fbpx
  • - Beeld - Elena Kotliarker
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Joodse mystiek – deel 2

    Rabbijn mr. drs. R. Evers - 21 mei 2019

    De Joodse mystiek zoekt een dieper verstaan van Gods Woord om in een hechtere relatie tot des Schepper te leven. Mystiek kent – zoals de naam al impliceert – mysterieuze kanten die ook weerstand en vooroordelen kunnen oproepen. Rabbijn Raphael Evers geeft in dit vierluik een introductie op de Joodse mystiek – de Kabbala. Deel 3 behandelt de overige sefirot.

    Zoals we in deel 1 hebben beschreven, geven de tien of elf sefirot gestalte aan de manier waarop vanuit G’ds spirituele werkelijkheid materiële zaken tot zijn komen. Deze sefirot worden meestal schematisch weergegeven en de bovenste drie daarvan vormen de ‘intellectuele sefirot. Ketter betekent kroon en duidt op en verbinding naar Boven waar alle nieuwe ideeën en uitvindingen vandaan komen. Ketter is de eigenschap waarmee wij het dichtst bij G’d staan.

    Intellect en essentie

    De sefirot Ketter, Chogma (wijsheid, inzicht) en Bina (verstand) zijn de intellectuele eigenschappen en verstandelijke aspecten van de mens. De Zohar gaat ervan uit, dat de emoties gestuurd worden door het intellect. Emoties zijn een gevolg van inzicht. Emoties kunnen gevormd en veranderd worden door anders te denken. Deze verstandelijke aspecten worden dus ook de ‘oorsprong’ van de gevoelens genoemd.

    “G’d toont zijn grenzeloze liefde voor de wereld, die Hij geschapen heeft, door al zijn schepselen te onderhouden en ieder geschapen leven een deel van Zichzelf te schenken.”

    Onze intellectuele aspecten zijn voor de buitenwereld niet direct herkenbaar omdat het denken van de mens pas naar buiten komt als hij uitlegt wat hij denkt. Onze intellectuele aspecten vormen de essentie van onze ziel, maar deze essentie blijft grotendeels verborgen. Onze ziel wordt niet fysiek zichtbaar net zoals G’d zich verhult en verborgen blijft achter de fysieke façade van deze materiële wereld.

    Zelfs als we onszelf proberen te begrijpen, gaat dat niet eenvoudig. Het actief denkende deel van de mens bekijkt en beoordeelt het passief denkende deel van zichzelf. Maar tegelijkertijd is er weer een hogere instantie in de mens die als het ware het actief denkende deel van de mens en het passief denkende deel ook weer bekijkt. Op ieder niveau is er weer een hoger deel van onze ziel bezig met het sturen van de lagere niveaus.

    Het hoogste niveau – wat we nooit bereiken – is G’d zelf, die de grote Levensbron en Beweger vormt van het hele universum. Onze ziel hier op aarde wordt daarom ‘een onderdeel van G’d Boven’ genoemd omdat onze verborgen eigenschappen en krachten de essentie van ons menszijn en taak op aarde vormen.

    Emoties

    Na de intellectuele, volgen de emotionele sefirot. Van deze gevoelsmatige eigenschappen bespreken wij de eerste drie, Chessed (liefde), Gevoera (kracht, gestrengheid, beheersing) en Tiferet (schittering, de juiste combinatie van liefde en gestrengheid). Het denken vormt de basis voor de emoties en de gevoelens vormen de basis van het handelen, het doen en de uitstraling (lichaamstaal) van de mens.

    Chessed is de vierde sefira (als we Ketter, kroon niet meerekenen). Chessed is onbeperkte liefde aan anderen geven, ook wanneer ze dat niet verdienen. Liefde is de basis van deze wereld. G’d toont zijn grenzeloze liefde voor de wereld, die Hij geschapen heeft, door al zijn schepselen te onderhouden en ieder geschapen leven een deel van Zichzelf te schenken. In ieder schepsel is een G’ddelijke ‘vonk’ aanwezig. Dat is onze ziel.

    Iedereen voelt subjectief aan dat hij een ziel heeft, die hoger staat dan het lichaam. Onze ziel kan de Chessed van G’d doorgeven aan anderen door goed te doen voor de omgeving, door kennis te onderwijzen aan derden en goede gevoelens over te brengen. Onze eerste Aartsvader Abraham was een zuivere weergave van Chessed. Hij verspreidde het monotheisme en de Thora door mensen op een zeer liefdevolle manier te benaderen en voor te lichten.

    Gevoera, (introverte) gestrengheid, zich in toom houden, kracht of ontzag en respect of angst leidt op menselijk niveau tot G’dvrezendheid. Tussen mensen betekent Gevoera dat men zijn gunsten beperkt tot waardige individuen en niet vriendelijk en vrijgevig is voor iedereen. Onze tweede Aartsvader Isaak was de personificatie van deze totale zelfbeheersing (bijvoorbeeld toen hij door zijn vader gebonden werd als offer).

    De juiste balans

    Tiferet (pracht, schittering, medelijden) is de zesde Sefira, de ideale combinatie van of de goede middenweg tussen Chesed en Gevoera. Het vormt de goede balans tussen de extremen van grenzeloze liefde en het strenge recht.

    Onze derde Aartsvader Jakob wordt gesymboliseerd door deze juiste balans tussen geven en nemen, uitbreiding en beperking, liefdadigheid en recht, positief en negatief, plus en min, toenadering en afstoting. Tiferet harmoniseert tegenpolen en heet ‘waarheid’. Waarheid is uitgebalanceerd en vormt de ‘middenweg’. Daarom waren de kinderen van Jakob goede en heilige mensen (Tzadikiem). Ja’akov was een uitgebalanceerde persoonlijkheid en daarom volgden zijn kinderen in zijn voetstappen.

    » Morgen volgt deel 3. Lees ook deel 1.

    Over de auteur