fbpx
  • Een Joods jongetje kijkt naar de vijf brandende kaarsen van de chanoekia. - Foto: Gershon Elinson/Flash90
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Het licht dat de duisternis heeft overwonnen

    Julia - 7 december 2018

    Half vijf, het begint al donker te worden en overal gaan de lichten aan. Ik loop door een smal straatje waarboven kleine lichtjes zijn opgehangen. Voor de ramen van de huizen zie ik allemaal chanoeka-kandelaars staan (chanoekia’s) wat een heel speciale sfeer geeft. Vandaag wordt het zesde kaarsje aangestoken. Op sommige plekken in de stad zijn grote chanoekia’s neergezet. Daar komen mensen samen om de kaarsen aan te steken.

    Chanoeka is het feest van de inwijding van de Tempel. Het wordt gevierd ter herinnering aan de dag dat de Makkabeeën de Tempel in Jeruzalem opnieuw inwijdden, nadat zij de Syriërs hadden verslagen. Dit was in het jaar 165 voor Chr. Voor het opnieuw inwijden van de Tempel was er olie nodig waarmee men de menora kon ontsteken.

    Er werd echter nog maar één kruikje olie gevonden, precies genoeg om de menora één dag te laten branden. Er gebeurde echter een wonder en de menora brandde acht dagen lang. Het kostte ook precies acht dagen om nieuwe, reine olijfolie te persen. Ook na de verwoesting van de Tempel in het jaar 70 na Chr. bleef men Chanoeka als lichtfeest vieren.

    Ik ben benieuwd hoe er over Chanoeka wordt gedacht en hoe mensen hier een invulling aan geven. Ik spreek hierover met een Joodse vrouw. Zij vertelt dat het verhaal van Chanoeka eigenlijk de gebeurtenissen beschrijft waarmee het Joodse volk al 2000 jaar wordt geconfronteerd.

    Er gebeurde echter een wonder en de menora brandde acht dagen lang.

    ‘Het is geen feest van rouw. We moeten juist blij, vrolijk en hoopvol zijn. We moeten onze Joodse identiteit behouden en dit uitdragen, dan zal God de rest doen. Het Joodse volk heeft veel moeilijkheden moeten overwinnen maar we zijn er nog steeds. Chanoeka is het feest van het licht, het is het licht dat de duisternis heeft overwonnen.’

    Deze vrouw zei letterlijk: ‘In the darkness God is still watching over us’. Een uitspraak die de betekenis van Chanoeka goed weergeeft voor mij.

    De chanoekia is een negenarmige kandelaar die alleen wordt gebruikt tijdens Chanoeka. De kaarsen worden aangestoken met een extra kaars, de sjammasj (dienaar). Voor deze negende kaars is er meestal een apart plaatsje in de chanoekia. Uiteindelijk staan er dus acht kaarsjes, en de sjammasj, in de chanoekia.

    ‘In the darkness God is still watching over us’

    Op de eerste dag wordt er van rechts naar links één kaarsje aangestoken, op de tweede dag twee enzovoort (het wonder werd steeds groter), totdat alle acht de kaarsjes plus de sjammasj branden. Sjammasj is ook de naam van de ‘zon’ die de wereld dient met licht en warmte.

    De vrouw vertelt mij dat ze vanmiddag allemaal lekkere dingen heeft gemaakt. Tijdens Chanoeka worden vaak latkes (aardappelkoekjes) en soefganiot (een soort Berlinerbol) gegeten. Gerechten die worden gefrituurd in olie, dit om het wonder van het oliekruikje te herdenken.

    Terwijl ik met deze openhartige vrouw sta te praten, wordt mij een schaal met soefganiot voorgehouden. Heerlijk! Ik bedank de vrouw en vervolg mijn weg. Bij die ene meest bekende en lekkerste bakkerij van Jeruzalem blijf ik staan. Ik zie bergen soefganiot in alle denkbare varianten en met de lekkerste vullingen. Het is er druk want de meeste mensen lusten wel een of meerdere bolletjes tijdens het Chanoekafeest.

    ‘Want zie, de duisternis zal de aarde bedekken en donkere wolken de volken, maar over u zal de HEERE opgaan en Zijn heerlijkheid zal over u gezien worden.’ (Jesaja 60:2)

    Over de auteur