fbpx
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Ode aan de soldaten

    Joanne Nihom - 11 februari 2019

    Op Netflix volg ik de serie ‘When Heroes Fly’, een aanrader. Het is het verhaal van vier Israëlische veteranen die de Libanonoorlog meemaakten en door een ware hel gingen.

    De serie vertelt hun persoonlijke gevecht na terugkomst in de maatschappij. De serie raakt me diep. Het gaat over de realiteit van het Israëlische leven. De enorme, bijna niet te bevatten impact die oorlog heeft op het dagelijks bestaan van al die helden, hun familie en vrienden.

    Vier jaar geleden schreef ik een blog over deze problematiek. Het programma van de oud-Nederlander Danny Brom, directeur en psycholoog van het Israël Centrum voor de Behandeling van Psychotrauma van het Herzog ziekenhuis in Jeruzalem, loopt nog steeds – met groot succes. Afgelopen jaar begeleidde hij met zijn team twintig groepen en dit jaar staan er al vijfentwintig op het programma.

    Ik denk aan ‘mijn soldaat’. Nog steeds is hij verward en niet zeker over zijn toekomst. Hij is zoekende, heel erg zoekende. Inmiddels is hij al jaren uit het leger.

    Ode aan al onze soldaten

    Als ode aan al onze soldaten, maar zeker ook aan Danny Brom en het Herzog ziekenhuis in Jeruzalem, deel ik met u nog een keer mijn blog van toen.

    … Voor het Joods Nieuwjaar ontving ik een email van ‘mijn soldaat’. Een paar jaar geleden ‘adopteerde’ ik hem. Een Joodse jongen uit Europa die vrijwillig in het Israëlische leger diende. Na drie jaar trouwe dienst keerde hij terug naar zijn moederland, en ook al is dit inmiddels vier jaar geleden, zijn draai heeft hij nog steeds niet gevonden.

    Hij schreef me dat hij onrustig is, nerveus en dat wat hij meegemaakt heeft in het leger maar door zijn hoofd blijft gaan. Ondanks zijn goede opleiding, hij is een slimmerd, heeft hij nog steeds geen vaste baan.

    Straatbeeld

    Soldaten zijn een vast onderdeel van het straatbeeld in Israël. In het leger gaan is net zo normaal als naar school of naar de universiteit gaan. Wat je ook meemaakt, gevechten waarin je ternauwernood aan de dood ontsnapt of waarin je zelf de vijand moet uitschakelen, na het leger ga je gewoon aan het werk.

    De Israëlische maatschappij is wat dat betreft erg hard: niet zeuren en aan de slag. Niemand denkt eraan dat je je vriend naast je zag sterven of dat de kogels om je oren floten. Generaties lopen rond met onverwerkte trauma’s.

    Dat merk je in de Israëlische samenleving: irritatie in het verkeer of op straat, in de Knesset lijkt het altijd alsof iedereen ruzie met elkaar heeft. Je kunt je afvragen of dat komt doordat de legerervaringen niet voldoende zijn verwerkt.

    Die overgang is groot en voor sommigen té groot.

    In het leger wordt van je verwacht dat je stug en star bent, niet nadenkt, maar luistert naar bevelen. Eén fout kan betekenen dat jij of een van je kameraden het met de dood moet bekopen. Eenmaal uit het leger wordt juist het tegenovergestelde verwacht. Je wordt geacht flexibel te zijn, beslissingen te nemen en uitdagingen aan te gaan als je iets wil betekenen.

    Die overgang is groot en voor sommigen té groot. Het heeft tot gevolg dat veel jongens kiezen voor niet-uitdagende banen of studies. Ook gaan ze vaak voor langere tijd naar het buitenland; even weg van alles.

    Advies

    Ik mailde ‘mijn soldaat’ terug, en raadde hem aan, zoals ik al eerder had gedaan, contact op te nemen met de oud-Nederlander Danny Brom, directeur en psycholoog van het Israël Centrum voor de Behandeling van Psychotrauma van het Herzog ziekenhuis in Jeruzalem.

    Na de tweede Libanonoorlog in 2006 is er door dit centrum een programma ontwikkeld speciaal voor afgezwaaide legerunits. In een periode van drie maanden bevat het programma: een tweedaagse workshop, een week in het buitenland te gast bij een Joodse gemeenschap en afsluitend een evaluatiedag.

    In een artikel dat ik ooit schreef over dit programma interviewde ik Shai die samen met zijn eenheid dit programma volgde: “In het begin waren we sceptisch, we begrepen niet waar het voor nodig was. Maar een weekje buitenland, wie wil dat niet? Niemand had verwacht dat het ons leven zo zou veranderen.

    De eerste twee dagen werkten we aan onderlinge samenwerking, zoals zee- en landroppings waarbij wij werden uitgedaagd elkaar te helpen en samen te overleven. Een maand later waren we een week te gast bij een Joodse gemeente in Amerika.

    In die week waren er dagelijks gezamenlijke gesprekken onder leiding van een psycholoog. De rest van de tijd brachten we door met de families uit de gemeente die ons meenamen naar allerlei toeristische trips. Het programma werd afgesloten met een evaluatiedag.

    Niemand had verwacht dat het ons leven zo zou veranderen.

    Vooral de week samen was bijzonder. Voor het eerst deelden we onze ervaringen. Tot nu toe waren we blijven steken in het ophalen van herinneringen, praten over de feiten, terwijl we eigenlijk nooit konden verwoorden wat het met ons gedaan heeft. Dat deed te veel pijn en was te emotioneel om diep op in te gaan.

    Maar tijdens het programma, in een andere omgeving en met een begeleider, ontdekten we dat we allemaal met dezelfde gevoelens rondliepen, maar dat niet van elkaar wisten. Er kwam van alles naar boven, bijvoorbeeld schuldgevoelens over en weer. Wie had bedacht dat we moesten gaan rusten? Hadden we dat niet gedaan, dan was onze vriend misschien niet gedood.

    Maar ook wat we onder grote stress tijdens de gevechten tegen elkaar gezegd hadden. Je realiseert je pas later hoe diep je een ander gekwetst hebt. En als je dit soort gevoelens niet verwerkt, kom je ze in je dagelijks leven steeds weer tegen. Het programma heeft gezorgd dat ik weer rustig ben in mijn hoofd en dat ik me beter voel. Ook is onze onderlinge band, want we hebben toch veel meegemaakt samen, versterkt.”

    ‘Mijn soldaat’ is nog niet zo ver. Ik hoop uit het diepst van mijn hart dat hij snel zijn weg vindt …

    www.traumaweb.org

    Over de auteur