fbpx
  • Jossie, Margalit en Lily - Foto's: Petra van der Zande
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Zomaar een dag in September

    Petra van der Zande - 5 oktober 2018

    “Op de dag dat ik riep, hebt U mij verhoord; U hebt mij versterkt met kracht in mijn ziel.”  

    Psalm 138:3

    Joseph Aaron zit op zijn gebruikelijk plek in het Roladin restaurant tegenover zijn 92- jarige vriendin Margalit. Het is niet voor te stellen dat deze 83-jarige man als kind zo ontzettend veel gruwelen heeft meegemaakt.

    Zijn vader (een rabbijn) liet in 1939 zijn vrouw en 11 kinderen in de steek. Vanuit een Frans weeshuis werd Joseph in 1942 naar Bergen-Belsen afgevoerd. Gescheiden van zijn broer en zusje, wachtte de zevenjarige Joseph slavenarbeid, folteringen, honger, dorst, angst en verdriet. De hel waarin hij leefde werd nog erger toen Joseph met een paar jongens door SS werden geselecteerd. Tot aan de bevrijding werden zij iedere dag geslagen en homoseksueel verkracht.

    “Hij gaf mij de kracht om alles te ondergaan.”

    In 1945 bracht het Rode Kruis het tien jaar oude, 11 kilo wegende mensenkind naar een ziekenhuis, waar hij wonder boven wonder bleef leven. “Ik heb altijd geloofd dat een engel over mij waakte,” zegt Joseph. “Hij gaf mij de kracht om alles te ondergaan.”

    Herenigd met zijn broer en zus, de enige overlevenden van 380 familieleden, belanden zij uiteindelijk in 1947 op een schip naar Palestina. 

    “O, Heere God!” bad Joseph vurig toen de Britse soldaten in Haifa aan boord kwamen. “Alstublieft! Laat ons hier blijven! We zijn zo moe! We willen uitrusten….”

    Josephs gebed werd verhoord, maar hij kwam niet in een opgemaakt bedje. Vanwege de strijd om het bestaan, had de Joodse bevolking geen geduld of de middelen om de nieuwkomers op te vangen. Na een heel moeilijke periode, waarin hij Gods bewarende hand en aanraking ervoer, vond Joseph zijn uiteindelijke roeping. Zijn hele leven werkte hij met veel plezier als kelner.

    Doordat Margalit’s moeder in 1938 naar Palestina vluchtte, redde zij haar gezin. Margalit werd later als verpleegster naar Cyprus gezonden, waar zij de Joodse overlevenden (gevangenen) assisteerde met de geboorte van hun baby’s. 

    Met sprankelende ogen vertelt de 88-jarige Lily opgewekt hoe zij vanuit Kroatië in Auschwitz terecht kwam en als 14-jarig meisje tweemaal (!), door een wonder, de gaskamer overleefde. Sprakeloos luisteren wij als ze in sneltreinvaart vertelt hoe ze het kamp en de dodenmars overleefde, en haar zuster terugvond. Door tijdgebrek kan Lily haar verhaal helaas niet afmaken en moeten we afscheid nemen.

    Een ‘gewone’ doordeweekse dag in september. In Jeruzalem. Zo veel mensen. Ieder met hun eigen verhaal, waar je een boek over zou kunnen schrijven.

    Nawoord

    Joseph (Jossie) en zijn vrienden, die ondanks de uiterlijke schijn iedere dag worstelen met hun Holocaustherinneringen, vinden het fijn nieuwe mensen te ontmoeten. Iedere ochtend (behalve Zaterdag) tussen 10.30 en 12.00 uur ben je welkom een tafeltje bij te schuiven in Roladin, Rehov Hillel 12, Jeruzalem.

    Over de auteur