fbpx
  • Premier Netanyahu en zijn vrouw vieren de verkiezingsoverwinning. - Foto: Flash90
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Opnieuw schrijft Netanyahu geschiedenis

    Yochanan Visser - 10 april 2019

    Terwijl de Israëlische media voor het grootste deel Netanyahu’s Likoedpartij hadden afgeschreven en in de laatste dagen van de campagne de centrumlinkse Blauw Witpartij leken te promoten, werd Likoed opnieuw de grootste partij in Israël, zij het nipt. Likoed kreeg  26.27 procent van de stemmen en won 35 zetels, het grootste aantal sinds ex-Premier Ariel Sharon in 2001 voor Likoed de verkiezingen won.

    Zoals ondergetekende eerder rapporteerde zijn door de reguliere media georganiseerde verkiezingsonderzoeken in Israël niet te vertrouwen zoals op woensdagmorgen opnieuw bleek. “De nek aan nek race tussen Likoed en Blauw Wit zou wel eens kunnen veranderen in een nieuwe grote overwinning voor Netanyahu,” berichtten wij op maandag.

    “De rabbijn riep de Israëlis op om op een partij te gaan stemmen die Joodse waarden aanhangt en dicht bij de traditie en religie staat.”

    Deze inschatting had niet alleen te maken met de onbetrouwbare media polls maar ook met de manier waarop de partijen campagne voerden en een waarneembare trend dat Netanyahu erin was geslaagd om het gat met Blauw Wit van de voormalige IDF-stafchef Benny Gantz en ex-televisiepresentator Yair Lapid te dichten. Blauw en Wit kreeg uiteindelijk evenveel zetels als Likoed maar haalde minder stemmen binnen dan Netanyahu’s partij (25.94 procent).

    Netanyahu

    De zittende premier zal nu voor de vijfde keer een kabinet gaan vormen en hij kan rekenen op een coalitie van minimaal 65 zetels. Daar kan nog een kleine verandering in komen omdat de stemmen van soldaten en patiënten in ziekenhuizen nog niet meegeteld zijn. Om twee uur woensdagmiddag was ruim 97 procent van alle stemmen geteld.

    De onverwachte overwinning van Netanyahu kwam mede tot stand door tactische zetten die de Premier in de laatste twee dagen van de campagne uitvoerde en door zijn grote successen op het gebied van buitenlandse politiek. De Premier was voortdurend actief op sociale media waar hij meer dan zes miljoen volgers heeft en wendde zich op verkiezingsdag via video’s direct tot zijn aanhang die hij opriep in grote aantallen naar de stembuslokalen te gaan.

    Een leger Likoedaanhangers hield verder via camera’s de stemlokalen in voornamelijk Arabische dorpen en steden in de gaten om stembusfraude te voorkomen. Ook ging Netanyahu naar stranden waar hij mensen opriep te gaan stemmen. Verkiezingsdag is in Israël een nationale vakantiedag en veel Israëlis gaan eerst met de familie uitjes maken voordat zij ’s avonds gaan stemmen.

    Gantz

    Benny Gantz, daarentegen, maakte de onvergeeflijke fout om na het uitbrengen van zijn stem naar huis te gaan waar hij verkiezingsdag met zijn familie volgde. Een andere strategische fout die Ganz en zijn partijtop maakten was dat men vanaf de oprichting van Blauw en Wit een vuile campagne voerde tegen Netanyahu en niet Gantz’ oorspronkelijke imago van een goed uitziende gentleman en aankomend staatsman uitbuitte.

    In plaats daarvan lanceerde Gantz onder de gordel aanvallen op Netanyahu die hij probeerde te portretteren als een verwende man die lange tijd in Amerika zijn Engels oppoetste en daar van cocktailparty naar cocktailparty ging. Likoed aanhangers wisten dit beeld om te keren door te wijzen op het feilt dat Netanyahu al bezig was met het bestormen van gekaapte Israëische vliegtuigen terwijl Ganz druk was met de voorbereidingen op een familiefeest voor zijn zoon

    Gantz vergeleek Netanyahu later met de Turkse dictator Recep Tayyip Erdogan en beweerde dat de Premier bezig was om Israël in een tweede Turkije te veranderen. Ook dat kaatste terug in een eigen goal omdat de Israëlische kiezer heel goed weet wie Erdogan is en wat de prestaties van Netanyahu zijn.

    Likoed speelde nog een andere troefkaart. Het Israëlische publiek heeft geen vertrouwen in Yair Lapid als premier van Israël. Dat heeft te maken met Lapids gebrek aan ervaring op militair gebied, hij was verslaggever bij IDF legermedia, en het gegeven dat een groot deel van het publiek hem ziet  als een omhoog gevallen playboy.

    Aangezien Blauw en Wit een combinatie is van twee partijen, Yesh Atid van Lapid en Standvastig Israël van Ganz, was er een rotatieregeling afgesproken voor het premierschap. Ganz zou twee en een half jaar premier worden en de resterende anderhalf jaar zou Israël Lapid als regeringsleider krijgen. Dat kostte Blauw en Wit minimaal vier zetels volgens commentatoren.

    Onbetrouwbare peilingen

    Dat de verkiezingsonderzoeken in Israël de plank volledig missloegen kwam ook tot uiting op andere wijze. De nieuwe Zehut partij van ex-Likoedlid Moshe Feiglin stond in iedere peiling op tussen de zes en acht zetels. Zehut is een rechtse partij maar zou volgens de media zetels wegtrekken van linkse partijen door dat Feiglin een vooruitstrevend hervormingsprogramma had waarin legalisering van marihuana centraal stond.

    Terwijl de TV media al teams aanwezig hadden in het hoofdkwartier van Zehut in Tel Aviv om de ‘overwinning’ van Zehut te verslaan bleek dat de partij de kiesdrempel niet eens had gehaald. Ongeveer hetzelfde gold voor de ‘Nieuw Rechts’ partij van de populaire politici Naftali Bennet en Ayelet Shaked, de huidige minister van Justitie. In de peilingen stond de partij op tussen de vijf en zes zetels maar haalde uiteindelijk de kiesdrempel ook niet.

    Netanyahu zal nu naar verwachting worden voorgedragen als formateur en nieuwe premier en zal een coalitie van rechtse partijen gaan vormen. Twee daarvan zijn puur religieuze partijen die door rabbijnen worden bestuurd (Shas en Verenigd Thora Judaïsme) en zij werden al even onverwacht nummer drie en vier bij de verkiezingen met ieder acht zetels.

    Die verassing zou wel eens te maken kunnen hebben met een Youtube-oproep van de invloedrijke rabbijn Zamir Cohen die op maandag zich in een videoboodschap, die via sms werd verspreid, tot het Israëlische volk richtte. De rabbijn riep de Israëlis op om op een partij te gaan stemmen die Joodse waarden aanhangt en dicht bij de traditie en religie staat.

    Over de auteur