fbpx
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Hoe de Holocaust ons nog steeds beïnvloedt

    23 mei 2019

    Afgelopen jaar op de avond van de Internationale Holocaust herdenkingsdag (27 januari) interviewde Rachel Avraham de internationaal erkende antisemitisme expert Manfred Gerstenfeld en bespraken ze hoe de Holocaust nog steeds ons vandaag beïnvloedt.

    Een paar generaties nadat de Holocaust uitliep op de moord van zes miljoen Joodse mensen en de vernietiging van het Europese Jodendom, beïnvloedt de grootste genocide in de geschiedenis der mensheid ons vandaag nog steeds. De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, het VN Genocide Verdrag en het feit dat de Rooms-katholieke kerk haar theologie radicaal veranderde, zijn te danken aan de Holocaust. In een tijd waarin antisemitisme wereldwijd toeneemt, vragen we ons altijd af of de gruwelijkheden van het verleden herhaald zullen worden. Op de avond van Internationale Holocaust Herdenkingsdag onderzocht JerusalemOnline hoe de Holocaust onze levens nog steeds raakt en beïnvloedt.

    In een exclusief interview met JerusalemOnline gaf de internationaal erkende antisemitismegeleerde Manfred Gerstenfeld aan dat een van de gevolgen van de Holocaust was dat het katholicisme z’n theologie veranderde. Dit feit gaf het Joodse volk het voordeel vandaag de dag betere betrekkingen met de Rooms-katholieke kerk te onderhouden. “De Rooms-katholiek houdt niet langer de Joden verantwoordelijk voor de moord op Jezus. Het was vanaf het begin een leugen want Joden konden onder Romeinse overheersing niet iemand doden. Slechts de Romeinen konden dat. Hoogstens kon je zeggen dat een paar Joden aanwezig waren bij de veroordeling, maar Pontius Pilatus was de regeerder. Hij wilde geen Joden – en had ze niet nodig – die hem zouden vertellen wat hij moest doen. Hoe velen uit alle Joden in het gebied zouden aanwezig geweest kunnen zijn bij de kruisiging? Maar volgens het Nieuwe Testament waren alle Joden verantwoordelijk voor wat hun voorvaders niet deden. In 1965 echter publiceerde de paus een document waarin hij een einde maakte aan de beschuldiging van de Joden voor de kruisiging. Dus in 1965 werd dit idee vaarwel gezegd. Waarom? Omdat ze zagen dat het tot de Holocaust leidde.”

    “In de EU zijn 150 miljoen mensen die denken dat Israël de Palestijnen aan het uitroeien is.”

    Volgens Gerstenfeld vragen we ons altijd af of er een andere Holocaust kan gebeuren, en om die reden is het heel belangrijk om te bestuderen hoe de Holocaust op de moderne samenleving inwerkt. “Een zeer belangrijk punt is de herdenking van de Holocaust. Er bestaan velerlei pogingen de herinnering aan de Shoah verkeerd voor te stellen. De meest bekende pogingen komen bij ontkenners van de Holocaust vandaan en/of mensen die beweren dat Israël een nazi-staat is. Mensen misbruiken gebeurtenissen die met de Holocaust te maken hebben met de bedoeling Israël aan te vallen en andere kwesties erbij te halen. Ze proberen ook de Holocaust te ‘ontJoodsen’ door Anne Frank eerder voor te stellen als een typisch slachtoffer dan als een Joods slachtoffer. Dan is er ook het gebruik van het woord Holocaust in volslagen absurde verschillende contexten als de kippen-holocaust, de rokers-holocaust, enz.”

    Ondanks de pogingen de gruwelijkheden tijdens de Holocaust te ontkennen of de zwaarte van de Holocaust te verkleinen, benadrukt Gerstenfeld dat het onaanvechtbaar is dat “de levens van veel mensen getransformeerd zijn vanwege de Holocaust, hetzij in positieve richting omdat zij bekend werden, of in negatieve richting omdat – hoewel zij het zelfs overleefd hadden – hun hele toekomst vernietigd was.
    Hoe zou Elie Wiesel ooit zo bekend zijn geworden in de wereld als hij niet een overlevende was? Hetzelfde geldt voor Simon Wiesenthal en Tom Lantos (Holocaustoverlevende uit Hongarije die later lid werd van het Amerikaanse Congres). Het omgekeerde werkt eveneens: het behandelen van Holocausttrauma heeft ons aanwijzingen gegeven hoe trauma in het algemeen te behandelen. De impact is enorm.”

    Antisemitische cultuur

    Gerstenfeld gelooft nog steeds dat de Europese cultuur van nature antisemitisch is, hoewel niettegenstaande de Rooms-katholieke kerk zelfs haar theologie heeft herzien in antwoord op de gruwelijkheden begaan tijdens de Holocaust. “De Holocaust vond plaats in Europa. Meer dan 1000 jaar is het daar gepromoot. Het begon met de Rooms-katholieke theologie en ging door met Maarten Luther die opriep om synagogen in brand te steken. Het zette zich voort tijdens de Verlichting, onder het socialisme en onder Karl Marx. Er bestaat daar een lijst met invloedrijke antisemitische mensen over de laatste 1000 jaar.”

    Toen we vroegen of de Europese antisemitische traditie ouder is, antwoordde Gerstenfeld: “Als je de klassieke Griekse en Romeinse schrijvers leest, dan worden de Joden door sommige geprezen en er zijn andere die Joden vervloeken. De kerk was in zijn geheel negatief over de Joden. Dat is een groot verschil. Bij de Grieken en Romeinen kwam het niet voort uit een theologie. Het was waar dat de eerste pogrom zich 2000 jaar geleden afspeelde in Alexandrië, maar het maakt verschil wanneer het gebaseerd is op een ideologie. In Europa is het de laatste 1000 jaar gebaseerd op een ideologie. Daarvóór waren er niet-christelijke staten. Er waren veel volksstammen die pas laat christen werden. Europa heeft een 1000 jaar oude traditie van antisemitisme.”

    Ondanks het feit dat Europa pogingen heeft gedaan zich te verbeteren sinds de Holocaust, merkte Im Tirtzu – een zionistische ngo – op dat het continent nog een lange weg heeft te gaan voordat antisemitisme in dat werelddeel uitgeroeid is. Een van de recente uitingen van Europees antisemitisme was de financiering van de radicale Zochrot organisatie door Duitsland. Zochrot is een linkse groep mensen in Israël die er op uit is uiteindelijk de staat Israël op te heffen door een Palestijns recht op terugkeer te verwezenlijken. De groep werkte mee aan een video waarin verkondigd werd dat “de Holocaust het beste ding was wat het Joodse volk overkwam.” Duitsland heeft Zochrot ruim 240.000 euro geschonken.

    Veel nazaten van Holocaust overlevenden in Israël waren diep verontwaardigd over deze Duitse financiering van Zochrot. Noah Klein, zoon van twee Holocaustoverlevenden, zei: “Als kind van twee Holocaustoverlevenden waardeer ik het dat ondanks de verschrikkingen van de Holocaust, Duitsland een grote vriend en supporter van Israël is. Het is echter zeer pijnlijk voor mij dat Duitsland geld geeft aan een Israëlische ngo die tot doel heeft de Joodse staat om zeep te helpen. Het overblijfsel van mijn familie woont in Israël. Duitslands financiering van zo’n organisatie die er op uit is hun toekomst kapot te maken, moet stoppen.”

    Lori Fagelston, eveneens dochter van Holocaustoverlevenden, merkte op: “Deze financiering is een ongehoorde schande. Slechts een paar generaties zijn voorbij en Duitsland begaat opnieuw een zwaar onrecht tegen het Joodse volk door deze anti-Israël organisatie financieel te steunen. Dit moet onmiddellijk stoppen.”

    De algemeen directeur van Im Tirtzu, Matan Peleg, zei: “Het idee dat Duitsland in 2017 een organisatie financierde die schaamteloos het Joodse karakter van de staat Israël kapot wil maken, is een schandvlek. Dit geld geven onteert niet slechts de herinnering van de 6 miljoen Joden die omkwamen in de Holocaust, maar is in de grond der zaak antidemocratisch. Dit is weer een pijnlijk voorbeeld van buitenlandse regeringen die aan het werk zijn om hun niet gewilde beleid de staat Israël op te leggen via anti-Israël-ngo’s uit hun midden.”

    Anti-Israël

    “Vandaag is het populair in Europa om anti-Israël te zijn,” merkte Gerstenfeld op als reactie op deze recente ontwikkeling. “In de EU zijn 150 miljoen mensen die denken dat Israël de Palestijnen aan het uitroeien is. De Raad van Europa geeft Israël de schuld van wat er in Gaza gebeurt. De Europeanen negeren stelselmatig de gewelddadige taal van de Palestijnen. Duitsland verschilt niet van de rest. De grootste Palestijnse partij is Hamas en dat is een partij die een Holocaust promoot. Er bestaat geen twijfel aan dat Europa dubbele standaarden hanteert en dat is het hart van antisemitisme.”

    Het is ook zo dat volgend op de laatste Amerikaanse verkiezingen, het antisemitisme dramatisch toegenomen is in het land. Met de opkomst van het rechtse en het linkse antisemitisme in de VS, is antisemitisme een belangrijke kwestie geworden, ook in Noord-Amerika. Toen hem gevraagd werd wat hij dacht van het antisemitisme dat tijdens de laatste verkiezingen manifest werd zowel in rechtse als in linkse kringen, antwoordde Gerstenfeld:

    “Antisemitisme is geen deel van de Amerikaanse droom. Amerika is een immigrantenmaatschappij, en sommigen van hen zijn antisemitisch, maar het maakt geen deel uit van het wezen van de gemeenschap.” Bijgevolg gelooft Gerstenfeld dat de situatie in de VS minder onheilspellend is dan in Europa, ondanks de snelle toename van antisemitisme waarvan Amerika de afgelopen tijd getuige van was. Toch gaat Gerstenfeld ervan uit – indien er weer een Holocaust uitbreekt, dat die zich in de Arabische wereld gaat afspelen en niet in Europa, niettegenstaande het feit dat antisemitisme nog steeds behoorlijk onderdeel van de Europese cultuur is. “Europa zou er bij staan kijken en sommige Europeanen zouden er positief over zijn, maar de hoofdspelers zouden Arabieren zijn. Antisemitisme is nog steeds onderdeel van de Europese cultuur, maar niet iedereen is een antisemiet.”

    Over de auteur