fbpx
  • Benny Gantz - Foto: Flash90
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Politieke crisis Israël duurt voort

    Yochanan Visser - 16 april 2020

    De politieke crisis in Israёl is nog altijd niet opgelost ondanks de coronacrisis die het land heeft verlamd en ondanks de wil bij de twee grootste partijen Likoed en Kachol Lavan om tot de vorming van een nationale noodregering te komen.

    Op maandag 13 april liep het formateursmandaat van Kachol Lavan leider Benny Gantz af en vroeg de partij om een verlenging van twee weken voor de poging om tot een nationale eenheidsregering te komen. President Reuven Rivlin weigerde echter om Gantz een verlenging van twee weken te gunnen en besloot om Gantz slechts een extra twee dagen te geven om zijn taak als formateur te voltooien.

    Onderhandelingen

    De onderhandelingen tussen Kachol Lavan en Likoed dreigden stuk te lopen op de benoemingprocedure voor hooggeplaatste leden van het justitionele apparaat zoals rechters van het Hooggerechtshof, dat altijd werd gedomineerd door progressieve links georiёnteerde rechters.

    Een andere struikelblok was de invoering van Israёlische soevereininteit over delen van Judea en Samaria alsmede de Jordaanvallei die cruciaal is voor de verdediging van Israёl. Kachol Lavan wilde de invoering van soevereiniteit uitstellen en deze coördineren met de internationale gemeenschap die falikant tegen deze maatregel is omdat het de zogenaamde tweestatenoplossing voor het Palestijns-Israёlische conflict onmogelijk zou maken.

    Het aanvankelijke optimisme dat ontstond nadat Gantz Kachol Lavan, een partij die vorig jaar werd gevormd en die bestond uit drie facties, in feite opblies lijkt de laatste dagen te zijn weggeёbt en beide partijen beschuldigen elkaar van het ophouden van de onderhandelingen.

    Gantz had altijd gezegd dat hij niet onder de huidige Premier Benjamin Netanyahu zou dienen vanwege de strafrechtelijke procedures die tegen de Likoedleider lopen, maar kwam daarop terug nadat Kachol Lavan de verkiezingen op 2 maart jl. verloor en nadat de volle omvang van de coronacrisis duidelijk werd.

    Gantz kreeg van Rivlin als eerste de taak van kabinetsformateur nadat het blok van de Arabische partijen hem aanbeval, samen met de linkse en centrumlinkse partijen. Op maandagavond 13 april legden zowel Netanyahu als Gantz verklaringen af waaruit bleek dat zij nog altijd vasthielden aan het plan om gezamenlijk een regering van nationale eenheid te vormen ondanks de verschillen van mening.

    Kachol Lavan wilde controle over het Ministerie van Justitie en over het Knessetcommité dat over jurische zaken gaat om zo invloed uit te oefenen op de rechtsgang wanneer het proces tegen Netanyahu begint, eind mei. De twee partijen vertrouwen elkaar niet genoeg nadat tijdens de drie verkiezingscampagnes er flink met modder werd gegooid en er vaak persoonlijke aanvallen werden uitgevoerd op de leiders van de partijen.

    Akkoord

    Gantz heeft moeite op de achterban van zijn ‘Veerkracht’ partij te overtuigen van de juistheid van zijn beslissing om uit het Kachol Lavan blok met Yes Atid en Telem te stappen. Deze achterban bevindt zich voornamelijk in het centrum van Israёl waar Gantz ook woont en houdt nu dagelijks betogingen voor Gantz’ huis en voor het huis van de plaatsvervangend leider van Kachol Lavan, Gabi Ashkenazi. De haat tegen Netanyahu onder Gantz’ achterban is klaarblijkelijk groter dan het verlangen om de nu anderhalf jaar durende politieke crisis in Israёl op te lossen.

    Op dinsdagmorgen 14 maart werd echter duidelijk dat de partijen de resterende tijd willen gebruiken om alsnog tot een regeringsakkoord te komen. Onder dat akkoord zal Netanyahu de eerste anderhalf jaar fungeren als premier waarna Gantz, die nu voorzitter van de Knesset is geworden, de taak van premier zal overnemen voor de resterende tweeeneenhalf jaar. Likoed en Kachol Lavan lieten in een gezamenlijke verklaring weten dat er “grote vooruitgang was geboekt” en beloofden de gesprekken voort te zetten totdat er een regeringsakkoord zou zijn.

    Het kantoor van Rivlin liet verder weten dat de president de verlenging had gegund omdat het voor hem duidelijk was dat de partijen dicht bij een akkoord waren. Indien Kachol Lavan en Likoed een akkoord sluiten dan zal dat waarschijnlijk zonder de religieus rechtse partij Yamina zijn, omdat die partij het Ministerie van Justitie opeisde en niet wil dat de partij van Gantz controle krijgt over het justitiёle apparaat in Israёl.

    Netanyahu en Gantz hebben Yamina echter niet nodig, omdat de Arbeiderspartij in feite ook een verkiezingsbelofte verbrak en nu ook wil deelnemen aan een regering van nationale eenheid. De partij van Amir Peretz zal in zijn geheel opgaan in Kachol Lavan en dat zou het einde van de Arbeiderspartij kunnen inluiden, een partij die jarenlang de macht had in Israёl sinds het bewind van de eerste Israёlische premier David Ben-Goerion.

    Machinaties

    Mocht er op het laatste moment toch een kink in de kabel komen in de onderhandelingen tussen Likoed en Kachol Lavan dan heeft Netanyahu nog altijd de mogelijkheid om een rechtse regering te vormen. Hij heeft dan echter wel de steun nodig van Yamina en drie Knessetleden die in de Arbeiderspartij en Kachol Lavan zaten, maar nu als onafhankelijke facties verder gaan. Dat zijn Yoaz Hendel en Tzvi Hauser, twee ex-leden van Kachol Lavan, en Orly Levy Abekasis, een van huis uit rechtse politica die een verbond aanging met de Arbeiderspartij om sociale en economische problemen in Israёl aan te pakken. Levy Abekasis voelde zich de laatste tijd bedrogen door Amir Peretz die zonder haar te consulteren voor de verkiezingen op 2 maart een verbond aanging met de extreemlinkse partij Meretz.

    Al deze machinaties hebben het vertrouwen in het politieke apparaat in Israёl ernstig ondermijnd en het publiek laat in de opiniepeilingen zien dat men vooral klaar is met de onderneming van links om Netanyahu uit het zadel te wippen. Als er nu opnieuw verkiezingen zouden worden gehouden, dan wordt links vrijwel weggevaagd en Likoed zal verder groeien naar boven de veertig zetels. Deze stijging van Likoed heeft echter vooral te maken met de waardering voor het leiderschap van Netanyahu tijdens de coronacrisis.

    Israёl is onder zijn leiderschap uitgegroeid tot een regionale macht met mondiale proporties, ook in economisch opzicht. Een onderzoekinstituut met de naam Deep Knowledge Group en de nieuwsorganisatie Forbes stelden verder vast dat Israёl het meest veilige land ter wereld is tijdens de huidige coronapandemie. Dit gegeven is voor een belangrijk deel het werk van Benjamin Netanyahu die zelfs Europese leiders inspireerde om harde maatregelen tegen de verspreiding van het virus te nemen op een moment dat niemand in Europa zich nog werkelijk ongerust maakte over de pandemie.

    President Rivlin zal nu naar alle waarschijnlijkheid de Knesset drie weken de gelegenheid geven om een meerderheidsregering te vormen. De kans daarop is toegenomen nu Levy Abekasis, Hauser en Hendel hebben aangegeven dat zij in een rechtse meerderheidregering onder leiding van Netanyahu zouden kunnen stappen. Wanneer dit zal gebeuren heeft Netanyahu een meerderheid van 61 zetels en zou hij zonder Kachol Lavan een regering kunnen vormen.

    Over de auteur