fbpx
  • Benny Gantz, oud stafchef van het Israëlische leger en partijleider van Blauw Wit, heeft 28 dagen om een nieuwe regering te vormen voor Israël, nadat demissionair premier Benjamin Netanyahu hier niet in heeft kunnen slagen. - Foto: Flash90
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Politieke impasse Israël duurt voort

    Yochanan Visser - 22 oktober 2019

    De politieke crisis in Israёl duurt onverminderd voort en een oplossing voor de nu al maanden durende impasse is niet in zicht tenzij zich spectaculaire veranderingen voordoen.

    Op maandag besloot premier Benjamin Netanyahu zijn mandaat om een nieuwe regering te vormen terug te geven aan president Reuven Rivlin nadat via openbare en geheime onderhandelingen met de winnaar van de laatste verkiezingen de partij Blauw Wit er geen overeenstemming kwam over de vorming van een regering van nationale eenheid.

    Blauw Wit wilde weliswaar een regering van nationale eenheid met de Likoedpartij van Netanyahu, maar zónder de premier, die verwikkeld is in een proces over vermeende corruptie en schending van publiek vertrouwen. Blauw Wit wilde dat Likoed een andere leider zou kiezen voordat er sprake zou kunnen zijn van onderhandelingen met de grootste rechtse partij in Israёl.

    “De formatieopdracht die Gantz deze week van Rivlin ontving, lijkt dus bij voorbaat gedoemd.”

    De achterban van Likoed en de volledige Knessetfractie van de partij wilde echter geen afstand doen van Netanuhu, die sinds kort de langst zittende premier van Israёl is geworden. Rivlin heeft nu Benny Gantz, de leider van Blauw Wit, 28 dagen de tijd gegeven voor de vorming van een regering.

    Gezien het feit dat het centrum-linkse blok, waar Blauw Wit onderdeel van is, over minder dan 54 zetels van de 120 leden tellende Knesset beschikt, lijkt het onwaarschijnlijk dat Gantz meer succes zal hebben bij de vorming van een nieuwe regering.

    Minderheidsregering

    Er is momenteel speculatie over een zogenaamde minderheidsregering van de centrum-linkse partijen die met externe steun van de Arabische partijen Israёl zou moeten gaan regeren, maar het lijkt onwaarschijnlijk dat zo’n regering ook daadwerkelijk gevormd zou gaan worden.

    De verenigde Arabische lijst wordt door alle Zionistische partijen, behalve de extreem-linkse partij Meretz, die voor de verkiezingen een lijstverbinding aanging met de partij van voormalig premier Ehud Barak, gezien als een anti-Israёlische partij die terreur promoot en bij iedere gelegenheid de kant van de Palestijnse Arabieren kiest.

    Een andere mogelijkheid zou eventueel zijn dat Yisrael Beiteinoe, de partij van de voormalige minister van Defensie Avigdor Liberman toetreed tot de centrum-linkse regering. Yisrael Beiteinoe wilde niet in een rechtse regering met de religieuze partijen stappen, omdat Liberman een ‘liberale’ nationale eenheidsregering wil zonder Netanyahu.

    De kans dat Liberman een ommezwaai maakt en toetreedt tot een door Gantz geleide centrum-linkse regering kan niet worden uitgesloten omdat Liberman een pragmatische leider is die geregeld eerder ingenomen standpunten loslaat om de interesses van zijn achterban (voornamelijk emigranten uit de voormalige Sovjet-Unie) te dienen.

    Yisrael Beiteinoe is een rechtse partij, maar heeft op maatschappelijke onderwerpen zoals scheiding van staat en religie dezelfde denkbeelden als Blauw Wit. Het probeem met deze constructie is dat Gantz en de andere linkse partijen zelfs met Yisrael Beiteinu nog altijd geen meerderheid hebben in de Knesset.

    Blauw Wit is dus aangewezen op Likoed voor de vorming van een “liberale regering van nationale eenheid” zoals de partij in een persverklaring zei over de gewenste coalitie nadat Netanyahu zijn mandaat had teruggegeven.

    In staat van beschuldiging?

    De kans dat procureur-generaal Avichai Mandelblit voor het eind van Gantz’ mandaat in de week van 19 november een beslissing zal nemen over het al dan niet in staat van beschuldiging stellen van Netanyahu is aanwezig, maar klein. Het is duidelijk dat Blauw Wit vanaf het begin gokte op een vroegtijdige beslissing over Netanyahu’s legale procedures, maar na de verplichte hoorzittingen over de drie verschillende aanklachten, is duidelijk geworden dat deze gok verkeerd kan uitpakken.

    Ten eerste is het lang niet zeker dat Netanyahu ook daadwerkelijk in staat van beschuldiging zal worden gesteld nadat zijn team advocaten nieuw ontlastend bewijsmateriaal aanleverde tijdens deze hoorzittingen. Ten tweede lijkt het vrijwel zeker dat Mandelblit meer tijd nodig heeft om dit nieuwe bewijsmateriaal te bekijken en dus niet voor de vierde week van november zijn besluit zal kunnen nemen.

    De formatieopdracht die Gantz deze week van Rivlin ontving, lijkt dus bij voorbaat gedoemd. In het geval dat ook Gantz zich gedwongen zal zien om zijn mandaat terug te geven, heeft de Knesset de mogelijkheid om in meerderheid een derde kandidaat voor te stellen die dan slechts 21 dagen de tijd heeft om een nieuwe regering te vormen.

    Gezien de huidige politieke impasse lijkt de kans dat zo’n derde kandidaat wel in staat zal zijn om een meerderheidsregering te vormen echter uiterst klein. De deadline voor deze kandidaat zou de week van 3 tot 10 maart 2020 zijn.

    Wanneer ook deze optie niet tot de vorming van een nieuwe Israёlische regering leidt, wordt de Knesset automatisch ontbonden en komen er opnieuw parlementaire verkiezingen die waarschijnlijk ook geen ander beeld zullen opleveren.

    Ondertussen heeft Israёl al meer dan negen maanden een demissionaire regering en dat wordt door niemand in de Joodse staat maar ook daarbuiten als een positief gegeven ervaren.

    Over de auteur