten moet de G’ddelijke boodschap doorklinken. Dat is ware religie …

    Over de auteur