fbpx
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Heuveltopjeugd – terrorist of probleemjongere?

    27 februari 2020

    Ze vullen de krantenkoppen vanwege ‘prijskaart’-haataanslagen tegen Palestijnen, of vanwege het slaags raken met Israëlische soldaten bij evacuaties van buitenposten. Feitelijk werd de zogenoemde ‘heuveltopjeugd’- die elke hoek van het Bijbelse land Israël in bezit wil nemen – lange tijd beschouwd als een nationale veiligheidsdreiging . Maar dat is aan het veranderen.

    In de afgelopen jaren hebben verschillende regeringsbeambten hun benadering van de heuveltopjongeren gewijzigd: de diepste oorzaken waardoor honderden tieners hun huizen verlieten en naar de heuveltoppen op de Westoever trokken, vereisen dat ook een onderwijs-opvoedkundige benadering beproefd moet worden. Een van de programma’s die op deze lijn zit en door het ministerie van Educatie wordt gesteund, is het Etgar Beit El-programma (Etgar is Hebreeuws voor ‘uitdaging’) dat zonder tamtam baanbrekend werk verricht.

    In 2015 ging het programma van start en inmiddels bestaan in heel Israël zo’n 440 scholen die het Etgar-programma aanbieden aan leerlingen die het moeilijk hebben of die uitvallen. Tieners die niet passen in traditionele onderwijskundige structuren, krijgen langs deze weg gelegenheid om het voortgezet onderwijs af te ronden met het bag’roet eindexamen dat toegang geeft tot verdere studie. Tegelijkertijd ontvangen ze de noodzakelijke steun gericht op hun hele mens-zijn om hun leven weer op de rails te krijgen.

    Maar in de nederzetting Beit El die in het centrum van de Westoever ligt, bevindt zich sinds 2015 de enige school met het Etgar-programma voor hoofdzakelijk heuveltopjeugd.
    “Onze stelling is dat heuveltopjongeren wezenlijk probleemjongeren zijn,” zegt Menachem Lev, die leiding geeft aan het Educatiedepartement van de plaatselijke Beit El Raad en toezicht houdt op het Etgarprogramma.

    “Net zoals verschillende voortijdige schoolverlaters terechtkomen in Lifta (een uitgestorven Palestijns dorp in een buitenwijk van Jeruzalem) of op het ‘kattenplein’, een hangplek voor jongeren ergens in de binnenstad van Jeruzalem, zo komen anderen terecht op de heuveltoppen van de Westoever. Deze laatste zouden op dezelfde manier behandeld moeten worden als de andere,” zegt Lev. Hij wijst erop dat veel van zijn leerlingen uit gebroken gezinnen komen en als kinderen ingrijpende traumatische ervaringen hebben doorstaan.

    28 juli 2009: heuveltopjongeren worden wakker in de Inbalim buitenpost in het centrale deel van de Westoever. | Foto: Matanya Tausig/Flash90

    Desalniettemin worden heuveltopjongeren “nogal behoorlijk als terroristen ondervraagd door de Zware Misdrijveneenheid van de politie, en soms zelfs door de Shin Bet veiligheidsdienst. Terwijl ‘typische’ probleemjongeren doorgaans onderzocht worden onder minder strenge niveaus van wetshandhaving in samenwerking met de ministeries van Welzijn en Educatie,” zegt Lev spijtig.
    “Terwijl er behoorlijk veel programma’s en hulpbronnen toegespitst zijn op typische uitvallers, zijn wij nu juist de enige die met heuveltopjeugd werken, en we doen dit door middel van een filosofie van opvoeding en onderwijs,” voegt hij eraan toe.

    Eropuit naar de heuveltoppen

    Die filosofie werd volledig zichtbaar gemaakt toen The Times of Israel vorige maand op bezoek ging bij Etgar Beit El. Toegegeven, het was vreemd om enkele tientallen jongens met grote wollen keppels op het hoofd en met lange ongekamde zijlokken, gebogen over hun tafels te zien zitten in geïmproviseerde caravanklaslokalen bezig met hun ‘bag’roet’ eindexamen.

    9 januari 2020: leerlingen van Edgar Beit El doen hun bag’roet eindexamen | Foto: Jacob Magid/The Times of Israel

    Veel van deze tieners zouden wellicht de nacht doorbrengen in een paar van de meest ongunstig bekend staande buitenposten op de Westoever. Maar op dat moment waren ze leerlingen (net als duizenden anderen in heel het land) die proberen de erkenning te krijgen die noodzakelijk is voor hun verdere leven, welk pad ze ook kiezen.
    Van de paar honderd heuveltopjongeren – waarvan de veiligheidsdienst gelooft dat die regelmatig langs de buitenposten op de Westoever trekken – zijn op dit moment zo’n 30 betrokken bij het Etgar Beit El programma.

    Terwijl het programma oorspronkelijk ontworpen is om ‘typische’ jongeren-in-de-knel te helpen, zegt Lev dat beambten van het ministerie van Justitie hem benaderden nadat in juli 2014 de terreuraanslag in Duma had plaatsgevonden. Een paar Israëlische tieners werden toen beschuldigd van het in brand steken van een Palestijns huis waarbij een moeder, een vader en een klein kind om het leven kwamen.

    Aan Lev werd gevraagd of zijn programma ook zou kunnen starten met heuveltopjongeren. Deze schoolverlaters kwamen hoofdzakelijk van nationale, religieuze talmoedscholen, en zij vormden al spoedig de grote meerderheid van de Etgar Beit El leerlingen. “De meeste pubers zitten op het niveau begin middelbare school en zijn een jaar of 14, 15. Ze komen hier nadat ze van de ene naar de andere school gingen,” zegt Lev.

    8 Januari 2020, leerlingen van Etgar Beit El leren voor het bag’roet eindexamen.
    | Foto: Jacob Magid/The Times of Israel

    Terwijl al zijn leerlingen die dag in de Beit El caravans bezig waren met hun bag’roet eindexamen, erkende Lev dat doorgaans het klaslokaal niet altijd vol is. Want voor Etgar Beit El verwijden de muren van het klaslokaal zich tot aan de buitenposten waar veel leerlingen de meeste tijd doorbrengen. Lev geeft aan dat de zes leraren van zijn programma ongeveer 5 tot 6 eigenhandig opgezette ‘gehuchten’ bezoeken tussen Shiloh (centrum van de Westoever) en Itamar (noorden van de Westoever). “Deze jongeren zijn niet in staat om de hele dag in een klaslokaal te zitten, dus leren ze in kleine groepjes zowel hier als op de heuveltoppen zelf,” zegt Lev.

    9 januari 2020: Menachem Lev, leidinggevende aan het Educatiedepartement van de Beit El Raad, speelt schaak met een Etgar Beit El leerling | Foto: Jacob Magid/The Times of Israel

    Vertrouwen in hen hebben

    De inhoud van het lessenpakket omvat alle onderwerpen die in het eindexamen aan bod komen, maar Lev benadrukte direct dat het bag’roet eindexamen niet alles is, en dat daarmee Etgar Beit El niet ophoudt. “De basis is het bag’roet, maar we voorzien hen ook van een maatschappelijk werker. Zijn taak is het om elke week een uur te praten met elke leerling,” zegt hij.

    “De bag’roet is een gereedschap, maar het is niet de essentie,” vult Yaniv Goodman aan, een stevig gebouwde, bebaarde maatschappelijk werker. “Waarin ik geïnteresseerd ben, is dat iedere persoon dit programma verlaat als een volwassene.” Hij ziet het als z’n rol om voor iedereen van het Etgar Beit El programma een volwassen vertrouwensfiguur te zijn die gewillig is naar hen te luisteren.

    Etgar Beit El sociaal werker Yaniv Goodman | Foto: Screenshot/Twitter

    “Dit programma staat hun toe, te gaan voelen dat ze iets waard zijn nadat zoveel mensen in hun leven hun het tegenovergestelde vertelden en het met hen niet meer zagen zitten. Wanneer ze zien dat ze het bag’roet examen kunnen halen, en dat er hier mensen zijn die vertrouwen in hen hebben, dan realiseren ze zich dat de wereld niet hun vijand is, en dat ook zij succes kunnen hebben,” zegt Goodman. Hij is er trots op dat – naast het feit dat 80 tot 90% van de leerlingen voor het examen slaagt – de meerderheid van de oud-leerlingen het leger in gaan.

    Elk jaar worden een paar jongens geweigerd als ze zich voor militaire dienst aanmelden. Dit is vanwege hun criminele verleden. Maar de staf van Etgar Beit El werkt eraan deze uitgesloten jongeren een plaats te bezorgen in programma’s van nationale dienst.

    De nieuwe pioniers

    Eén zo’n oud-leerling is Ori Shiloh. Hij bleef in het programma als een soort ‘decaan’ voor de iets jongere leerlingen om zijn nationale dienstplicht te vervullen. Shiloh vertelt dat hij voordat hij Etgar Beit El binnenkwam, zo vaak gearresteerd was dat hij de tel kwijt was geraakt. “Ik was uit de jeshiva weggestuurd toen ik in de negende klas zat, en al heel gauw was ik op de heuveltoppen te vinden: Meginei Eretz vlak bij Har Bracha, en een andere, vlak bij Elon Moreh,” zegt hij, de namen noemend van enkele buitenposten in het noorden van de Westoever.

    Shiloh draagt lange zijlokken en ziet er jonger uit dan zijn 21 jaar. Hij zit in de wachtruimte buiten een van de caravan-klaslokalen en speelt met een nietmachientje in z’n handen terwijl hij terugkijkt op zijn tienerjaren. “Ik wilde op de heuveltoppen zijn, maar ik zocht ook naar een mogelijkheid om te slagen voor het bag’roet examen, en ik had vrienden die hier waren,” zei Shiloh. “Zo ben ik hier bij Etgar Beit El terecht gekomen.”

    Edgar Beit El instructeur Ori Shiloh | Foto: Screenshot/ Twitter

    Terwijl hij erkent dat hij het aan het Etgar Beit El programma te danken heeft dat hij weer op het goede pad is, geeft hij toe dat een deel van hem het nog steeds mist om de nachten op de heuveltoppen onder de sterren door te brengen. “Ik ben er trots op dat ik deelnam aan het in bezit nemen van ons land. Vandaag ben ik een beetje in mezelf teleurgesteld dat ik dat niet langer meer doe,” zegt hij.

    Shiloh legt uit hoe de fysieke en psychologische levensvoorwaarden in de buitenposten uiteindelijk hun tol vroegen: “Geen stromend water, midden in de nacht valt de politie binnen, arrestaties, waarschuwingen van de Shin Bet – het was niet gemakkelijk, vooral niet wanneer de inwoners van omringende nederzettingen ons niet steunden,” zei hij. “Soms wilden die inwoners niets te maken hebben met ons als hard line buren in de buitenposten, uit vrees dat wij heuveltopjongeren hun een slechte naam zouden bezorgen.”

    “De mensen begrijpen niet wie de heuveltopjeugd zijn,” zegt Shiloh ronduit. “Als kinderen leerden we op school over de pioniers die de staat hielpen opbouwen. Wat wij nu doen, is niets anders.”
    De jonge man accepteert de benamingen waarmee veel volwassenen hem in zijn leven associeerden: ‘probleemjongere’, ‘uitvaller’, om er een paar te noemen. Maar hij zegt dat deze identiteiten niet betekenen dat deze jongeren niet ook gedreven zouden zijn door een pure ideologie om het land in bezit te nemen, te settelen.

    Terwijl hij nog steeds met het nietmachientje in zijn handen zit, zegt Ori dat de tegenstand die de heuveltopjongeren ondervonden van de nationale religieuze gemeenschappen waarin ze zelf groot geworden zijn, de oorzaak ervan is dat ze “steeds verder van de hoofdstroom vervreemd raken.”
    “Het zijn de gemeenschappen waarin we opgroeiden die ons er ook uitgooien,” zegt hij. Bedekt geeft hij daarmee aan waar een onderliggende psychologische oorzaak ligt die ertoe leidde dat honderden (emotioneel) verwaarloosde tieners naar de heuveltoppen trokken en met extremisme gingen experimenteren.

    Als het onderwerp ‘prijskaart’ (aanslag) aan de orde komt, geeft Shiloh aan dat het niet een onderwerp is dat vaak besproken wordt in Etgar Beit El. ‘Prijskaart’- aanslagen zijn haatmisdaden door heuveltopjongeren en anderen, gepleegd tegen Palestijnen en hun bezittingen als een soort vergelding voor Palestijns geweld of beleid van de regering dat als vijandig richting de nederzettingenbewoners wordt gezien. “Onder de jongens hier denk ik niet dat er iemand bij zit die bij zo iets betrokken was,” zegt hij. “Maar ik wil niet voor iemand anders hier spreken.”

    Goodman maakt duidelijk dat het zijn taak niet is om de tieners tegen dergelijk geweld te waarschuwen. “Ik praat met hen over het leven zelf, niet over ‘prijskaart’”, zegt Goodman.
    “Als zij daarover willen praten, kunnen ze dat. Ze weten dat ik daartegen ben, maar daar maak ik me niet druk over.” Terwijl hij erkent dat het naleven van de wet inhoudt dat ‘prijskaart’-aanslagplegers vervolgd worden, klaagt hij over de ‘buitenproportionele’ tactieken die tegen zijn leerlingen worden ingezet. “Nog maar net een dag geleden werden zij aangehouden en ondervraagd even buiten Beit El, alleen maar om hoe ze eruit zagen.”

    Gelijke zijlokken

    Ondanks het relatieve succes van Etgar Beit El, moet Lev lachen om het idee dat heuveltopjongeren op zijn deur staan te kloppen om met zijn programma mee te doen. “De dag dat ze naar ons toe beginnen te komen, zal een echt wonder zijn,” zegt hij, eraan toevoegend dat in de tussentijd zijn staf naar de zelf opgezette buitenposten moet om leerlingen te vinden.

    Heuveltopjongeren. Van links naar rechts: Yedidya Schlissel, Yehoshua Lambiasi en Yitzhak Ettinger.
    | Foto: Sreenshot: YouTube

    Hij legt uit dat zulke tieners over het algemeen achterdochtig zijn om samen te werken met door de regering opgezette programma’s, in het bijzonder vanwege de vrees dat ze gelinkt zijn aan de Shin Bet. Die is enorm onpopulair onder de heuveltopjongeren vanwege het feit – zoals ze beweren – dat de door de Shin Bet gehanteerde tactieken jegens hen niet in verhouding staan tot de vergrijpen.
    Verschillende tieners die met The Times of Israel spraken, noemden Haro’eh Ha’ivri, een ander programma voor heuveltopjongeren. Zij weigeren zelfs daar naar binnen te gaan en ze waarschuwen hun vrienden dit programma te mijden.

    Lev zegt dat Haro’eh Ha’ivri moeilijk aan leerlingen kwam vanwege geruchten dat de staf gelinkt is aan de Shin Bet. Hoewel Haro’eh Ha’ivri erop hamert dat het onafhankelijk van de veiligheidsdienst werkt, heeft Hakol Hayehudi (nationale religieuze site) in 2015 interne regeringsdocumenten gepubliceerd waaruit bleek dat het hoofd van de Shin Bet betrokken was bij het opzetten van het programma.
    Terwijl hij naar zijn stafmedewerkers wijst – die alle lange zijlokken dragen, gekleed zijn in poloshirt, kaki broeken en sandalen dragen – geeft Lev aan dat het gemakkelijker voor Etgar Beit El is om het vertrouwen van de natuurlijk argwanende tieners te winnen “omdat wij op hen lijken.”

    Etgar Beit El leerlingen leren voor het bag’roet examen. |Foto: Screenshot/Twitter

    “Wij zijn ook de enigen die elke dag naar de heuveltoppen gaan in plaats van de jongelui te dwingen naar ons toe te komen,” zegt hij. De leerlingen van Haro’eh Ha’ivri “blijken doorgaans zelfs geen heuveltopjongeren te zijn, maar eerder typische uitvallers. Natuurlijk is daar ook niets mis mee.”
    Haro’eh Ha’ivri weigerde commentaar te geven voor dit verslag.

    Maar Shiloh maakt duidelijk dat er ook sommigen zijn die niet gemakkelijk ertoe kwamen de staf van Etgar Beit El te vertrouwen, hoezeer ze ook op hen lijken. “Ik heb een paar vrienden die zelfs zouden weigeren hier te komen,” zei hij. Neem bijvoorbeeld de Koemi Ori buitenpost vlakbij Yitzhar, die in de afgelopen maanden in het nieuws was vanwege schermutselingen tussen bewoners en IDF-soldaten. Lev geeft toe dat de tieners die daar leven, veel meer geradicaliseerd zijn, en niet geïnteresseerd zijn in de diensten die Etgar Beit El te bieden heeft.

    15 januari 2020: Grenspolitieagenten komen aan in de Koemi Ori buitenpost om een paar illegale woningen af te breken. | Foto: Elazar Riger

    Zelfs als zij in staat zijn de tieners te overtuigen dat ze geen informanten van de Shin Bet zijn, moet de staf van Etgar Beit El steeds eerlijk bekennen dat ze met andere overheidsinstanties werken die velen van de ultranationalistische heuveltopjongeren niet erkennen. “Af en toe zul je een van hen zinnen horen gebruiken als, ‘Oh, hij is te veel verbonden met de regering’ of ‘Hij werkt teveel met de gevestigde orde’, maar voor het grootste deel respecteren ze onze leraren,” zegt Lev.

    De voorzitter van Beit El’s Educatiedepartement herinnert zich echter een voorval waarin zijn programma een korte tijd het vertrouwen van z’n leerlingen kwijt was. Een aantal jaren geleden waren de leerlingen op een geplande trip naar het centraal in Israël gelegen stadje Nehalim. Sommige tieners stonden onder bepaalde beperkingen die hun verboden zich in andere plaatsen te bevinden dan hun eigen woonplaats of Beit El. Ze dachten echter dat ze toch wel veilig waren omdat de trip door hun school georganiseerd was. Maar toen zij op hun bestemming aankwamen, kwam een politieauto hen achterop. Agenten sprongen eruit en begonnen een achtervolging.

    “Naderhand vertelde ik de agenten, ‘Wat voor dwazen zijn jullie?’ Jullie weten hoe lang het duurt om hun te leren ons te vertrouwen. De kinderen waren al op hun hoede om hier te komen en vervolgens merken ze dat de politie hen aan het volgen is,” herinnert Lev zich. “Gelukkig duurde het niet lang of het vertrouwen van de jongens in de leraren was weer teruggewonnen.”

    Grenspolitieagenten dragen een lid van de heuveltopjeugd weg tijdens een evacuatie van een illegale buitenpost op de noordelijke Westoever. | Foto: Zman Emet, Kan 11

    “Ik ben hier niet om met de jongeren te discussiëren over wat ze doen. Ik zeg eenvoudig tegen hen, ‘Kijk, jullie hebben een heleboel vrije tijd; geef ons de kans jullie wegen aan te bieden om die vrije tijd in te vullen,’” vervolgt hij. “Op deze manier krijg je een win-win situatie: wij krijgen hen een tijdje van de heuveltoppen af, en zij zijn in staat om het bag’roet examen te halen en enige richting voor hun levens te ontvangen.”

    Wie heeft de leiding?

    Avi Arieli was van 2009 tot 2013 hoofd van de zogenaamde ‘Joodse Divisie’ van de Shin Bet. Deze divisie bestrijdt Arabisch terrorisme. Arieli prees het werk van Edgar Beit El dat voorziet in het voordeel van een opvang door te pogen geweld van heuveltopjongeren te bestrijden. Hij was echter snel in zijn opmerking dat de weigering van de staf de leerlingen te waarschuwen niet meer naar de heuveltoppen te gaan, een ernstige vergissing was.
    Arieli onderstreept de gegeven illegaliteit van deze buitenposten die zich in gevoelige veiligheidsgebieden bevinden; ze zijn daar zonder goedkeuring van de regering. Hij beargumenteert dat het “heel gemakkelijk is voor deze jongeren weg te zakken in een leven van misdaad omdat ze zich sowieso in een illegale setting bevinden.”

    Avi Arieli in zijn huis in de nederzetting Kfar Adumin op de Westoever, 21 oktober 2018. | Foto: Jacob Magid/The Times of Israel

    “Uit het moment waarop een 16- of 18-jarige de ‘verantwoordelijke volwassene’ wordt, kan geen goed komen,” zegt hij. En hij voegt eraan toe dat de tieners daar een oppervlakkige ideologie ontwikkelen, maar niemand in de buurt hebben om hen uit te dagen. Terwijl hij erkent dat het niet de verantwoordelijkheid is van de staf van Etgar Beit El fysiek de leerlingen uit de buitenposten weg te dragen, beredeneert hij dat wanneer de tiener aan het eind van de dag naar de heuveltoppen terugkeert, veel van het positieve werk teniet is gedaan.

    Een van de onderwijskundigen die bekend staat om zijn werken met heuveltopjongeren en anoniem wilde blijven, is het deels niet met Arieli’s aanpak eens. “We hebben het over een paar tenten hier en daar. Wat is er zo illegaal aan wat zij doen? Is er ooit een nederzetting van de grond gekomen als resultaat van zulk soort tenten?” vraagt hij retorisch. “Veel van het veiligheidsbestel probeert de heuveltopjongeren te zien als een afgebakend verschijnsel of als een rage, maar het is veel minder georganiseerd,” voert de onderwijskundige aan. Hij pleit ervoor met elk van de jongeren op de heuveltoppen persoonlijk in gesprek te gaan op individuele basis.

    Moeilijke tijden in het vooruitzicht

    Vorig jaar genoot Etgar Beit El een grote eenmalige gift van 300.000 sjekel die het knessetlid Bezalel Smotrich uit coalitiefondsen overmaakte. (Smotrich behoorde bij de partij ‘Joods Thuis’ tegenwoordig Yamina.) Het stond Lev toe de leerlingen beroepstrainingen aan te bieden, naast de bag’roet cursussen. De tieners leerden mechanica en mobile telefoonreparatie, reparatie van airconditioners en andere elektrische apparaten. De leerlingen werden zelfs getrakteerd op zogenaamde ‘erfgoedtrips’ door het hele land.

    “Dit zijn anti-gevestigde-orde kinderen die plotseling konden rondstruinen in het knessetgebouw, en andere gebouwen, zoals musea,” zegt Lev uitbundig. “We verbonden hen met de normale samenleving.” Daar kwam bij dat ze een jaarlijks budget kregen van 1 miljoen sjekel. Etgar Beit El was in staat meer leerkrachten aan te trekken en bijna 100 tienerjongens van de heuveltoppen van dienst te zijn. Maar vorig jaar ging voorbij, en Smotrich was niet in staat om toegevoegde fondsen toe te wijzen, en het speciale programma op Etgar Beit El kwam tot een eind.

    Met de jaar lange politieke impasse, uit Lev de bezorgdheid dat zijn programma niet voldoende financiering zal ontvangen om zelfs maar open te zijn. Hij claimt dat de minister van Educatie, Rafi Peretz beloofd had dat er voorzien zou worden in het geld voor het budget. Maar terwijl Lev voorbereidingen treft voor volgend jaar, zijn er nog geen fondsen binnengekomen. “Als de veiligheidsdiensten denken – zoals ze doen – dat zij zelf niet in staat zijn goed met de heuveltopjongeren om te gaan, en dat de manier van onderwijs en opvoeding die wij hanteren wel mogelijk is, dan hebben wij de fondsen nodig,” zegt Lev.
    “De staat Israël moet alles in het werk stellen om deze plaats open te houden,” zei ook de burgemeester van Beit El, Shai Alon, in een verklaring.

    Leerlingen ontspannen zich in Etgar Beit El op 9 januari 2020. | Foto: Jacob Magid/The Times of Israel

    “De geslaagden van deze school tonen schooldiploma’s met hoge cijfers en gaan in militaire dienst. Ik ben er zeker van dat sommigen van hen terecht zouden komen in nationalistische misdaad als ze niet hier de bijstand hadden gekregen. Ik ben blij dat we deze kinderen kunnen helpen en ik vraag de staat Israël ons te helpen hen te helpen,” voegde Alon er aan toe.

    The Times of Israel stuurde een vragenlijst naar het ministerie van Educatie. Het antwoord luidde: “Wij zijn er ons van bewust dat deze programma’s noodzakelijk zijn, en als ons budget verhoogd wordt, zullen we werken aan hulpbronnen bestemd voor het realiseren van programma’s voor probleemjongeren.”

    Over de auteur