fbpx
  • Samen met mijn vrouw Ira mocht ik spreken tijdens de bijeenkomst.
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    De onbekende rechtvaardigen onder de volkeren

    Koen Carlier - 22 november 2019

    Iedereen die Israël wel eens heeft bezocht is ook in Holocaustherdenkingsmuseum Yad Vashem in Jeruzalem geweest. Daar is ook een ‘Laan der rechtvaardigen’ te zien waar een naambordje bij elk geplant boompje staat. Dit als herinnering aan iedereen die met gevaar  voor eigen leven Joden heeft verborgen en gered tijdens de Tweede Wereldoorlog.

    Er staan vooral namen uit West- en Oost-Europa zoals Polen, Hongarije en Roemenie.

    Minder is bekend over de ‘Rechtvaardigen onder de volkeren’ uit Oekraine. En daar wisten we tot voor kort eigenlijk ook te weinig over. Niet verwonderlijk, want tot de val van het ijzeren gordijn in 1991 werd er nauwelijks gesproken over wie Joden had verborgen.

    Wel werd er vooral verplicht gesproken over de overwinning van de Sovjet Unie op nazi-Duitsland op 9 mei 1945.

    Aan dit stukje ongekende geschiedenis wordt nu meer aandacht aan besteed in Oekraine.

    Op woensdag 20 november werd een monument onthuld in Vinnitsa voor de ‘Rechtvaardigen onder de volkeren ‘ waar wij als Christenen voor Israël ook een toespraak mochten houden en gekozen hebben om iets te vertellen over ‘je naaste liefhebben als jezelf’, verwijzend naar het risico dat mensen namen als ze Joden verborgen hielden.

    Ook waren er verschillende getuigenissen van kinderen en kleinkinderen over hoe hun moeder, grootmoeder (mannen zaten verplicht in het Sovjet-leger) die Joden hadden verborgen. Sommigen hadden van Yad Vashem een certificaat gekregen. Dat was pas mogelijk na 1991, maar toen waren velen al gestorven waardoor het certificaat werd geschonken aan de nabestaanden.

    Na de onthulling kwamen verschillende oudere dames naar ons toe met foto’s en oude krantenartikelen… De lokale televisiezender was er en het werd nog diezelfde avond uitgezonden. Ook werd er over gepubliceerd op een lokale nieuwswebsite (klik hier voor dat artikel + foto’s).

    klik op de foto voor een vergroting, tekst gaat verder onder de foto’s

    Ik was verbaasd dat, op een totaal van 2673 Oekrainers die Joden hebben verborgen en gered, er 560 uit de provincie Vinnitsa kwamen. In die Provincie alleen al zijn 360 Joodse massagraven bekend op een totaal van minstens tweeduizend.

    Het monument is onthuld vlakbij een kindermassagraf, waar zo’n 4000 Joodse baby’s en kinderen levend zijn begraven.

    De tekst die op het monument staat: ‘Voor de rechtvaardigen uit de volkeren, helden, die met gevaar voor eigen leven Joden hebben gered tijdens de Holocaust’.

    tekst gaat verder onder de foto

    Maar misschien zijn er wel meer ‘Rechtvaardigen uit de volkeren’, zoals de grootmoeder van de Baptistenbisschop – een christelijke vrouw uit een stadje die ons onlangs in detail vertelde over hoe haar grootmoeder Joden had gered.

    Of vanochtend, toen we er toevallig achter kwamen dat één van de teamgenootjes uit het voetbalteam van onze zoon Daniel een overgrootmoeder heeft die ook Joden verborg. Dit vertelde zijn moeder nadat ze de uitzending op de tv had gezien.

    Het idee is nu om een boekje te publiceren met een aantal getuigenissen van nakomelingen van rechtvaardigen uit de volkeren, want de rechtvaardigen zelf zijn helaas niet meer onder ons!

    Meer weten over de Holocaust in Oekraïne?

    In het Israëlcentrum in Nijkerk is nog tot en met 31 december de tentoonstelling ‘De oorlog vergeet ik nooit meer’ te zien. Hierin delen twintig overlevenden van de Holocaust uit Oekraïne hun indrukwekkende levensverhaal, op audio ingesproken door Nederlandse schoolkinderen. Een aanrader voor wie meer wil weten over deze onbekende geschiedenis.

    Meer info

    Over de auteur