fbpx
  • Avigdor Liberman - Foto: Flash90
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Israëls politieke crisis duurt onverminderd voort

    Yochanan Visser - 6 december 2019

    Het is nu bijna een jaar geleden dat Israёl een normaal functionerende regering had en het ziet er niet naar uit dat er snel verandering in de situatie zal komen.

    Op woensdag maakte Yisrael Beiteinoeleider Avigdor Liberman bekend dat naar zijn idee nieuwe verkiezingen onvermijdelijk zijn geworden. Hij zei dit nadat in de extra periode van drie weken die volgde op de mislukte pogingen van premier Benjamin Netanyahu en Kachol Lawan (Blauw/Wit)leider Benny Gantz om een regering te vormen, er geen vooruitgang werd geboekt.

    Mislukking

    Voor een buitenstaander lijkt het wellicht onbegrijpelijk dat men er niet in slaagt om een meerderheidsregering te vormen, maar coalitievorming in Israёl is altijd al vrij problematisch geweest. Het probleem nu is dat partijen vast zitten in bepaalde patronen en elkaar uitsluiten. Een voorstel van de Likoed om samen met Kachol Lawan en het rechtse blok een regering te vormen stuitte op onoverkomelijke bezwaren van de in maart gevormde partij.

    “Ondertussen zijn er al grote problemen in delen van de overheid.”

    Kachol Lawan, en dan met name haar tweede leider Yair Lapid, wil niet in een regering met Netanyahu stappen omdat die in staat van beschuldiging is gesteld wegens vermeende corruptiepraktijken. De partij wil ook niet dat Likoed samen met andere rechtse partijen in de regering stapt. De leiding van Kachol Lawan liet al direct na de laatste verkiezingen in september weten dat het alleen met Likoed en zonder de andere rechtse partijen, maar ook zonder Netanyahu een coalitie wilde vormen.

    Likoed, van haar kant, houdt vast aan de eis dat Netanyahu aanblijft als premier, omdat de wet in Israёl niet voorschrijft dat een zittende premier moet aftreden zolang hij niet veroordeeld is door een rechtbank. Likoed stelde vervolgens een rotatieregeling voor het premierschap voor waarbij Netanyahu eerst vijf maanden premier zou zijn en daarna Gantz voor twee jaar. Likoedparlementariёrs gaven als reden voor deze ongebruikelijke rotatieregeling dat Israёl te maken heeft met een zeer gecompliceerde veiligheidssituatie. Bovendien zeggen zij dat Netanyahu door het feit dat hij al tien jaar onafgebroken premier is, veel beter is ingevoerd in zaken die met de defensie en buitenlandse politiek te maken hebben.

    Libermans  partij Yisrael Beiteinoe zou kunnen hebben gefungeerd als wat in het Engels Kingmaker wordt genoemd, het vermogen om als een brug te fungeren tussen de partijen en niet als een splijtzwam zoals nu al het hele jaar het geval is. Zijn partij zit vol met anti-religieuze elementen die, na jarenlang in coalities met religieuze partijen te hebben gezeten, nu opeens onder geen beding met dezelfde partijen een regering willen vormen.

    Volgens een recente peiling geeft het Israёlische publiek Yisrael Beiteinoe de schuld van het mislukken van de onderhandelingen over een nationale eenheidsregering. De partij raakt een kwart van haar zetels in de Knesset kwijt wanneer er nu verkiezingen worden gehouden terwijl Likoed tegen alle verwachtingen in op winst staat en weer de grootste partij in Israёl zou worden.

    Nieuwe verkiezingen

    President Reuven Rivlin riep op woendsdag Likoed en Kachol Lawan leiders op om op te houden elkaar gek te maken en wanneer zij daartoe niet in staat blijken te zijn, op zijn minst niet het Israёlische volk mee te slepen in de waanzin. De polarisatie in de Israёlische politieke arena heeft echter een punt bereikt waarop leiders niet meer uit hun boom kunnen klimmen.

    Premier Netanyahu overweegt nu om de wet te veranderen en om éénmalig directe verkiezingen te houden voor het premierschap om zo een derde verkiezing in een jaar voor de Knesset te voorkomen. In alle peilingen heeft Netanyahu de leiding over Gantz wanneer het gaat over de vraag wie beter geschikt is om als premier van Israёl te functioneren. Er zal echter een meerderheid in de Knesset gevonden moeten worden om de wet te veranderen en waarnemers verwachten niet dat die meerderheid er zal komen. De verwachting is daarom in het algemeen dat, tenzij één van de politieke leiders uit zijn boom zal klimmen, komende woensdag de Knesset opnieuw ontbonden zal worden en Israёl opnieuw naar de stembus gaat.

    De nieuwe verkiezingen zouden volgens de wet op het Poeriem feest in maart a.s. moeten worden gehouden. Vanwege dit feit overwegen de partijen nu om de verkiezingen naar voren op te trekken naar eind februari. Wanneer dit scenario realiteit wordt, zal Netanyahu sowieso nog vijf maanden als premier aanblijven, omdat de formatie van een nieuwe regering in eerste instantie binnen zes weken moet worden afgerond.

    Problemen

    Ondertussen zijn er al grote problemen in delen van de overheid. Het gezondheidssysteem moet, bijvoorbeeld, met het budget van 2018 werken terwijl er allerlei nieuwe medicijnen en therapiёn zijn die zouden moeten worden toegevoegd aan het budget.

    Het enige overheidssysteem dat ogenschijnlijk niet lijdt onder de politieke crisis is het leger en het Ministerie van Defensie in Israёl. De nieuwe interim minister van Defensie Nafatali Bennet heeft al enkele beslissingen genomen die lange tijd werden uitgesteld en die tot doel hebben om Israёls strategische positie te verbeteren. Premier Netanyahu praat bovendien met de Amerikaanse regering over het sluiten van een uniek defensiepact tussen Israёl en de Verenigde Staten.

    Over de auteur