fbpx
Geen categorie

Alija: De terugkeer van de Joden

Redactie

Alija, ook wel aliyah genoemd, is een Hebreeuws woord dat opgaan of stijgen betekent. In onze taal duidt het de terugkeer van de Joodse bevolking naar Sion en Jeruzalem aan. Eeuwenlang was er geen thuisland voor de Joden, maar het verlangen naar Jeruzalem bleef. Inmiddels besluiten jaarlijks duizenden Joden de Bijbelse belofte te vervullen en terug te keren naar het land van hun voorvaderen.

Het ontstaan van de eerste alija

Door de geschiedenis heen zijn er altijd al kleine Joodse groeperingen geweest die terugkeerden naar Jeruzalem. Toch vond de eerste ‘echte’ alija pas plaats in de 19e eeuw. Europa werd steeds onveiliger voor de Joodse bevolking. Hoewel enkele Europese landen alle antisemitische wetten hadden geschrapt, hadden de Joden veel last van discriminatie. Met name in Rusland en andere delen van Oost-Europa was de situatie ondraaglijk. Het verlangen naar een eigen land begon te groeien, met als gevolg dat in 1880 de eerste Joden naar Palestina vertrokken. De eerste alija was begonnen. In deze tijd leefden er nog maar 24.000 Joden in Israël. 75 jaar later was dit aantal al uitgegroeid tot 650.000 Joden.

De beweging door de eeuwen heen

In 1879 werd de Zionistische Wereldorganisatie, de WZO, opgericht door Theodor Herzl en Max Nordau. Een organisatie die zich tot op de dag van vandaag richt op de ondersteuning van Joden in Israël en hulp biedt aan Joden die zich er willen vestigen. Na de oprichting van de WZO besloot de organisatie dat er in Palestina een thuisland moest komen voor de Joden. Hierdoor breidde de Joodse bevolking in Palestina met 10 à 15 procent uit. Deze periode wordt gezien als de tweede alija. Pas na de Eerste Wereldoorlog ontstond de derde alija, die een stuk groter was dan zijn twee voorgangers. Het Ottomaanse Rijk stortte ineen en het gebied Palestina kwam onder het mandaat van het Verenigd Koninkrijk. Dit was positief nieuws voor de Joodse bevolking, aangezien de Britten in de Balfourverklaring van 1917 hadden beloofd dat de Joden een nationaal tehuis zouden krijgen.

Tussen 1918 en 1940 emigreerden veel Joden naar het Beloofde land en brachten het tot bloei. Veel dorpen, kibboetsen en steden werden in die tijd gesticht. Ook veel Arabieren trokken in die tijd richting Palestina, omdat de welvaart in het gebied groter was dan in de omliggende landen. De Tweede Wereldoorlog bracht de continue stroom aan Joodse emigranten enkele jaren tot stilstand, maar na de oorlog vertrokken meer en meer Joden naar het mandaatgebied Palestina. Na deze vierde alija vormde de Joodse bevolking in 1948 de meerderheid in Palestina. In 1948 werd de staat Israël gesticht, en als reactie vielen vijf Arabische landen het kersverse land aan. Joodse minderheden uit de omringende Arabische landen voelden zich niet meer veilig en vluchtten massaal naar Israël. Ze moesten alles achterlaten. De vijfde alija was voltooid.

De alija vandaag de dag

Ook vandaag nog keren jaarlijks duizenden Joden terug naar Israël. Kwamen de Joden in de negentiende eeuw vooral uit Europa en Rusland, nu komen ze uit alle landen van de wereld. Helaas is het niet voor iedereen gemakkelijk een leven op te bouwen in Israël. Zo worstelen mensen uit Ethiopië met het enorme verschil in ontwikkelingsniveau en hebben veel ouderen moeite om zich aan te passen. De Israëlische regering heeft daarvoor verschillende programma’s ontwikkeld om te helpen bij de integratie, zodat de integratie een stuk makkelijker is. Programma’s zoals First Home in in the Homeland (eerste thuis in het thuisland) ondersteunen gezinnen met jonge kinderen. Zij krijgen zes maanden onderdak in een kibboets en studeren vijf uur per dag Hebreeuws. De kinderen kunnen naar school op de kibboets, de kibboets helpt bij het vinden van werk, het regelen van administratieve zaken en biedt sociale contacten met de bewoners van de kibboets.

Thema

alija

Over de auteur