fbpx
  • Israëliërs bij een viering van Sjavoeot in een moshav, juni 2019. - Foto: Flash90
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Een andere manier van leven in de moshav

    Julia - 20 juni 2019
    Het is zaterdagavond net na shabbat en we drinken samen koffie in de prachtige grote tuin. Nog even genieten van een vrije avond voordat de drukke werkweek weer van start gaat. Het valt mij opnieuw op hoe rustig het hier is. Sinds ik in Jeruzalem woon, ben ik de stilte wat ontwend. Deze wordt nu opeens doorbroken door vrolijke muziek afkomstig van een feest dat op de moshav wordt gevierd. Ik ben benieuwd hoe het er aan toe gaat bij een ‘moshavfeest’ en spoor mijn vriend aan om samen met mij eens een kijkje te gaan nemen.
    Onderweg ernaartoe neem ik de omgeving van de moshav in mij op. De moshav wordt omringd door landbouwgrond en in de verte zie ik een groot veld met zonnebloemen. In de moshav zelf staan vrijstaande woningen met ruime tuinen, er is een groot gemeenschappelijk zwembad, er zijn speelgelegenheden, een kleine supermarkt, een synagoge en een gezondheidskliniek. Alle voorzieningen zijn aanwezig. Het doet mij denken aan een dorp in Nederland. Maar wat is nu eigenlijk een moshav? En wat is het verschil met de bekende Israëlische kibboetsiem?

    Kibboets

    Een kibboets is een collectieve landbouwgemeenschap in Israël. De oorspronkelijke kibboets werd gevormd als een hechte sociale groepering. Alle eigendommen en al het werk werden gedeeld. Op deze wijze werd er voorzien in de behoeften van alle leden van de kibboets. Waren de kibboetsiem in eerste instantie vooral afhankelijk van de landbouw, later verschoof dit meer in de richting van productie en diensten.

    Het leven in de moshav is gericht op gezin en huis.

    Tegenwoordig zijn er ongeveer 270 kibboetsiem in Israël. De meeste van deze leefgemeenschappen moesten zich aanpassen aan de snel veranderende sociale en economische realiteit in Israël. Het leven in de kibboetsiem is nu dan ook behoorlijk veranderd ten opzichte van de vroegere leefgemeenschappen. Er heeft privatisering plaatsgevonden, maar elke gemeenschap bleef wel onder collectief eigendom. Tegenwoordig werken de leden meestal buiten de kibboets. Ook buitenstaanders kunnen huizen huren en er zijn kibboetsen die huizen verhuren aan toeristen.

    Moshav

    Een moshav (nederzetting in het Hebreeuws) is een coöperatieve agrarische nederzetting. De moshav is in het algemeen gebaseerd op het principe van privébezit van grond, het vermijden van ingehuurde arbeid en gemeenschappelijke marketing. Elke boer kan zijn bedrijf naar eigen inzicht leiden en behoudt dus zijn autonomie, maar wel binnen de kaders van een algemeen plan. Het coöperatieve omvat onder andere de marketing van producten en het aankopen van zaden, kunstmest en landbouwmachines. Hiermee is de moshav een tussenstadium van de geheel particuliere nederzettingen en de van oorsprong volledig gemeenschappelijke levenswijze van de kibboets. Het leven in de moshav is gericht op gezin en huis.

    Het moshavfeest is in volle gang. In het midden is een groot podium en voor dit podium zit een groot aantal mensen vol verwachting te wachten op wat er gaat komen. Naast het podium staan tafels  waarop een enorme hoeveelheid eten is uitgestald. Uiteraard, want in Israël kan alleen worden gefeest als er eten is. Eten is een erg belangrijk onderdeel van de Israëlische cultuur. Iedereen die naar het feest komt, neemt eten mee zodat er voldoende is voor iedereen en er gezamenlijk kan worden gegeten.
    Ik heb net een heerlijk hapje achter de kiezen als de lichten uitgaan en het podium in de spotlights komt te staan. Het optreden begint en er komt een groep kinderen het podium opgelopen. Mijn vriend vertelt mij dat elk jaar alle Bar en Bat Mitswa kinderen van het betreffende jaar een optreden geven. Een Bar of Bat Mitswa is voor zowel de kinderen als hun ouders een belangrijk evenement en op deze manier worden deze kinderen voorgesteld aan de rest van de gemeenschap. Mijn vriend vertelt dat ook hij in zijn Bar Mitswa-jaar een optreden heeft gegeven. Het is dus al jaren een traditie van deze moshav.
    Het leven is hier heel anders dan in de grote stad.
    De familie van mijn vriend woont al jaren in de moshav. Opa, oma, tantes en ooms, iedereen woont in de moshav of in een nabijgelegen moshav. Mijn vriend vertelt dat hij het heerlijk vond om als kind op te groeien in een moshav. ‘We waren veel buiten en alle kinderen kwamen bij elkaar over de vloer. We leerden met alle kinderen zwemmen in het gemeenschappelijke zwembad. Toen ik wat ouder was vond ik het heerlijk om te gaan hardlopen door de landbouwgebieden, een heel ander leven dan opgroeien in een stad.’
    Ook raak ik in gesprek met zijn opa, hij vertelt mij dat deze moshav bekend stond om de bloementeelt. Hij vertelt dat hij heel Europa doorreisde voor de handel in bloemen en uiteraard kwam hij ook in Nederland op de bloemenveiling in Aalsmeer. Hij noemt de namen van bekende Nederlandse bloemen en glimlacht als ik zeg dat ik deze bloemen ken.
    De verhalen over de moshav zijn interessant en boeiend. Ik kan mij voorstellen dat het leven hier heel anders is dan in een grote stad. Uiteraard door de stilte en de natuur, maar er wordt ook veel gezamenlijk gedaan, zoals ook het moshavfeest. Het lijkt mij een fijne manier van leven.

    Thema

    Over de auteur