fbpx
  • Rita Schweibes vertelt haar verhaal
    Rita Schweibes vertelt haar verhaal over de Holocaust aan een groep Nederlandse deelnemers van een werkreis naar Oekraïne. - Foto: CvI
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Gewoon bemoedigen en troosten

    Koen Carlier - 23 januari 2020

    Afgelopen dinsdag, 21 januari, kwamen Sergey, Alina, Carmen, Ira en ik samen voor een bespreking. De komende weken komt er veel op ons af. De Holocaustherdenking, het uitdelen van voedselpakketten, werkbezoekjes aan twee Joodse weeshuizen en twee Joodse scholen en dan is er nog een grote groep van emigranten die volgende week vertrekt. Dan is het goed om even op elkaar af te stemmen wie wat doet en wie wie inlicht, want een oud gezegde luid ‘een goede voorbereiding is al de helft van het werk’!

    Tijdens de vergadering.

    Het eerste punt op de agenda was: doen we iets in het teken van 75 jaar bevrijding van Auschwitz om dit te herdenken in Oekraïne, en zo ja, wat? Ik dacht dat ik wel met een goed voorstel kwam toen ik opperde om een groep Holocaustoverlevenden uit te nodigen voor een gezellig samenzijn met thee en gebak en om dan jongeren een gedicht te laten voorlezen, een duet van vioolspelers uit te nodigen …

    “Maar ik kreeg een blik van Ira en Alina en wist al genoeg: dat is geen goed plan!”

    Maar ik kreeg een blik van Ira en Alina en wist al genoeg: dat is geen goed plan! Tien, vijf jaar geleden, ja maar nu: nee, de meeste overlevenden zijn bedlegerig, kunnen niet meer goed lopen en blijven liever thuis in hun vertrouwde omgeving. Ook al is het niet echt koud en ligt er maar weinig sneeuw, toch willen de meesten niet buiten komen en ‘overwinteren’ in hun sovjetflatjes!

    Huisbezoekjes

    Maar, zeiden Alina en Ira, we bezoeken gewoon de Holocaustoverlevenden thuis de komende tijd. Maar dat kun je toch niet maken, om met 10-12 personen op bezoek te komen? Natuurlijk niet, we gaan in groepjes van twee of maximaal drie en zo kunnen we dan ook meer mensen bezoeken, ook in verschillende stadjes en dorpjes en iedereen die we bezoeken krijgen een kleine attentie, vers fruit en zeker mag thee ook niet ontbreken plus een groet en foto van de medewerkers van christenen voor Israël in Oekraïne. Alina zou ongeveer honderd overlevenden opbellen met de vraag of we kunnen komen en Ira zou zorgen voor de cadeaus!

    Niet herinneren

    Maar op woensdag kregen we een berichtje van Alina: twee mensen willen van niemand bezoek hebben. Ook willen de meesten niet praten of herinnerd worden aan de Holocaust, maar iedereen stelt het wel op prijs dat we even langskomen voor een kort bezoekje om, jawel, over de toekomst te praten, hoe het met ons gaat, het laatste nieuws (en dat is er altijd). Kortom, ons bezoek werd gewaardeerd, maar ze willen niet meer herinnerd worden aan hun ontberingen of over hoe ze als klein kind zagen hoe hun moeder, opa en oma werd doodgeschoten en gedumpt in een massagraf. Die herinneringen, gegrift in hun geheugen, willen ze per se niet meer herinneren door er met ons over te praten op en rondom de datum van 27 januari! Het moet dus een aangenaam bezoekje worden.

    Rita Schweibes

    Natuurlijk gaan we ook Rita Schweibes bezoeken. Zij had ons al gebeld. Zij is een van de weinigen die op elk moment, gelegen of ongelegen, haar verhaal en herinneringen wil delen. Dit had ze beloofd aan de Almachtige als meisje van vijf jaar oud, dat, indien ze het zou overleven, de herinnering levend zou houden en die belofte komt ze tot nu toe na!
    De greppel, die zou dienstdoen als massagraf, was al klaar voor Rita en de nog iets meer dan 300 Joodse kinderen die levend zouden worden begraven in het bos vlakbij de voormalige stettl Pechora. Maar toen kwamen soldaten op paarden van het sovjet leger hen bevrijden!

    Herinneringen

    De kleine Rita groeide toen op als wees. Ze ging naar school en werd verloskundige. Tot op heden is ze de verantwoordelijke voor de kleine Joodse gemeenschap in Tulchin. Rita heeft aan

    Rita op bezoek bij Klaas Kwakman, met wie ze bevriend raakte nadat hij Oekraïne bezocht.

    honderden ,misschien wel duizenden mensen haar herinneringen verteld op het Joodse massagraf waar 23 van haar familieleden zijn vermoord. Maar er zullen ook leuke herinneringen bovengehaald worden over de reis naar het verre Nijkerk een jaar geleden, waar ze op de Holocaustherdenking van Christenen voor Israël sprak, maar waarna we ook op visite zijn geweest bij een van haar beste Nederlandse vrienden Klaas Kwakman uit Amersfoort!

    Troost

    Kortom de komende dagen staan in het teken van bezoekjes, een luisterend oor, troosten, omhelzen maar vooral om de gruwelen niet meer te herinneren die deze toentertijd kleine kinderen hebben meegemaakt. Wel willen we hier en daar een Psalm voorlezen zoals Psalm 121.

    Over de auteur