fbpx
  • Solomon Schechter, de Joodse ontdekker van de Geniza in Caïro, tussen de documenten die door hem werden gevonden in 1896.
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Een tijdloos wonder

    Petra van der Zande - 7 december 2018

    “Wie is een God zo groot als God? U bent de God Die wonderen doet, U hebt Uw macht bekendgemaakt onder de volken. U hebt Uw volk door Uw sterke arm verlost, de nakomelingen van Jakob en van Jozef.” 

    Psalm 77:14

    Maimonides, de Joodse filosoof, medicus en sterrenkundige verhuisde in de 11eeeuw naar Fustat (het huidige Cairo) waar hij leider van de Egyptische Joodse gemeenschap werd. De volgeling van de Babylonische Talmoed werd geen lid van de Ben Ezra synagoge, omdat deze de Jeruzalem Talmoed gebruikte. Volgens de overlevering staat de Ben Ezra synagoge op de plek waar Mozes als baby gevonden werd. 

    Veel synagogen hebben een geniza, een opslagruimte voor versleten Hebreeuwse boeken en geschriften. Omdat de naam van God erin voorkomt worden deze na verloop van tijd begraven. De nieuwe, twee verdiepingen hoge Ben Ezra geniza die op een silo leek, bevatte inmiddels 150 jaar oude documenten. Achthonderdvijftig jaar lang bewaarde de Joodse gemeenschap in Fustat haar documenten. Deze schatkamer werd pas in de 19eeeuw ontdekt. 

    De meer dan 300.000 Hebreeuwse, Aramese en Arabische waren geschreven op perkament, papyrus en linnen. 

    Naast Bijbelse teksten uit de Midrasj en Talmoed vond men documenten die door Maimonides waren geschreven of zijn leven en werk beschreven. De geniza bevatte ook documenten die een gedetailleerd beeld gaven van het economische en culturele leven in de Noord-Afrikaanse en oostelijke regio’s van het Midden-Oosten in de 10tot 13eeeuw.

    Dat Chanoeka ook binnen de Joodse gemeenschap in het oude Cairo gevierd werd blijkt uit een genizafragment: “Hij, Die wonderen deed voor onze voorvaderen in die dagen en in deze maand, zal wonderen voor ons en ons volk verrichten.” 

    Halverwege de 11eeeuw schreef iemand: “… dat we elkaar morgen in de synagoge ontmoeten. God zal de dagen van Chanoeka op hem leggen en alles wat hij heeft, als een teken van goedheid en zegen.” 

    Omdat het ongehoord was dat iemand een feestdag alleen, zonder familie, vierde schreef ene Yosef aan een familielid: “…Ik zal naar jullie toekomen ter ere van Chanoeka.”

    Vandaag aan de dag kunnen de schatten van die eeuwenoude Ben Ezra geniza bestudeerd worden op universiteiten en in bibliotheken. Moderne technieken stellen ons in staat de eeuwenoude boodschap te lezen, zoals dit in Judeo-Arabisch geschreven document: “… Hij, die wonderen deed voor onze voorvaderen in hun dagen, in deze tijd …

    ”Chanoeka – een tijdloos wonder.

    Over de auteur