fbpx
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Joodse filosofie – de Koezari (deel 2)

    Rabbijn mr. drs. R. Evers - 30 januari 2020

    Om de achtergrond van de Joodse religie te begrijpen is het de moeite waard ons te verdiepen in de geschiedenis en de inhoud van de Koezari – een oud filosofisch werk, dat de fundamenten van het Joodse geloof analyseert. In dit tweede deel lezen we meer over de geschiedenis en de filosofie van het boek.

    De discussie en bekering

    G-d eist van alle wereldburgers minimaal, dat zij de zeven Noachidische geboden naleven. Koning Boelan van de Chazaren had het Jodendom niet hoeven aanvaarden. Volgens het Jodendom was hij al rechtvaardig geweest door de zeven Noachitische geboden na te leven. Niettemin koos hij volledig voor het Jodendom.

    Er zijn verschillende overleveringen over de vraag hoe deze bekering van Boelan tot stand kwam. De koning van de Chazaren was een fanatieke afgodendienaar, vertelt een daarvan. Op een nacht verscheen hem een engel in zijn droom. De engel zei hem, dat G-d zijn handelen afkeurde, maar zijn mentaliteit goed vond. Boelan ging op zoek naar de juiste godsdienst. Hij zocht een manier van dienen die handelingen voorschreef, die G-d welgevallig zouden kunnen zijn.

    Sommigen stellen dat er een discussie was tussen een christen, een moslim en een Jood. De discussie verliep niet bevredigend. Toen liet koning Boelan de discussianten de keuze welke godsdienst zij beter achtten. Na argumentatie over en weer, liet Boelan zich bekeren tot de Joodse religie. Volgens anderen kenden de Chazaren geen erfelijke troonopvolging. Toen uiteindelijk een keer een Joodse generaal gekozen werd tot koning, lukte het hem om het Jodendom tot staatsgodsdienst te verheffen.

    Meer dan een eeuw vóór Rabbi Jehoeda Hallevi werd het lot van het Chazarenrijk bezegeld, tegen het einde van de 10e eeuw, toen Rusland samen met Byzantium de strijd aanbond tegen het rijk van de Chazaren. Rabbi Jehoeda Hallevi heeft het Chazarenhof als entourage van zijn discussie gekozen, omdat het duidelijk laat zien dat elke onafhankelijke Joodse staat buiten Israël maar een tijdelijk toevluchtsoord is. Zijn voorliefde ging uit naar het Heilige Land waar hij aan het eind van zijn leven naar toe trok. Alle Joodse vestigingen buiten het Heilige Land waren geen lang leven beschoren. De enige plaats waar het Jodendom werkelijk tot bloei zou kunnen komen, was Israël.

    De filosofische betekenis van het Chazarenboek

    Rabbi Jehoeda Hallevi maakt een duidelijk onderscheid tussen het filosofische G-dsbegrip en de religieuze beleving van de theologie. Daarnaast laat hij duidelijk zien wat de bronnen van gelovigheid en religieus leven zijn. Voor Rabbi Jehoeda Hallevi is religie het contact van G-d met de mens. De mens alleen kan G-d niet of nauwelijks vinden. Het menselijke verstand of de emoties zijn niet in staat om de link naar Boven te leggen.

    De Koezari was bedoeld als een antwoord op de vragen en aanmerkingen op het Jodendom vanuit de islam, het christendom en de filosofie. Rabbi Jehoeda Hallevi wijst zijn Joodse gehoor op het voorrecht Joods te zijn. De verachte Jood wordt gesterkt door zijn afstamming van grote geesten als de Aartsvaders. Het Joodse volk wordt ‘de kinderen van G-d’ genoemd, wat een essentiële opdracht inhoudt.

    Geen missie maar wel een opdracht

    Rabbi Jehoeda Hallevi wijst zijn Joodse medemens ook op zijn verantwoordelijkheid naar de wereld als geheel. G-ds uitverkoren volk zijn is een religieuze opdracht en heeft grote consequenties. Het was een uitdaging in de Middeleeuwen en het blijft een uitdaging tot op de dag van vandaag. Onze gehechtheid aan de enige, levende G-d was de bron van ons overleven. Geen enkel ander volk is het gelukt om een ballingschap van tweeduizend jaar te overleven zonder op te lossen in de volken waaronder zij leefden.

    Dat heeft ook een externe betekenis. Het Joodse volk moet een or lagojiem zijn – een lichtend voorbeeld voor de volkeren. Wij kennen geen missie, maar wel de opdracht om onder de volkeren minimaal het gedachtegoed van de zeven Noachidische geboden in te voeren. Wat zijn de consequenties van het bewust naleven van de zeven Noachidische geboden, die door G-d aan de mensheid gegeven zijn? Wat draagt het uitvoeren daarvan bij aan onze persoonlijke verbetering en de tikoen olam, de verbetering van de wereld?

    Daarop wil de Koezari een antwoord formuleren. In het volgende deel zullen we kijken naar de inhoud van de discussie die in het boek wordt weergegeven.

    » Lees ook deel 1, deel 3 en deel 4

    Over de auteur