fbpx
  • Clara Asscher-Pinkhof en haar man Avraham. - Foto: collectie JHM
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    De Hebreeuwse gedichten van Clara Asscher-Pinkhof

    Joanne Nihom - 2 juni 2020

    Deze week kreeg ik van een vriend het bundeltje Een en al liefde cadeau. Het zijn mooie, simpele en indrukwekkende gedichten van Clara Asscher-Pinkhof, bekend van haar autobiografie Danseres zonder benen.

    Esther Rozendaal – van Belle las dit laatste boek en was direct gegrepen. “Wat een vrouw. Wat een moedige, eerlijke, krachtige vrouw. Inspirerend vond ik haar. Ik verdiepte me in het levensverhaal van Clara en haar veerkracht en levenskunst gaven me energie.” Esther ging op zoek naar gedichten van Clara die in het boek worden genoemd, maar kon ze nergens vinden.

    Via de uitgever van Clara kwam Esther in contact met Fieke, de dochter van Clara. Het bleek dat de gedichten, in het Ivriet geschreven door Clara, nooit waren uitgegeven. Esther: “Dat zij daar, begin jaren ’50, voor had gekozen, kon ik goed begrijpen toen ik de inhoud leerde kennen. In de Danseres beschrijft Clara hoe de gedichten ’s nachts kwamen.

    Overdag volgde zij een studie Hebreeuws waarin Bijbelse geschiedenissen behandeld werden. En ’s nachts drongen zich de gedichten aan haar op, ze waren niet tegen te houden, schrijft ze – eerder waren dat de nachtmerries. Heel moeilijke perioden uit haar leven werden op deze manier verwerkt. Duidelijk komen in haar schrijven haar pijn, haar verlangen en haar worsteling naar voren.”

    Met toestemming van de familie van Clara, vertaalde Esther voor haar eindscriptie Semitische Talen en Culturen de gedichten naar het Nederlands.

    “Het voelde alsof ik goud in handen had. Een mooie tijd was dat. Dertien monologen van vrouwen uit de Bijbel kwamen langs. Vaak belicht vanuit een onverwachte hoek. En vervolgens elf persoonlijke gedichten. Waarvan Clara zelf in de Danseres zegt: ‘Ik hoefde me niet langer achter de aartsmoeders te verstoppen, ik durfde zelf weer tevoorschijn te komen’.” Daarna bleven ze twintig jaar in de la liggen tot dit jaar. Ze zijn uitgegeven door Museum Sjoel Elburg. Een ode aan Clara, een bijzondere en sterke vrouw.

    Clara Asscher-Pinkhof (1896-1984) was een Nederlandse schrijfster. Ze werd geboren in Amsterdam en schreef al tijdens haar jeugd verhalen en gedichten die gepubliceerd werden in tijdschriften voor kinderen. In 1919 trouwde ze met opperrabbijn Avraham Asscher. Ze gingen in Groningen wonen en kregen zes kinderen. Kort na de geboorte van hun laatste kind overleed haar man.

    In 1940 verhuisde ze naar Amsterdam, waar ze tijdens een razzia in 1943 werd opgepakt en naar Westerbork afgevoerd. In januari 1944 werd ze op transport gesteld naar Bergen-Belsen. Het kamp voor mensen met een zogenaamd Palestinacertificaat. Dit certificaat werd door het Rode Kruis uitgereikt aan Joden die familie in Palestina (het huidige Israël) hadden. Clara kwam hiervoor in aanmerking, omdat haar dochter Roza in Palestina woonde.

    Vanuit Bergen-Belsen reisde ze in 1944, samen met 250 oude en zieke lotgenoten, naar Palestina om uitgeruild te worden tegen Duitse gevangenen. Ze behoorde tot de groep Joden die werd uitgewisseld tegen een groep Duitse tempeliers in Palestina. Twee zoons en vijf broers van Clara waren minder gelukkig en werden vermoord in een Duits concentratiekamp.

    In Israël schreef ze Sterrekinderen (1946) en Danseres zonder benen (1966). Net als een danseres die haar belangrijkste instrument, haar benen, kwijt was, moest zij op haar negenentwintigste door zonder haar Avraham, haar dierbare echtgenoot.
    In november 1984 overleed Clara in Israël op 88-jarige leeftijd. in het bejaardentehuis voor Nederlandse en Duitse Joden Beth Joles in Haifa.

    Uit de bundel:

    God, mijn God, waarom heeft U me wakker gemaakt!
    Slapen wilde ik, en weglopen
    Voor het licht van de dag, voor de glans van de waarheid.
    Ik wilde uw liederen zingen
    Die gedicht worden tussen aarde en uitspansel,
    Tussen Uw mond en mijn oor.
    Bloemen wilde ik plukken, die U heeft geplant,
    En ze uitstrooien over de wegen van mijn vrienden.
    Maar wakker worden niet, – God, wakker worden niet!

    Thema

    Over de auteur