fbpx
  • Israëli's doen boodschappen voor Pesach, 2016. - Foto: Hadas Parush/Flash90
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Niet verspillen en niet in plastic?

    20 maart 2019

    Milieudeskundigen hekelen plan om producten in plastic te verpakken.

    Het ministerie van Landbouw komt met een opvallend initiatief nu een rapport aangeeft dat Israël per jaar 2,5 miljoen ton voedsel verspilt ter waarde van 19,7 miljard sjekel (5.5 miljard dollar).

    Nieuw initiatief

    Het ministerie van Landbouw en Plattelandsontwikkeling kwam met een nieuw initiatief om supermarkten te betalen voor plastic verpakkingsmateriaal voor groenten en fruit, om verspilling van voedsel tegen te gaan. Milieudeskundigen zijn echter verbolgen over de bergen van één keer gebruikt plastic dat de supermarktgangen zou kunnen vullen.

    Het ministerie kondigde vorige week een nieuw initiatief aan om “voedselverspilling in Israël radicaal te veranderen” door groenten en fruit in kleine verpakkingen aan te bieden. Het ministerie beredeneerde dat plastic ervoor zorgt dat fruit en groenten langer in de schappen kunnen blijven liggen en voedselverspilling in supermarkten met 10 tot 15% kan verminderen, en thuis voedsel weggooien met 20 tot 25%.

    “Iedereen die een beetje nadenkt zal begrijpen dat producten in plastic verpakken niet leidt tot vermindering van voedselverspilling, want het zal van mensen vragen meer te kopen dan ze willen,” zei Karen Tamari, een gemeenschapsorganisator van de milieuorganisatie De Groene Weg. “Fruit en groenten hebben al van nature een beschermende laag.”

    “We geloven dat dit initiatief uit een juiste instelling komt; een verlangen om voedselverspilling te stoppen is zeer milieuvriendelijk en helemaal goed,” zei Maya Jacobs, de algemeen directeur van Zaloel, een milieuorganisatie die ook maritieme zaken behartigt en zich specialiseert in zaken rond verspillen en opruimen van plastic. “Maar de manier waarop ze het doen is problematisch: je kunt niet het ene grote probleem inruilen voor een ander probleem.” Ze gaf aan dat er wereldwijd een beweging gaande is om plasticverpakkingen tegen te gaan. Het plan van het ministerie gaat in tegen bijna elk ander ontwikkeld land.

    “Het plan van het ministerie gaat in tegen bijna elk ander ontwikkeld land.”

    “Tegen 2050 zal er meer plastic in de zeeën zijn dan dieren,“ zei ze. “Plastic hoopt zich op, en alles wat van plastic is gemaakt sinds de veertiger jaren van de vorige eeuw, heeft nog z’n oorspronkelijke vorm of is uiteengevallen in hele kleine deeltjes plastic [die door vissen en andere dieren worden opgegeten en zodoende de voedselketen binnenkomen.]”

    Jacobs zei dat milieuorganisaties reeds een gezamenlijke brief naar het ministerie van Landbouw hebben gestuurd, en dat petities tegen de maatregel duizenden handtekeningen binnenhalen. “Laat het maar een strijd worden,” zei ze.

    Onderzoeksrapport

    Pas geleden bracht de Israëlische nationale voedselbank, Leket Israel, en het adviesbureau van BDO (accountantsorganisatie) hun jaarlijkse onderzoeksrapport van verspild voedsel uit: 35% van voedsel dat in Israël geproduceerd wordt, wordt uiteindelijk weggegooid. Dit is opgeteld 2,5 miljoen ton ter waarde van ongeveer 19,7 miljard sjekel. (Het onderzoeksrapport geeft ook aan hoeveel voedsel uiteindelijk toch een goede bestemming krijgt in de 200 liefdadigheidsinstellingen – o. a. soepkeukens, in heel Israël.)

    Voedselverspilling duidt op voedsel dat ergens in de voorzieningsketen verloren gaat: van niet geoogst worden van het veld tot aan bederven in de supermarkt tot weggooien thuis na de uiterste houdbaarheidsdatum.

    De hoeveelheid verspild voedsel in Israël blijft gelijk sinds de organisatie vier jaar geleden voor het eerst begon met het in kaart brengen van deze verspilling. Israël is het tweede land dat het meeste voedsel verspilt binnen de landen aangesloten bij de OECD (Organisatie voor Economische Coöperatieve Ontwikkeling). Denemarken staat op nummer een.

    Het rapport constateerde dat een gemiddeld Israëlisch huishouden ongeveer per jaar 3200 sjekel aan voedsel weggooit. Dat staat gelijk aan het uitgavebedrag voor eten van anderhalve maand. De grootste hoeveelheid voedsel dat blijft liggen zijn groenten en fruit. Ongeveer 23% van wat de Israëli’s aan groenten en fruit kopen, wordt niet opgegeten.

    Actie

    Gidi Kroch is algemeen directeur van de Israëlische nationale voedselbank, Leket Israel. Hij zei dat de regering actie moet ondernemen om de hoeveelheid verspild voedsel drastisch te verminderen. Hij ziet echter niets in het initiatief van het ministerie van Landbouw om groenten- en fruitverspilling tegen te gaan door middel van plasticverpakkingen. Dat zet geen zoden aan de dijk. “Het is weliswaar een feit dat verpakte verse producten langer houdbaar blijven dan niet verpakte,” zei Kroch. “Maar plastic verpakkingen hebben een negatieve impact op het milieu.”

    Stappen

    Veel belangrijker dan verpakkingen zijn acties die erop gericht zijn dat mensen hun gedrag veranderen: koop zoveel als je nodig hebt om klaar te maken en te eten; ga naar de supermarkt en neem een boodschappenlijstje mee zodat je impulsieve aankopen achterwege laat. De regering kan ook concrete stappen zetten om voedselverspilling tegen te gaan door het systeem van de houdbaarheidsdatum op de producten te verbeteren. Die datum moet nauwkeurig aangeven wanneer voedsel niet meer veilig gegeten kan worden, en niet tot wanneer je het product kunt kopen.

    Andere stappen houden in dat je het gemakkelijker maakt voor instituten om plaatsen te vinden waar je niet-gebruikt, klaargemaakt voedsel kunt doneren. In oktober 2018 was er in de Knesset grote bijval voor de voedsel-doneeractie die in Israël van start ging, in navolging van de Barmhartige-Samaritaanactie in Amerika die ook instituten toestaat voedsel te doneren zonder bevreesd te zijn voor wettelijke onaangename gevolgen.

    Verdediging

    Het ministerie van Landbouw zei dat voorverpakte groenten en fruit langer in de schappen kunnen blijven liggen waarmee verspilling en het aanraken wat de producten – wat onhygiënisch is – tegengegaan kan worden. Volgens het ministerie verliest de detailhandel het meeste aan niet meer te verkopen bananen (17% in de supermarkten), gevolgd door tomaten (16%) en komkommers (15%). Verpakking zal het product beschermen tegen kneuzingen en beschadigingen; ook kun je dan beter labelen waar het product vandaan komt en verpakt is.

     “Het zal een grote puinhoop worden met al dat plastic. Het kost heel veel en het milieu kan er schade onder lijden.”

    Volgens het ministerie zijn de grote supermarktketens goed voor ongeveer 60% van de voedselaankopen in Israël. Dat betekent dat een van de beste manieren om in het hele land verandering te bewerkstelligen, is om met de grote supermarkten te beginnen. Volgens het implementeerschema mag het publiek tot 10 maart nog commentaar geven op het plan, en daarna zal het ministerie supermarkten die geïnteresseerd zijn om mee te doen, aanschrijven. In het huidige ontwerp van het initiatief zal het ministerie aan deelnemende supermarkten miljoenen sjekel geven die besteed worden aan het in plastic verpakken van producten.

    Rami Levi

    Maar de invloedrijke supermarktdirecteur Rami Levi – een van de grootste supermarktketens in Israël – gaf aan dat hij niet achter het initiatief van het ministerie staat. “Als ze denken dat de hoeveelheid weggegooid voedsel hierdoor zal verminderen, dan denk ik dat ze het bij het verkeerde eind hebben,” zei hij. “Sommige klanten willen verpakt fruit en groenten kopen, en anderen willen dat niet. Het is mogelijk om zowel het een als het ander te doen, maar alle verse producten te verpakken is geen goed idee.”

    Levi zei dat voedselverspilling in de detailhandel meer te maken heeft met de prijs dan met de verpakking. “Als je alles verkoopt (tegen lage prijzen), dan is er geen verspilling,” zei hij. En hij voegde eraan toe: “Het zal een grote puinhoop worden met al dat plastic. Het kost heel veel en het milieu kan er schade onder lijden.”

    De Groene Weg

    Milieuorganisatie De Groene Weg hield onlangs een protestmars bij de supermarkt ‘Shufersal’ in Tel Aviv omdat deze supermarkt al grote hoeveelheden plastic verpakkingsmateriaal gebruikt.

    “We zijn boos als consumenten, we willen dit niet steunen,” zei Tamari van De Groene Weg.  “Landbouw en milieu gaan samen op. Wil het ministerie miljoenen sjekel aan supermarkten betalen voor plastic verpakkingsmateriaal? Ze denken helemaal niet aan de negatieve impact van verontreiniging van het milieu. Het is gebrek aan verantwoordelijkheid, gebrek aan zorg. Het is gewoon niet logisch. Ze maken zichzelf belachelijk.”

    Voedselbank

    Kroch van de nationale voedselbank (Leket Israël) hoopt dat – los van het verpakkingsbeleid, Israëli’s wakker worden en de economische kosten van voedselverspilling zich realiseren. “[Elke familie] gooit per jaar voor anderhalve maand voedsel weg,” zei hij. “Het is gewoon ongelooflijk dat dit gebeurt.”

    Fabrikanten zijn verantwoordelijk voor voedselverspilling wanneer ze de prijzen voor voedsel vaststellen, legde Kroch uit. “Consumenten moeten voor deze kosten opdraaien,” zei hij. “Als er geen voedselverspilling zou zijn, zouden de kosten van levensonderhoud omlaag gaan.” Leket Israël schat in dat de fabrikanten voedselprijzen 11% hoger maken om de voedselverspilling te dekken.

    Kroch zei dat er ook goed nieuws is. Bijna de helft van eten dat over is, is te redden door verbeterde infrastructuur en logistiek. Naast het direct opsporen van voedselverspilling, probeert Leket Israël ook overtollig voedsel bij 200 liefdadigheidsinstellingen in heel Israël te krijgen.

    In 2018 redde de Israëlische nationale voedselbank 2.2 miljoen klaargemaakte maaltijden uit IDF-bases, hotels, cateringbedrijven en restaurants, en 15.000 ton land- en tuinbouwproducten ter waarde van 150 miljoen sjekel! De bedrijfstak met het hoogste percentage voedselverspilling is de evenementenindustrie: 43% van het voedsel wordt verspild.

    Gewoontes

    “We zien steden over de hele wereld die in de tegenovergestelde richting gaan [dan het initiatief van het ministerie],” zei Jacobs van de Zaloel milieuorganisatie. “We moeten ons bedenken dat we onze gewoontes moeten veranderen. Wij vormen een generatie die voor het leven moet kiezen.”

    “Het ministerie van Landbouw zou niet het ene probleem moeten vervangen door een ander,” voegde Jacobs eraan toe. “Zij moeten kijken naar duurzamere oplossingen. Dat kan meer gecompliceerd zijn, maar duurzame oplossingen zullen de wereld feitelijk helpen en geen schade berokkenen.”

    Dit artikel is geschreven door Melanie Lidman en stond 5 maart 2019 op de website van The Times of Israel. Vertaling: Evelien van Dis

    Thema