fbpx
  • Koning Willem-Alexander in gesprek met bewoners van Bet Juliana in Herzliya. - Foto's en video: Joanne Nihom
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    De koning op bezoek

    Joanne Nihom - 24 januari 2020

    Donderdagmorgen 23 januari 2020, half negen

    Het Nederlands bejaardentehuis Beth Juliana in Herzliya. Het is nog rustig. De medewerker van de ambassade die verantwoordelijk is voor het bezoek van koning Willem-Alexander aan het huis, loopt op en neer om medewerkers en de pers het verloop van het bezoek uit te leggen. Langzaam wordt het drukker. De bewoners zijn allemaal uitgenodigd en ze lopen, wat opgewonden, door de hal, op weg naar de eetzaal waar de bijeenkomst zal plaatsvinden.

    Gisteren en eergisteren was de koning in Israël. Op uitnodiging van president Reuven Rivlin was hij te gast, samen met nog zo’n vijftig hoogwaardigheidsbekleders vanuit de hele wereld, om het  World Holocaust Forum bij te wonen. Het werd dit jaar voor de vijfde keer georganiseerd.  Voordat de koning naar het Forum ging, bezocht hij, op eigen initiatief, het Yad Vashem-museum in Jeruzalem. Hij kreeg daar een rondleiding, waarin vooral aandacht was voor wat er in Nederland heeft plaatsgevonden in de jaren 40-45. Daarna bezocht hij Beth Juliana.

    Kwart voor tien

    De koning en zijn gevolg zijn, naar goed Nederlands gebruik, te vroeg. Een kwartier maar liefst. Als hij uitstapt, wordt hij verwelkomd door Shoshanna Nash – Krammer, directeur van Beth Juliana. In de hal van het huis staat een viertal vertegenwoordigers van organisaties binnen de Nederlandse gemeenschap hem op te wachten. Een beetje nerveus.

    Maar als de koning iedereen de hand schudt en een kort praatje maakt, is de spanning gebroken. Na een rondleiding begeeft de koning zich naar de eetzaal waar hij een klein uur aan verschillende tafeltjes plaatsneemt om te spreken met een aantal van te voren uitgekozen bewoners. Iedere tafel krijgt zo’n zeven minuten. Veel protocol. Veel pers, zoals de NOS, Blauw Bloed, de Telegraaf, het NRC en Joods.nl.

    Gideon van der Sluis begroet koning Willem-Alexander.

    Als de koning plaatsneemt aan het eerste tafeltje, hoor ik Shoshanna zeggen: “Als ik goed geïnformeerd ben, drinkt u uw koffie zwart.”
    “Dat klopt”, antwoordt Willem-Alexander lachend. Maar dan wordt hij serieus.
    Barend Elburg, een van de bewoners, spreekt de koning toe: “In ons gebedenboek staan gebeden en lofzeggingen voor allerlei dagelijkse en bijzondere momenten. Zo’n niet alledaags moment is voor ons het zien van een regerende vorst en daarbij spreken wij de volgende lofzegging uit:

    ‘Geprezen U Eeuwige onze G’d, Koning van de wereld die van Zijn glorie aan mensen van vlees en bloed gaf.’

    בָּרוּךְ אַתָּה יי’ אֶלֹהֵינוּ מֶלֶךְ הָעוֹלָם שֶנָתַן מִכְּבוֹדוֹ לְבָּשָֹר וָדָם

    “אמן

    Rustig, vol respect en aandacht luistert de koning vervolgens naar de bewoners. Als een goede, dierbare vriend die op bezoek is. Even geen protocol. Steeds weer hoor ik hem zeggen: “Dank u dat u dit met me deelt, dit bezoek is veel te kort.” Ook: “Uw generatie toont wat kracht is, waar haalt u dat vandaan? Het is ongelofelijk wat u heeft bereikt. Eerst was Israël een woestijn en u heeft het opgebouwd  tot een prachtig land.”

    De verhalen zijn indringend. Over de kamptijd, de onderduik, het terugkomen in Nederland, het grote verlies, de hoop. Een vrouw vertelt: “Mijn ouders, broer en zus zijn vermoord. Ik ben alleen teruggekomen. Nog steeds, en ik ben inmiddels over de negentig, wacht ik op mijn moeder.”

    Elf uur

    De koning krijgt het sein dat het bezoek voorbij is. De bewoners blijven nog wat napraten. “… Oprecht geïnteresseerd, … heel relaxed, … een warme man, … een heel gewoon mens, …. Ik was heel nerveus, maar toen hij met me begon te praten, was dat weg.”

    Half een

    Het leven herneemt zijn dagelijkse gang.  Het hoge bezoek van de ochtend lijkt alweer vergeten. Dan hoor ik een vrouw zeggen: “Ik heb de koning het nummer op mijn arm laten zien.” Herinneren, vertellen, van generatie op generatie, opdat het nooit meer gebeurt. Nooit meer.

    Na afloop neem ik de trein terug naar het noorden waar ik woon. Tijdens het wachten op het perron luister ik op mijn telefoon naar de opening van het World Holocaust Forum. President Rivlin is aan het woord. Auschwitz hoor ik hem zeggen. Ik kijk naar de treinrails. Tranen. De treinrails van Auschwitz betekenden het doodsvonnis. De treinrails in Israël betekenen hoop, een eigen land en nooit meer!  Dan komt mijn trein. In de coupé is het druk, vol met jonge soldaten, jongens en meisjes. Op donderdag mogen zij naar huis. Ik voel me trots. Nooit meer.

    Michael Minco, voorzitter van het Portugees-Israëlitisch Kerkgenootschap, lid van de Nederlandse delegatie bij het World Holocaust Forum over het bezoek van Z.M. de Koning aan Yad Vashem:
    “Als vertegenwoordiger van de oudste Joodse gemeenschap in Nederland had ik de eer als lid van de Nederlandse delegatie bij het WHF 2020, ook bij het bezoek van de koning aan Yad Vashem aanwezig te zijn. Het is bijzonder dat ons staatshoofd op deze plek stil stond om de gruwelen van de Shoah te herdenken. Juist in dit tijdsgewricht, waarin antisemitisme weer opspeelt. De Joodse gemeenschap in Nederland voelt zich gesteund door deze geste die meer was dan een plichtpleging.De uitspraken van diverse wereldleiders tijdens het WHF zijn hopelijk een aanzet voor daadwerkelijke actie tegen het bon ton antisemitisme dat welig tiert. Hopelijk kunnen we met dat in het achterhoofd bijvoorbeeld in de toekomst uit met minder eigen investeringen in onze beveiliging, die een zware wissel op onze budgetten trekken.Voor mij persoonlijk was het een moment om stil te staan bij het lot van allen die vermoord werden louter en alleen om wie ze waren. Als kind van ouders die de verschrikkingen in de onderduik doorstonden,  was het een plechtig moment om in Jeruzalem, stad van de vrede, bij deze bijzondere bijeenkomst aanwezig te mogen zijn.”

    Bekijk ook het interview van Blauw Bloed met koning Willem-Alexander.

    Gideon van der Sluis, voorzitter van de Irgoen Olei Holland (de vereniging van Nederlanders en Nederlandse immigranten  in Israël) was aanwezig bij de ontvangst in Beth Juliana:
    “Het is bijzonder dat de koning zijn officiële programma in Yad Vashem heeft onderbroken om een gedeelte van de Nederlandse gemeenschap in Israël te ontmoeten: overlevenden van de Shoah. Het maakte veel emotie los bij de mensen. De koning zit naast je en luistert met interesse naar je verhaal.  Vertellen blijft belangrijk en nodig om ervoor te waken dat zoiets nooit meer gebeurt. Het geeft ook hoop dat er in deze tijd, waarin het antisemitisme zo hevig aanwezig is, aandacht is vanuit de Nederlandse overheid en het koninklijk huis. De meerderheid van onze leden heeft de Shoah meegemaakt of zijn kinderen van hen die het hebben meegemaakt. Dit jaar viel het World Holocaust Forum samen met de herdenking van 75 jaar bevrijding van het vernietigingskamp Auschwitz. Nog nooit zijn er, sinds de oprichting van de staat Israël, zoveel wereldleiders bijeen gekomen om dit in Yad Vashem te gedenken. Koning Willem-Alexander heeft met zijn bezoek in Beth Juliana een heel belangrijk signaal afgegeven naar de Nederlandse gemeenschap in Israel en het was voor mij persoonlijk een eer om de koning te verwelkomen.”

    Over de auteur