fbpx
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Een melaats huis: lessen over rijkdom

    Rabbijn mr. drs. R. Evers - 15 april 2019

    De Joden verlieten Egypte met rijkdom. Na vele jaren van slavernij hadden ze eindelijk hun eigen bezittingen. Maar toen ze uit Egypte vertrokken, moesten ze hun herstelbetalingen lenen van de Egyptenaren: “De kinderen van Israël leenden zilver en gouden voorwerpen en kleding van de Egyptenaren”.

    Rijkdom is pas een zegen als je je realiseert dat G’d je de kans wil geven om er goede dingen mee te doen. Het is G’ds geld. Hij leende het alleen aan ons. Het is niet ons eigendom waarmee we kunnen doen wat we willen. We kunnen alles van Hem lenen om goed voor G’ds wereld te zorgen en er uiteindelijk goede daden mee te doen. Dit is de Bijbelse visie op eigendom en bezittingen.

    Maar wat heeft dit te maken met de vlekken op het huis van een melaatse? De Thora zegt dat wanneer er vlekken op de muren van je huizen in Israël verschijnen, de stenen worden verwijderd, nieuwe stenen worden geplaatst, en de Kohen (priester) ziet wat er daarna gebeurt.

    We lezen Vajikra/Leviticus 14:34 en verder en vatten het samen: als je in het land Kanaän komt … en ik maak een uitslag op een huis … dan moet de huiseigenaar dit melden bij de Kohen (priester) en zeggen dat hij iets van een uitslag op het huis zag. De priester geeft vervolgens opdracht het huis te ontruimen, zodat niet alle huisraad onrein wordt.

    Alleen dan kan Kohen het huis bekijken. Als de huiduitslag als donkergroene of donkerrode diepe vlekken verschijnt – ze lijken dieper dan de muur – dan sluit de Kohen het huis zeven dagen lang. Op de zevende dag, wanneer de ziekte zich langs de muren van het huis heeft verspreid, worden de aangetaste stenen verwijderd en op een onreine plaats buiten de stad gedeponeerd. Vervolgens worden nieuwe stenen en cement aangebracht. Als de vlekken zich nog steeds verspreiden, wordt het huis afgebroken. Maar wanneer de vlekken zich niet meer verspreiden, volgt een reinigingsproces.

    Slecht, maar ook goed nieuws

    De sloop zelf is een trieste zaak. G’d grijpt in in het sociale leven en als mensen bijvoorbeeld erg negatief over elkaar praten, is het mogelijk dat G’d de aanstichters een signaal – in de vorm van vlekken op hun huis – geeft dat ze verkeerd bezig zijn. Dan kunnen er melaatse plekken op het huis verschijnen en moet je heel voorzichtig zijn.

    Maar alle negatieve dingen hebben ook positieve kanten. Rasji (1140-1205, Troyes en Worms) herinnert ons eraan dat de Thora ons ook goed nieuws brengt. De oorspronkelijke bewoners van Kanaän verstopten hun schatten in de muren van hun huizen gedurende de veertig jaar dat de Joden door de woestijn zwierven. Toen er nu een melaats plekje op het huis verscheen, moest de huiseigenaar zijn muren afbreken en had hij een goede kans om de schatten van de inboorlingen te vinden.

    Waarom?

    Maar waarom is alles zo dubbel? Als G’d deze familie geen schat wil geven, kan dat dan toch ook positief gebeuren? Waarom moet hier een huis worden gesloopt? Waarom krijgen we soms onze zegen op zo’n vreemde, negatieve, destructieve manier? Dat is een vraag die Joodse geleerden al eeuwenlang bezighoudt.

    Onze Wijzen (Chagamiem) wijzen ons op een bekend fenomeen bij veel bezittingen. Het is fijn om rijk te zijn, maar rijkdom heeft ook zijn eigen dynamische problematiek. Rijkdom leidt tot veel afgunst, jaloezie en strijd.

    Twintig jaar geleden liep ik eens met mijn Rebbe door de straten van de hoofdstad van Israël. Rebbe Moshe Halberstamm wees me op een groot gebouw en zei me: “De kleinkinderen vechten al drie generaties lang over dit erfgoed”. Geld is vaak een bron van onenigheid en een splijtzwam bij uitstek.

    Daarom hebben de Joden in Israël hun schatten gekregen door hun huizen te slopen. Het klinkt vervelend, maar dat is de realiteit. Hebzucht vernietigt het gemeenschapsgevoel. Erfenissen verdelen gezinnen. Families worden verscheurd door jaloezie wegens geld, echtgenoten gaan uit elkaar omdat ze verschillende financiële ideeën hebben.

    Hebzucht vernietigd

    Dit is wat G’d ons wilde leren. Hebzucht vernietigt. Afgunst sloopt, drijft gezinnen uit elkaar en brengt (voormalige) echtelieden tot uitzichtloze juridische procedures waar niemand wijzer van wordt. Geld is slechts een lening van de Allerhoogste. We zijn gewaarschuwd!

    Over de auteur