fbpx
  • Een sofeer aan 't werk.
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Monniken Sofeerswerk

    Petra van der Zande - 15 augustus 2019

    “Voor eeuwig, HEERE, staat Uw woord vast in de hemel.” Psalm 119:89

    Shmuel Bowman’s favoriete nummer is 304.805 – zoveel Hebreeuwse letters bevat een Thorarol. Hij is een religieuze meester-schrijver, ook wel sofeer stam (Sifrei tora, tefilien en mezoezot) genoemd. De centrale letter van het Hebreeuwse alfabet is de lamed. Melamed betekent leren; Limoed is onderwijs. De lamed is de sleutel tot Joodse waarden.

    Shmuel Bowman

    Shmuel werk bijna dagelijks vier uur aan het kopiëren van een Thora op uit Amerika afkomstig vellum (perkament). Als een geslachte koe zwanger bleek te zijn, dan wordt het ongeboren kalf niet voor de vleesindustrie gebruikt maar wordt de huid van het kalfje tot perkament verwerkt. Voor één Thora rol zijn 70 ongeboren kalfjes nodig.

    Een sofeer is iemand die telt – het juiste aantal woorden moet binnen een kolom passen. Gekalligrafeerde letters moeten voldoen aan 165 basisregels: de alef heeft tien schrijfregels, de joed zeven, en de sjien elf. Overtreding van een regel kan een totaal ander woord creëren. Een sofeer schrijft niet boven maar onder de door hem gekerfde lijn – symbolisch voor de scheiding van hemel en aarde.

    Aan de kalkoenveer is een speciale schrijfpunt gesneden dat de exacte breedte van de letter vormt. Opdat de inkt blijft vloeien, moet de werkkamer op zijn minst 60% luchtvochtigheid bevatten. Schrijversinkt wordt gemaakt van eikengal, een proces waar ook strenge regels aan zijn verbonden. Inktverkleuringen kunnen de betekenis van een woord veranderen waardoor de Torarol niet langer gebruikt mag worden. Dankzij de hoge inktkwaliteit zijn eeuwenoude Thorarollen, zoals de Jesajarol, nog steeds leesbaar.

    In 1949 werden op de Zionsberg honderden Thorarollen onderzocht of ze wel koosjer waren. Slechts zes verschillen werden ontdekt, en die betroffen klinkertekens, die geen effect hadden op de betekenis van het woord.

    Shmuel kopieert de tekst op losse vellumvellen, die daarna met pees aan elkaar worden genaaid – dan pas is de Thorarol koosjer. Een schrijffout kan hersteld worden, tenzij het om de naam van God gaat. Dan wordt de kolom afgesneden en begraven in een geniza – een plaats waar geschriften die de naam van God bevatten bewaard worden.

    Een Thorarol kost rond de € 40.000. Moderne sofeers brengen aan de achterkant van de Thorarol een onzichtbaar merkteken aan zodat men de eigenaar van een gestolen rol kan herleiden.

    De jota- joed is de kleinste letter die het meest – 31.530 keer – in de Thora voorkomt. De tittel – tet wordt het minst gebruikt, slechts 1820 keer.

    “Want, voorwaar, Ik zeg u: Totdat de hemel en de aarde voorbijgaan, zal er niet één jota of één tittel van de Wet voorbijgaan, totdat het alles geschied is.” Mattheus 5:18

    Over de auteur